Ký ức từ thung lũng Chết: "Nắm lấy thắt lưng nhau mà giữ đất"

Con ạ, người ta gọi Ia Drăng là "Thung lũng Chết", nhưng với chúng tôi ngày ấy, đó là nơi thử thách tận cùng cái ngưỡng của một con người.

Tôi nhớ như in cái buổi sáng tháng 11 năm 1965. Nắng Tây Nguyên gắt đến cháy da, nhưng không khí thì lạnh lẽo vì mùi thuốc súng đại bác từ phía quân Mỹ dội tới. Trên đỉnh núi Chư Pông, tôi đứng cạnh Tướng Chu Huy Mân (lúc đó chúng tôi thường gọi thân thương là Anh Hai). Tôi nhìn thấy đôi mắt ông trũng sâu vì thiếu ngủ, nhưng ánh nhìn thì sắc lẹm như lưỡi mác.

Ông đặt tay lên vai tôi, chỉ xuống những chiếc trực thăng "đàn chấu" Huey đang quần thảo dưới bãi X-Ray, rồi nói khẽ, giọng đặc sệt tiếng khu Năm:

"Chúng nó có trực thăng, có pháo bầy. Mình chỉ có đôi chân và lòng gan dạ. Muốn thắng, phải áp sát. Phải nắm lấy thắt lưng chúng nó mà đánh, để pháo chúng nó không dám dội vào đầu cả hai bên."

Câu nói đó, con biết không, nó không chỉ là chiến thuật quân sự. Nó là một bản án tử hình tự nguyện. Để "nắm được thắt lưng" quân Mỹ, chúng tôi phải bò qua hàng trăm mét đất trống dưới làn đạn đại liên cực nhanh của trực thăng.

Tôi nhớ về Lê Gia Đỉnh, người tiểu đội trưởng của tôi. Lúc đó, anh ấy bị trúng đạn vào bụng, ruột đổ ra ngoài. Anh ấy không kêu một tiếng, một tay ôm bụng, một tay vẫn ghì chặt khẩu AK. Khi quân Mỹ tiến lên, anh ấy không lùi lại để được băng bó. Anh ấy nhìn tôi, nụ cười méo xệch vì đau đớn nhưng đôi mắt thì rực sáng một vẻ quyết liệt đến kinh người. Anh ấy nói: "Đừng lo cho tao, tiến lên! Phải sát vào chúng nó!" Và rồi anh ấy lao thẳng vào toán lính Mỹ, dùng chút sức tàn cuối cùng để nổ tung khối bộc phá. Giây phút ấy, cả một vùng trời rung chuyển. Anh ấy tan vào đất mẹ, để lại cho chúng tôi một khoảng trống không gì bù đắp nổi, nhưng cũng tiếp thêm cho chúng tôi một luồng điện căm thù chạy dọc sống lưng.

Đêm ở Ia Drăng là cơn ác mộng thật sự. Tiếng kèn đồng của ta vang lên giữa rừng già, u uẩn và bi tráng. Dưới ánh sáng lập lòe của hỏa châu, tôi thấy những gương mặt đồng đội trẻ măng, mới hôm qua còn chia nhau mẩu sắn lùi, nay nằm lặng im dưới gốc cây kơnia.

Phía bên kia, Hal Moore – người đối đầu với Tướng Chu Huy Mân – chắc cũng đang thức trắng. Tôi nghe thấy tiếng gào thét của lính Mỹ khi họ gọi "Mũi tên gãy". Ngay sau đó là những trận mưa bom Napalm dội xuống ngay sát chỗ họ đứng. Lửa cháy ngút trời. Mùi thịt da cháy khét, mùi rừng già bị thiêu rụi trộn lẫn với mùi đất ẩm... tạo nên một thứ mùi mà đến tận bây giờ, mỗi khi ngửi thấy mùi khói, tim tôi lại thắt lại.

Kết thúc trận đánh, khi những chiếc trực thăng cuối cùng rời đi, thung lũng chỉ còn lại sự im lặng đến rợn người. Tôi thấy Tướng Chu Huy Mân đứng lặng hồi lâu trước một hàng dài những chiếc nón cối nằm cạnh những chiếc mũ sắt bong tróc. Ông không nói gì, nhưng tôi thấy vai ông run lên.

Đó là cuộc đấu trí của những vị tướng, nhưng là cuộc đánh đổi bằng xương máu của những chàng trai đôi mươi. Chúng tôi không thắng bằng máy bay, chúng tôi thắng bằng việc dám nhìn thẳng vào mắt kẻ thù ở khoảng cách chỉ một sải tay, bằng việc dám nắm lấy "thắt lưng" của cái chết để giành lấy sự sống cho mảnh đất này.