Ký ức về Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Dương Thị Tiễn

Ký ức qua lời kể của con trai út – ông Nguyễn Văn Minh, sinh năm 1940, đường Ngô Quyền, thuộc khu phố 1, phường Đạo Long, thành phố Phan Rang – Tháp Chàm

1. Nỗi nhọc nhằn bên dòng Thu Bồn

Mẹ Dương Thị Tiễn sinh năm 1890 tại vùng đất Gò Nổi bên dòng sông Thu Bồn, nay thuộc xã Điện Phong, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – nơi giàu truyền thống yêu nước, quê hương của chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng và người anh hùng Nguyễn Văn Trỗi.

Dân gian có câu: “Ai giàu ba họ, ai khó ba đời”, nhưng cái nghèo lam lũ dường như bám riết lấy gia đình Mẹ qua bao thế hệ. Năm 22 tuổi, Mẹ kết duyên cùng ông Nguyễn Tấn Ân. Hai vợ chồng quanh năm "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời", chắt chiu từng củ khoai, hạt lúa nuôi đàn con khôn lớn. Trong cảnh bần hàn, Mẹ luôn răn dạy các con sống trọn đạo làm người, giữ gìn lương tâm trong sạch và noi gương truyền thống quê hương.

Vợ chồng Mẹ sinh được 7 người con:

• Nguyễn Tấn Bính (sinh năm 1916)

2. Tang thương nối tiếp trước ngày độc lập

Năm 1933, thương cha mẹ và các em nheo nhóc, người con đầu Nguyễn Tấn Bính (khi ấy mới 17 tuổi) rời quê vào Bình Định làm phu đồn điền kiếm tiền gửi về gia đình. Tại đây, ông giác ngộ, tham gia hội kín đánh Pháp rồi bị giặc bắt thủ tiêu mất xác năm 1934.

Năm 1935, người con thứ hai là Nguyễn Tấn Ngô tiếp tục tha hương vào Quảng Ngãi mưu sinh, nhưng rồi gia đình lại bàng hoàng nhận tin ông qua đời vì căn bệnh sốt rét rừng quái ác.

Liên tiếp mất đi hai người con trai, cảnh nhà quẫn bách khiến người cha Nguyễn Tấn Ân ngã bệnh rồi trút hơi thở cuối cùng vào năm 1937, hưởng thọ 52 tuổi. Nỗi đau chồng chất nỗi đau, chỉ một năm sau (năm 1938), Mẹ Dương Thị Tiễn cũng kiệt sức qua đời ở tuổi 48, để lại đàn con côi cút, người con gái lớn Nguyễn Thị Hư lúc bấy giờ mới tròn 18 tuổi gánh vác nuôi các em thơ. Hai nấm mồ đơn sơ của cha mẹ nằm lặng lẽ bên bờ sông Thu Bồn cuộn đỏ phù sa.

3. Ba người con hiến dâng xương máu cho Tổ quốc

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công đã đem lại ánh sáng tự do cho những phận đời cùng khổ. Nhưng không lâu sau, thực dân Pháp quay lại xâm lược. Hưởng ứng Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, ba người con trai tiếp theo của Mẹ đã hăng hái lên đường tòng quân:

• Liệt sĩ Nguyễn Tấn Chính & Liệt sĩ Nguyễn Tấn Chinh: Hai anh em cùng tham gia lực lượng du kích địa phương tại quê nhà Điện Phong, trong đó anh Chính làm Tiểu đội trưởng. Trong một chuyến công tác bí mật vào đêm ngày 11 tháng 2 năm 1952, tiểu đội không may rơi vào ổ phục kích của địch. Hai anh em đã kiên cường chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh giữa tuổi thanh xuân.

4. Nỗi niềm người ở lại và sự tri ân bất tử

Chiến tranh đi qua, gia đình Mẹ chỉ còn lại hai người: người con gái Nguyễn Thị Hư ở lại gắn bó với quê cha đất tổ Điện Phong, còn người con trai út Nguyễn Văn Minh vào vùng đất Phan Rang – Tháp Chàm lập nghiệp, ngày đêm thờ phụng hương khói cho cha mẹ và các anh.

Ông Minh ngậm ngùi tâm sự:

“Phần mộ của các anh tôi giờ đây chưa tìm thấy nơi đâu. Còn nấm mồ của Mẹ và Cha, trải qua bao năm tháng cùng những trận lũ dữ của dòng sông Thu Bồn, tất cả đã hòa cùng cát bụi trôi về biển cả...”

Ghi nhận sự hy sinh to lớn ấy, năm 1996, Mẹ Dương Thị Tiễn đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Tên tuổi ba người con liệt sĩ của Mẹ được trang trọng khắc ghi trên Đài tưởng niệm liệt sĩ xã Điện Phong. Dù tro bụi chiến tranh đã lùi xa, sự hy sinh thầm lặng mà vĩ đại của Mẹ cùng các anh vẫn sống mãi với non sông, đất nước.