Ký Ức Từ Lời Kể: Người Mẹ Bên Dòng Sông Thu Bồn

Tôi chưa từng được gặp Ngoại ngoài đời thực, cũng chưa một lần được nhìn thấy nụ cười hay nếp nhăn trên khuôn mặt hằn sâu vết thời gian của Ngoại. Tất cả những gì tôi biết về Ngoại—một Bà mẹ Việt Nam Anh hùng—đều gói gọn qua lời kể trầm ấm, đôi lúc nghẹn ngào của mẹ tôi vào những đêm mưa. Nhưng kỳ lạ thay, câu chuyện ấy sống động đến mức tôi cứ ngỡ chính mình đã chứng kiến, chính mình đã sống trong những năm tháng kiên cường ấy.

Mẹ kể, ngày xưa nhà Ngoại nằm nép mình bên dòng sông Thu Bồn quanh năm soi bóng trúc. Ngoại cũng như bao người phụ nữ thôn quê khác, thắt lưng buộc bụng, quanh năm tần tảo với ruộng đồng để nuôi lớn bốn người con trai. Khi Tổ quốc lâm nguy, tiếng gọi lên đường vang vọng khắp xóm làng, Ngoại đã tự tay gói ghém quân trang, tiễn từng người con ra trận.

"Mỗi lần tiễn một đứa con đi, Ngoại lại ra bến sông đứng nhìn theo cho đến khi bóng áo xanh chìm khuất sau rặng tre. Ngoại không khóc trước mặt các cậu, vì Ngoại sợ người đi sẽ nặng lòng." — Mẹ tôi nhớ lại.

Nhưng chiến tranh tàn khốc đã cướp đi tất cả. Lần lượt, những lá thư báo tử gửi về căn nhà tranh. Người con cả ngã xuống ở chiến trường Đường 9 - Nam Lào. Người con thứ hai và thứ ba hy sinh cùng một năm trong chiến dịch Tết Mậu Thân. Và rồi, đứa con út—người em mà Ngoại thương yêu nhất, cũng nằm lại mãi mãi ở mảnh đất Tây Nguyên khi tuổi đời chưa đầy đôi mươi.

Mẹ nói, đêm nhận giấy báo tử của người con cuối cùng, Ngoại không còn nước mắt để khóc nữa. Ngoại ngồi lặng câm bên ngọn đèn dầu cạn bấc, đôi bàn tay gầy guộc run rẩy vuốt ve từng tấm bằng Tổ quốc ghi công. Nỗi đau ấy quá lớn, lớn đến mức nó cô đặc lại thành một sự im lặng đến gai người.