“Ký ức tuổi thơ nơi núi rừng Cao Bằng

Tôi là Long Thị Vang, sinh năm 1952 tại một bản nhỏ thuộc tỉnh Cao Bằng. Năm nay, khi mái tóc đã bạc trắng theo năm tháng, mỗi lần nhớ về quê hương và những năm tháng tuổi thơ, trong tôi lại hiện lên biết bao ký ức vừa gian khó vừa thiêng liêng của một thời đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh.

Những năm đầu thập niên 1950, Cao Bằng vẫn là một vùng đất còn nhiều khó khăn. Núi non trùng điệp bao quanh những bản làng nhỏ bé của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông và Kinh. Cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào nương rẫy, trồng ngô, trồng lúa và chăn nuôi. Đường sá khi ấy còn rất khó đi, nhiều nơi chỉ là những con đường mòn men theo sườn núi. Muốn sang bản bên cạnh, người dân phải đi bộ hàng giờ đồng hồ qua đèo, qua suối.

Tôi sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo. Cha mẹ tôi quanh năm gắn bó với ruộng nương. Từ khi còn rất nhỏ, tôi đã quen với hình ảnh mẹ địu em trên lưng lên rẫy, cha cầm cuốc đi từ lúc trời chưa sáng. Những bữa cơm ngày ấy đơn sơ lắm, chủ yếu là ngô, sắn, rau rừng. Có những năm mất mùa, cả gia đình phải chắt chiu từng bát gạo để đủ ăn qua ngày.

Mặc dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn nhưng tình làng nghĩa xóm ở quê tôi rất đậm đà. Mỗi khi một gia đình dựng nhà mới, bà con trong bản đều đến giúp đỡ. Người góp công, người góp tre, góp gỗ. Những đêm mùa đông, mọi người thường quây quần bên bếp lửa, kể cho nhau nghe những câu chuyện về quê hương, về cách mạng và về những người anh hùng đã hy sinh vì độc lập dân tộc.

Khi tôi lớn lên, những câu chuyện về chiến khu Việt Bắc đã trở thành một phần ký ức của tuổi thơ. Người lớn trong bản thường kể rằng Cao Bằng là nơi có nhiều dấu mốc quan trọng của cách mạng Việt Nam. Chính tại vùng đất này, đồng bào các dân tộc đã một lòng che chở, đùm bọc cán bộ cách mạng trong những năm tháng khó khăn nhất. Dù còn nhỏ, tôi vẫn cảm nhận được niềm tự hào của người dân quê mình khi nhắc đến truyền thống cách mạng của quê hương.

Những năm tôi học tiểu học, trường lớp còn rất đơn sơ. Lớp học được dựng bằng tre nứa, mái lợp lá cọ. Bàn ghế thiếu thốn, nhiều học sinh phải ngồi ghép chung. Sách vở không có nhiều như bây giờ. Có những cuốn sách được chuyền tay từ anh chị khóa trước cho các em khóa sau. Chúng tôi đi học bằng chân đất, mang theo bên mình chiếc túi vải nhỏ đựng vài quyển vở và cây bút chì ngắn.

Tuổi thơ của tôi gắn liền với những con suối trong veo, những cánh rừng xanh ngát và những mùa hoa nở trắng sườn núi. Sau giờ học, lũ trẻ trong bản thường rủ nhau đi chăn trâu, hái rau rừng hoặc giúp cha mẹ làm việc nhà. Cuộc sống tuy vất vả nhưng luôn tràn ngập tiếng cười và tình yêu thương.

Đến những năm cuối thập niên 1960, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, không khí tại quê hương tôi cũng trở nên khẩn trương hơn. Thanh niên trong bản lần lượt lên đường nhập ngũ. Nhiều người anh, người chị mà tôi quen biết đã tạm biệt gia đình để vào Nam chiến đấu. Những buổi tiễn quân diễn ra giản dị nhưng xúc động. Ai cũng hiểu rằng phía trước là gian khổ và hy sinh, nhưng tất cả đều mang trong mình khát vọng độc lập, thống nhất đất nước.

Là một thiếu nữ miền núi, tôi cùng nhiều bạn bè tích cực tham gia các hoạt động phục vụ kháng chiến tại địa phương. Chúng tôi góp sức sản xuất lương thực, vận chuyển hàng hóa, tham gia các phong trào thanh niên và động viên những người thân yên tâm lên đường làm nhiệm vụ. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, mọi người luôn tin tưởng vào ngày đất nước hòa bình.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ ngày tôi cất tiếng khóc chào đời trên mảnh đất Cao Bằng. Quê hương hôm nay đã đổi thay rất nhiều. Những con đường đất năm xưa đã được bê tông hóa, trường học khang trang hơn, đời sống người dân ngày càng phát triển. Thế nhưng trong trái tim tôi vẫn luôn lưu giữ hình ảnh Cao Bằng của những năm tháng tuổi thơ – một vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi con người sống chân thành, nghĩa tình và kiên cường trước mọi gian khó.

Tôi mong rằng thế hệ trẻ hôm nay sẽ luôn trân trọng những hy sinh của cha ông, gìn giữ những giá trị tốt đẹp của quê hương và tiếp tục viết nên những câu chuyện đẹp cho đất nước trong thời bình. Bởi chính từ những ký ức của một thời hoa lửa, chúng ta càng hiểu hơn giá trị của hòa bình, độc lập và hạnh phúc hôm nay”.