KÝ ỨC VỀ NGƯỜI MẸ ANH HÙNG

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Bùi Thị Thiệt, sinh năm 1898, mất năm 1978, quê quán ở ấp Tân Trung, xã Hưng Khánh Trung B. Mẹ Thiệt có hai người con hy sinh là Liệt sĩ Lê Văn Ở và Liệt sĩ Lê Văn Đáng.

Lần theo những thông tin trên, chúng tôi tìm về “địa chỉ đỏ” để tìm hiểu và ghi lại những hy sinh, đóng góp của Mẹ - một Bà Mẹ Việt Nam anh hùng.

Mẹ Thiệt sinh ra trong một gia đình nghèo, làm lụng quần quật quanh năm chỉ để lo cho cái ăn không đủ no, cái mặc chẳng đủ lành. Năm 17 tuổi, Mẹ lập gia đình với ông Lê Văn Thêm (Lê Văn Dạng), là một thanh niên tuy nghèo nhưng giỏi giang, có tiếng được mọi người yêu mến, ngợi khen.

Vợ chồng nghèo “rớt mồng tơi”, ra riêng không có đến cái lu đựng nước, nhà mẹ Thiệt phải xài nước chứa trong cái “mẻ lu” nhặt được của người ta bỏ đi. Quần áo không đủ mặc, những khi cuốc đất, mần mướn lúc tối trời, ông Thêm thường không… mặc quần áo để áo quần lâu mục rách, đỡ tốn hao.

Vốn giỏi giang, siêng năng lại thương vợ con sống cảnh nghèo khó, thiếu thốn, ông Lê Văn Thêm cố gắng làm lụng vất vả không kể ngày đêm. Vợ chồng ông dần tắt mắt tối vẫn đổi công với bà con khắp làng trên xóm dưới để làm 40 công đất mướn cấy lúa. Nhờ đó, gia đình mẹ Thiệt tạo được cơ ngơi và cuộc sống khá giả sau này.

Tuy cuộc sống khó khăn nhưng gia đình mẹ Thiệt lại là một cơ sở cách mạng từ thời kháng chiến chống Pháp đến thời chống Mỹ. Căn nhà của mẹ Thiệt cũng lắm thăng trầm theo thời cuộc. Những năm kháng Pháp, ngôi nhà của Mẹ - cơ ngơi được tạo dựng bằng biết bao mồ hôi công sức của vợ chồng Mẹ đã được tháo dỡ, thu gọn để ủng hộ phong trào Việt Minh, không cho lính Tây đóng bót để nuôi giấu cán bộ và dân lành. Đến thời chống Mỹ, nhà của mẹ Thiệt có đến hai hầm bí mật, là nơi nhiều cán bộ được gia đình Mẹ đùm bọc, chở che. Những năm 1960, nhà Mẹ là nơi đóng quân của bộ đội Đặc công huyện Chợ Lách, đơn vị của Liệt sĩ - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Văn Cấn. Một lần nhà bị giặc bỏ bom, vợ chồng Mẹ cố công gây dựng lại từ đầu, lại gia cố sửa sang hầm hào để đón cán bộ, bộ đội về công tác chuẩn bị cho phong trào Đồng Khởi năm 1960.

Vợ chồng mẹ Thiệt sinh cả thảy 10 người con nhưng nuôi đến lớn được bốn người, trong đó có ba người tham gia hoạt động cách mạng và hai người đã anh dũng hy sinh. Đó là hai liệt sĩ Lê Văn Ở và Lê Văn Đắng. Liệt sĩ Lê Văn Ở sinh năm 1920 là con trai thứ ba của mẹ Thiệt, là một người tính tình điềm đạm, hiền lành, sớm giác ngộ và tham gia cách mạng từ thời kháng chiến chống Pháp (năm 1947). Tháng 5 năm 1970, trong trận chống càn với bọn lính Bảo An thuộc Chi khu Đôn Nhơn - Ba Vát, ông bị giặc bắn hy sinh khi được tổ chức phân công đi nắm tình hình địch. Liệt sĩ Lê Văn Đắng sinh năm 1934 là con trai thứ mười của mẹ Thiệt. Năm 1965, ông Lê Văn Đắng nhận nhiệm vụ bám đường đánh bọn lính càn vào ấp Thanh Trung thì hy sinh.

Người con trai thứ chín của mẹ Thiệt là ông Lê Văn Ngưng (Lê Minh Khôi) nguyên là Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Chợ Lách. Vợ ông Lê Văn Ngưng là Liệt sĩ Trần Thị Biếu cũng đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng vì Mẹ có một người con là Lê Minh Huyện hy sinh và bản thân Mẹ hy sinh.

Mẹ Thiệt mất đã hơn 30 năm, những người con, dâu… của Mẹ đều đã hy sinh và qua đời nên việc sưu tầm và ghi lại những câu chuyện về Mẹ có phần khó khăn. May mắn cho chúng tôi khi được gặp người cháu nội của mẹ Thiệt là bà Lê Thị Nghiệm (con của Liệt sĩ Lê Văn Ở) - người kể cho chúng tôi nghe những câu chuyện về mẹ Bùi Thị Thiệt.

Bà Ba Nghiệm thoát ly tham gia cách mạng năm 17 tuổi và là cán bộ giao liên thuộc Đội liên lạc Quân khu 8. Đến năm đình chiến 1954 bà Ba Nghiệm trở về địa phương tham gia công tác binh vận và nghỉ hưu vào năm 1975, hiện là thương binh.

Những năm tháng gian khổ ở chiến trường suốt hai thời kỳ chống Pháp rồi chống Mỹ, nay sức khỏe bà Ba Nghiệm đã suy giảm nhiều nhưng trí nhớ thì vẫn còn minh mẫn. Tuy vậy, những câu chuyện về những người thân trong gia đình được bà Ba Nghiệm kể lại cũng có phần nhạt nhòa theo năm tháng. Duy chỉ có hình ảnh không phai mờ trong tâm trí bà đó là những ký ức về một người bà đảm đang, chịu thương, chịu khó. Qua những câu chuyện kể của bà Ba Nghiệm, chúng tôi cảm nhận hình ảnh mẹ Bùi Thị Thiệt trong tâm trí của người cháu nội là một người mẹ lam lũ tảo tần, một đời cơ cực lo cho chồng, cho con, khi vận nước cần Mẹ sẵn sàng hy sinh những núm ruột thân yêu nhất của mình.

Trong tâm trí của mỗi chúng ta, Bà Mẹ Việt Nam anh hùng Bùi Thị Thiệt và tất cả những Bà Mẹ Việt Nam anh hùng là hiện thân của sự chịu đựng và đức hy sinh. Những thế hệ cháu con mãi mãi biết ơn mẹ Thiệt và biết bao Bà Mẹ Việt Nam anh hùng đã phải gánh chịu sự hy sinh, mất mát, gánh chịu những nỗi đau lớn nhất trong đời để đất nước chúng ta có được hòa bình, độc lập hôm nay.