Ký ức về mùa hè năm 1972
Với ông Nguyễn Văn Tý, một người dân ở thị xã Quảng Trị, ký ức về mùa hè năm 1972 vẫn còn nguyên vẹn như một thước phim chưa bao giờ phai mờ. Khi đó, ông Tý mới 14 tuổi, sống cùng gia đình gần khu vực Thành cổ. Cuộc sống vốn đã khó khăn lại càng trở nên căng thẳng khi chiến sự ngày một ác liệt. Những ngày đầu mùa hè, tiếng pháo kích dồn dập, máy bay gầm rú trên bầu trời. Người dân phải sơ tán, nhưng gia đình ông vẫn ở lại vì không còn nơi nào an toàn hơn.
Ông nhớ rõ những ngày cả nhà sống trong hầm đất chật hẹp, đào vội sau vườn. Mỗi khi nghe tiếng pháo rít, tất cả lập tức chui xuống hầm, nín thở chờ đợi. Có những đêm, pháo sáng rực trời, tiếng nổ dồn dập khiến mặt đất rung chuyển. Đất cát rơi xuống mái hầm, không khí ngột ngạt đến mức khó thở. “Lúc đó chỉ biết ôm chặt em nhỏ, nghĩ sao cho qua được đêm,” ông kể.
Một lần, vào giữa tháng 7, sau nhiều giờ pháo kích liên tục, gia đình ông bước ra khỏi hầm và chứng kiến cảnh tượng hoang tàn: nhiều ngôi nhà xung quanh đã sụp đổ, khói vẫn còn bốc lên. Người dân hốt hoảng gọi nhau, tìm kiếm người thân. Ông cùng cha tham gia đưa những người bị thương đến nơi an toàn, dù bản thân vẫn còn run sợ.
Trong những ngày ấy, cái đói cũng là nỗi ám ảnh lớn. Lương thực cạn dần, gia đình ông phải ăn sắn, ăn khoai thay cơm. Nước uống phải đi lấy từ xa trong lúc bom đạn vẫn rình rập. Thế nhưng, điều khiến ông nhớ nhất không chỉ là nỗi sợ, mà còn là tình người. Hàng xóm chia sẻ từng chút lương thực, giúp nhau đào hầm, cứu người khi có bom rơi.
Ông Tý cũng không quên hình ảnh những người lính bám trụ chiến đấu quanh khu vực Thành cổ. Họ trẻ, gầy gò nhưng ánh mắt kiên định. Dù trong hoàn cảnh thiếu thốn, họ vẫn động viên người dân cố gắng giữ vững tinh thần. “Nhìn họ, mình thấy có niềm tin rằng rồi chiến tranh sẽ qua,” ông nói.
Sau năm 1975, ông Tý cùng gia đình quay lại dựng lại ngôi nhà trên nền cũ. Mảnh đất đầy bom đạn dần hồi sinh, nhưng những ký ức về mùa hè đỏ lửa vẫn in sâu trong tâm trí ông. Giờ đây, khi đã ngoài 60 tuổi, ông thường kể lại câu chuyện của mình cho con cháu, không phải để nhắc lại nỗi đau, mà để họ hiểu rằng hòa bình hôm nay đã phải đánh đổi bằng rất nhiều mất mát.
Câu chuyện của ông Nguyễn Văn Tý là một phần ký ức chân thực về Quảng Trị trong chiến tranh. Đó không chỉ là những ngày tháng bom đạn, mà còn là minh chứng cho sức chịu đựng, sự đoàn kết và niềm tin của con người nơi tuyến lửa năm xưa.


