Ký ức về "Cơn mưa chết chóc"
Ký ức về "Cơn mưa chết chóc"
Hơn 50 năm trước, chàng thanh niên Nguyễn Văn Bắc hăng hái lên đường nhập ngũ, để lại phía sau dòng sông Tiêu Tương và những câu hát giao duyên chưa trọn. Ông hành quân vào chiến trường Quảng Trị, nơi bom đạn cày xới đất đai.
Ông vẫn nhớ như in những ngày ở rừng già, khi những chiếc máy bay C-123 của Mỹ bay sạt ngọn cây, rải xuống thứ bụi nước mờ đục. Lúc ấy, lính trẻ vô tư, đâu ai biết thứ chất lỏng bám vào da thịt, ngấm vào nguồn nước suối trong vắt kia chính là "tử thần" mang tên Chất độc da cam/Dioxin.
Ngày hòa bình, ông Bắc trở về Duệ Đông với chiếc ba lô bạc màu và một cơ thể đầy vết sẹo. Ông lấy vợ, một người phụ nữ tần tảo cùng làng. Hạnh phúc tưởng chừng vẹn tròn khi người vợ mang thai đứa con đầu lòng.
Nỗi đau không thể gọi tên
Ngày vợ ông sinh con, cả dòng họ mong chờ. Nhưng tiếng khóc chào đời của đứa trẻ lại là khởi đầu cho những giọt nước mắt kéo dài hàng thập kỷ. Đứa bé sinh ra với đôi chân teo tóp, cong queo và đôi mắt vô hồn. Người ta bảo đó là số phận, nhưng ông Bắc biết, đó là "món nợ" oan nghiệt mà ông đã vô tình mang từ chiến trường về, truyền sang máu thịt của mình.
Ông đặt tên con là Bình – với ước mong về một cuộc đời bình an.
Suốt 40 năm qua, trong căn nhà nhỏ ở Duệ Đông, ông Bắc vừa là cha, vừa là đôi chân cho Bình. Chất độc hóa học không giết chết ông ngay lập tức, nó gặm nhấm tâm can ông mỗi ngày khi nhìn đứa con ngây dại. Những đêm trái gió trở trời, cơn đau từ vết thương cũ hành hạ ông, còn Bình thì co giật trong cơn động kinh. Hai cha con, hai thế hệ, cùng chung một nỗi đau do chất độc màu da cam gây ra.
Khúc Quan họ cho đời
Dù mang trong mình nỗi đau lớn, ông Bắc chưa bao giờ gục ngã. Ông thường bảo: "Mình còn sống trở về là may mắn hơn đồng đội nằm lại Khe Sanh, Thành Cổ. Mình phải sống thay cả phần của họ."
Người dân Duệ Đông thường thấy hình ảnh ông Bắc, tóc bạc trắng, đẩy chiếc xe lăn đưa anh Bình ra đình làng hóng mát. Ở đó, ông dạy cho đám trẻ trong thôn cách luyến láy, nhả chữ của làn điệu dân ca quan họ Bắc Ninh.
Có một lần, trong buổi sinh hoạt của Hội Nạn nhân chất độc da cam xã Tiên Du, ông Bắc đã đứng lên hát. Không phải là những bài ca chiến trận hào hùng, ông hát bài "Bèo dạt mây trôi". Giọng hát của người lính già, khàn đục vì sương gió và hóa chất, nhưng lại da diết đến xé lòng.
"Bèo dạt mây trôi, chốn xa xôi... Anh ơi em vẫn đợi bèo dạt..."
Câu hát cất lên như lời ru dành cho đứa con tật nguyền, như lời xin lỗi muộn màng gửi đến người vợ đã khuất, và như lời nhắc nhở thế hệ sau về cái giá của hòa bình.
Đoạn kết
Chiều nay, nắng vàng trải nhẹ lên cổng làng Duệ Đông. Ông Bắc ngồi bên hiên nhà, tay run run pha ấm trà xanh. Anh Bình ngồi cạnh, ú ớ chỉ tay lên bầu trời nơi có cánh chim bay qua. Ông Bắc mỉm cười, đôi mắt nheo lại nhìn về phía xa.
Chất độc hóa học có thể hủy hoại thể xác, có thể làm biến dạng hình hài, nhưng nó không thể giết chết tình phụ tử và tâm hồn thấm đẫm tình người của người lính già vùng Kinh Bắc. Ông vẫn ở đó, như cây xà cừ cổ thụ đầu làng, sần sùi vết thương nhưng vẫn tỏa bóng mát, che chở cho "mầm sống" không trọn vẹn của đời mình.
