Ký Ức Tuyến Lửa Và Dấu Ấn Của Vị Tướng Trưởng Thành Từ Vô Lăng Trường Sơn

Từ một người lính lái xe vượt mưa bom bão đạn trên đường Trường Sơn huyền thoại đến hơn bốn thập kỷ gắn bó với sự nghiệp đào tạo tại Trường Sĩ quan Hậu cần và sau này là Học viện Hậu cần, Trung tướng, Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Ưu tú Đồng Minh Tại (nguyên Giám đốc Học viện Hậu cần) mang trong mình cả một kho tàng ký ức sâu sắc về những năm tháng chiến trường khốc liệt cùng tâm huyết đổi mới trên bục giảng quân đội.

Sinh ra tại vùng quê Nghĩa Hòa, Lạng Giang (Bắc Giang), ngay sau khi tốt nghiệp lớp 10 vào tháng 6-1968, chàng thanh niên Đồng Minh Tại đã tình nguyện nhập ngũ thuộc Trung đoàn 46, Quân khu Tả Ngạn. Hoàn thành khóa huấn luyện điều khiển phương tiện cơ giới, cuối năm 1968, ông cùng đồng đội trực tiếp lái xe hành quân vào Quảng Bình, gia nhập biên chế Đại đội 17, Tiểu đoàn 770, Binh trạm 12 thuộc Bộ tư lệnh 559. Thời điểm đó, không quân đối phương dội bom ác liệt xuống các nút giao huyết mạch như Đường 12, Đường 20 - Quyết Thắng và Đường 7.

Ban đầu, ông đi phụ xe cho đồng chí Đinh Khoa Nho – một tay lái xe kỳ cựu của Đoàn 500 dày dạn kinh nghiệm luồn rừng, tránh bom. Nhiệm vụ chính là đưa hàng vượt qua trọng điểm 050 sang đất bạn Lào giao cho Kho K16 (Binh trạm 31), từ đó nguồn hàng tiếp tục được chuyển tải qua các binh trạm kế tiếp để chi viện cho tiền tuyến miền Nam. Nhờ tinh thần thi đua, sự mưu trí và hạn chế tối đa tổn thất, từ tiến độ hai đêm mỗi chuyến, ông được đưa vào "tiểu đội mũi nhọn" với hiệu suất một đêm chở xong một chuyến hàng và trở về nơi ẩn giấu an toàn. Với những cống hiến nổi bật, ông vinh dự được trao tặng danh hiệu Chiến sĩ Quyết thắng, Huân chương Chiến công hạng Ba và kết nạp vào Đảng ngay tại chiến trường vào ngày 7-4-1970.

Trong ký ức của vị tướng già, ranh giới giữa sự sống và cái chết giữa tọa độ lửa vô cùng mong manh. Đầu tháng 2-1969, khi chiếc Zil-157 đi đầu của ông vừa quay về đến trọng điểm 050 vào lúc rạng sáng thì bị bom địch đánh trúng; một khối đá khổng lồ lăn từ sườn đồi xuống đè bẹp dúm cabin xe. Ba chiến sĩ bên trong gồm Trung đội trưởng Tới, Tiểu đội phó Vi Văn Lịch và ông ngất lịm, tưởng chừng không qua khỏi. Đồng đội phía sau đã phải dùng đòn bẩy cạy nát khung xe để kéo cả ba ra ngoài chuyển đến Đội Quân y 46 cấp cứu. Sau hơn một tháng điều trị các chấn thương nặng ở đầu, ngực và tay chân, ông lại tiếp tục cầm lái.

Một thử thách hiểm nguy khác xảy ra vào tháng 3-1970 khi ông chở xăng dầu vượt đỉnh Rừng Thông (Lào) cho Binh trạm 35 thì thùng xe bất ngờ bốc cháy. Đứng trước nguy cơ xe phát nổ và lộ mục tiêu cho máy bay địch, ông cùng đồng đội bình tĩnh giật cửa thùng xe, đạp ga lao nhanh để xả toàn bộ phuy xăng xuống đường, cứu phương tiện và thoát hiểm thành công. Cũng trong chuyến đi ấy, người đồng đội thân thiết của ông là chiến sĩ Tý đã hy sinh khi xe trúng bom, để lại bức thư linh cảm định mệnh gửi về cho người yêu ở quê nhà Hà Tĩnh.

Sau ngày đất nước thống nhất, những trải nghiệm thực tế từ khói lửa chiến tranh được ông đúc kết và truyền dạy trọn vẹn cho các thế hệ học viên Khoa Vận tải cũng như trong công tác chỉ huy tại Học viện Hậu cần. Đặc biệt, trong giai đoạn giữ cương vị Giám đốc Học viện (2003–2011), Trung tướng Đồng Minh Tại đã tiên phong đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển hệ thống bài giảng điện tử và phần mềm điều hành diễn tập hiện đại, góp phần tiết kiệm đáng kể thời gian, ngân sách và nâng cao chất lượng giáo dục, nghiên cứu khoa học của toàn quân.