KÝ ỨC VỀ LÁ CỜ CỦA ĐẢNG TRONG CHIẾN THẮNG ĐỒNG KHỞI HÒA THỊNH

Lá cờ của Đảng rất quan trọng trong chiến thắng Đồng khởi Hòa Thịnh, vì khi lá cờ phấp phới bay người dân ở đây có niềm tin mãnh liệt là sẽ chiến thắng, ai nấy cùng xung phong bắt trói giặc để lật đổ chính quyền của địch, dựng chính quyền ở nhân dân…” - ông Dương Dụ, một trong những người lãnh đạo chủ chốt của phong trào, nhớ lại.

Người dân xã Hòa Thịnh, huyện Tây Hòa (Phú Yên cũ) vẫn luôn ghi nhớ và nhắc lại ngày 22/12/1960 ngày “Đồng khởi Hòa Thịnh”, ngày mà toàn thể nhân dân cùng đứng dậy lật đổ chính quyền ngụy ở cơ sở, dựng lên bộ máy chính quyền cách mạng của nhân dân.

Còn đối với ông Dương Dụ (Nguyên Bí thư Huyện ủy Tuy Hòa 1) đây là dịp để nhớ lại sự lãnh đạo tài tình của Đảng lúc bấy giờ và các đồng đội cùng sát cánh chiến đấu với ông khi xưa.

Đến thăm lại khu Di tích lịch sử cấp quốc gia Đồng khởi Hòa Thịnh (xã Hòa Thịnh) ông không khỏi bồi hồi xúc động, khi nhìn những kỷ vật của thời kỳ ấy nào loa, là kèn, là dây thừng để trói bọn tay sai, là đèn dầu soi đường cho dân đến với đêm Đồng Khởi, là nồi cơm nuôi dấu các chiến sĩ cách mạng trên núi Hòn Ông để chờ thời cơ tới.

“Lá cờ của Đảng rất quan trọng trong chiến thắng Đồng khởi Hòa Thịnh, vì khi lá cờ phấp phới bay người dân ở đây có niềm tin mãnh liệt là sẽ chiến thắng, ai nấy cùng xung phong bắt trói giặc để lật đổ chính quyền của địch, dựng chính quyền ở nhân dân… nếu không có Đảng lãnh đạo thì phong trào ắt thất bại” - ông Dương Dụ khẳng định.

Ngược dòng thời gian, ông Dương Dụ nhớ về những công tác chuẩn bị cho đến đêm Đồng khởi dành thắng lợi, ông Dụ kể: Sau khi được học tập và quán triệt Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng; Cờ của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam đã có (cờ nửa đỏ, nửa xanh); phong trào cách mạng ở huyện Tuy Hòa 1 có những chuyển biến tích cực, Tỉnh ủy Phú Yên đã chỉ đạo Huyện ủy Tuy Hòa 1 phát động quần chúng nổi dậy giành chính quyền.

Xác định vị trí Hòa Thịnh là xã tiếp giáp núi, có địa thế thuận lợi và nhân dân ở đây giàu truyền thống đấu tranh cách mạng, kiên cường, bất khuất, nên huyện ủy Tuy Hòa 1 chọn Hòa Thịnh là nơi tổ chức Đồng khởi điểm, tạo khí thế để phong trào đồng khởi lan rộng ra toàn huyện.

Khi có mật lệnh, chi bộ Đảng và nhân dân xã Hòa Thịnh khẩn trương vận động rút toàn bộ thanh niên đưa ra vùng căn cứ; đưa cơ sở nội tuyến bắt mối vận động, lôi kéo lực lượng dân vệ, phân hóa cao độ kẻ thù.

Đúng 19h ngày 22/12/1960, Đồng khởi Hòa Thịnh bắt đầu diễn ra. Đông đảo quần chúng nhân dân với đèn đuốc, cây gậy, dây thừng và lực lượng vũ trang của huyện vừa tấn công, vừa nổi dậy truy bắt bọn tề ngụy, bắt bọn chúng tuyên bố xóa bỏ ngụy quyền tay sai của địch, lập nên chính quyền cách mạng của nhân dân.

Ngay trong đêm, chính quyền cách mạng đưa một số tên ác ôn, tề ngụy ra cảnh cáo trước dân. Bọn chúng run sợ nhận tội và xin khoan hồng, tự nguyện giao nộp toàn bộ vũ khí, tài liệu, đồng thời hứa từ bỏ hành động phản cách mạng. Thắng lợi của phong trào Đồng khởi Hòa Thịnh được Khu ủy Khu V đánh giá “là điểm mở đầu cho phong trào giải phóng các tỉnh đồng bằng Khu V”.