Ký ức về "Lò vôi thế kỷ" – Chuyện của người trở về từ cao điểm 772

Ký ức về "Lò vôi thế kỷ" – Chuyện của người trở về từ cao điểm 772

Để kể về Vị Xuyên, không gì chân thực bằng lời kể của những người đã trực tiếp nếm trải cái nắng cháy da và cái lạnh thấu xương nơi "lò vôi thế kỷ".

Dưới đây là câu chuyện dựa trên ký ức của một cựu chiến binh thuộc Sư đoàn 356 – đơn vị đã chịu nhiều tổn thất nhưng cũng lập nên những chiến công lẫy lừng nhất tại mặt trận Hà Giang.

Trong căn nhà nhỏ ở ngoại ô, bác Nguyễn Văn Hùng – một người lính tóc đã bạc trắng, đôi bàn tay run run lật lại những tấm ảnh đen trắng đã ố vàng. Bác bảo: "Người ta hay nhắc đến năm 1979, nhưng với chúng tôi ở Vị Xuyên, cuộc chiến thực sự khốc liệt nhất là những năm 1984-1989. Đó là những ngày mà đá cũng phải thành vôi."

Hành quân vào "vùng đất chết"

Bác Hùng nhớ lại ngày hành quân lên biên giới. Khi đó, bác mới chỉ là một chàng trai 20 tuổi.

"Chúng tôi đi trong đêm, vượt qua cầu Thanh Thủy. Pháo địch bắn cầm chừng, tiếng nổ đanh gọn trong khe núi. Cảm giác lúc đó không phải là sợ, mà là một sự hồi hộp lạ kỳ. Chúng tôi biết, phía trước là những cao điểm 1509, 772, 685 – nơi mà mỗi tấc đất đều thấm máu đồng đội."

Cuộc sống trong "Hang Làng Lò"

Bác kể, nơi trú quân của anh em là các hang đá. Nổi tiếng nhất là Hang Làng Lò. Đó vừa là sở chỉ huy, vừa là bệnh viện dã chiến, vừa là nơi anh em nghỉ ngơi giữa hai đợt pháo kích.

• Cơn khát: Có những lúc pháo bắn dữ dội đến mức anh em không thể ra suối lấy nước. Một bi-đông nước chia nhau từng ngụm nhỏ, môi ai cũng nứt nẻ, rớm máu.

Trận đánh ngày 12 tháng 7 – "Chiến dịch MB84"

Đây là ký ức đau thương nhất mà bác Hùng không bao giờ quên. Đó là ngày đơn vị bác nhận lệnh tấn công tái chiếm các cao điểm.

"Sáng hôm đó, sương mù dày đặc. Chúng tôi bò lên cao điểm 772. Pháo hai bên đấu nhau kinh khủng đến mức đất đá văng tung tóe, không còn nhận ra đâu là lối đi. Tôi thấy đồng đội mình ngã xuống, người này đè lên người kia. Có những cậu lính trẻ măng, lúc đi còn cười đùa bảo 'Xong trận này về cưới vợ', vậy mà..."

Bác nghẹn lại. Trong trận đánh ấy, hàng trăm chiến sĩ đã hy sinh. Do địa hình hiểm trở và hỏa lực quá mạnh, nhiều anh em đã phải nằm lại giữa khe đá, không thể đưa về ngay được.

Lời thề trên đá: "Sống bám đá, chết hóa đá"

Trong những ngày chiến đấu gian khổ nhất, một người lính của Trung đoàn 122 đã khắc lên báng súng dòng chữ: "Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử". Dòng chữ ấy sau này trở thành lời thề của tất cả lính Vị Xuyên.

Bác Hùng kể về một người đồng đội tên Nam:

"Nam bị thương nặng ở chân, tôi định cõng cậu ấy xuống nhưng cậu ấy đẩy tôi ra, tay vẫn lăm lăm khẩu AK. Nam nói: 'Anh đi đi, để tôi ở lại chặn chúng nó, tôi không chạy được thì tôi làm bia đỡ đạn cho anh em'. Đó là lần cuối tôi thấy cậu ấy. Khi chúng tôi lấy lại được điểm tựa, Nam đã hy sinh trong tư thế vẫn tựa lưng vào vách đá, mắt hướng về phía biên giới."

Kết thúc câu chuyện, bác Hùng nhìn ra khoảng sân vắng: "Giờ đây, Vị Xuyên đã xanh lại màu của cây rừng, nhưng dưới lớp đất đó, nhiều anh em của tôi vẫn chưa được về nhà. Có những người tan vào đất đá, có những người nằm lại trong các hang sâu chưa tìm thấy lối vào."

Mỗi năm, cứ đến ngày 12/7, bác lại cùng những người đồng đội cũ quay lại Hà Giang, thắp nén nhang lên đài tưởng niệm và đứng lặng nhìn về phía những cao điểm mịt mù sương phủ.