ký ức về những năm tháng chiến đấu ở Trường Sơn

Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày đất nước thống nhất, vậy mà mỗi khi nghe tiếng mưa rơi trên mái hiên, ký ức về những năm tháng chiến đấu ở Trường Sơn lại hiện về trong tôi rõ mồn một. Người ta thường nói thời gian có thể làm phai mờ mọi thứ, nhưng với những người lính như chúng tôi, chiến tranh chưa bao giờ chỉ còn là chuyện của quá khứ. Nó vẫn sống trong từng vết sẹo trên cơ thể, trong những giấc mơ chập chờn mỗi đêm và trong nỗi nhớ về những người đồng đội đã mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi.

Tôi nhập ngũ vào cuối năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt. Lúc ấy tôi vừa tròn hai mươi tuổi, rời quê hương với chiếc ba lô vải bạc màu, vài bộ quần áo, một cuốn sổ tay và tấm ảnh chụp cả gia đình. Ngày lên đường, mẹ chỉ đứng ở đầu ngõ nhìn theo. Bà không khóc, nhưng tôi biết, kể từ khoảnh khắc ấy, mỗi ngày của mẹ đều là những tháng ngày chờ đợi.

Sau hơn ba tháng huấn luyện, đơn vị tôi hành quân vào Trường Sơn. Con đường mòn Hồ Chí Minh khi ấy không giống những gì người ta hình dung hôm nay. Đó chỉ là những lối mòn len lỏi giữa đại ngàn, mùa nắng bụi đỏ phủ kín quần áo, mùa mưa thì bùn ngập đến mắt cá chân. Ban ngày, máy bay Mỹ quần thảo liên tục, chúng tôi phải trú dưới những tán cây rậm hoặc trong hầm chữ A. Chỉ đến khi màn đêm buông xuống, cả đơn vị mới tiếp tục hành quân.

Tôi vẫn nhớ như in mùa mưa năm 1969. Mưa rừng không ào ạt rồi tạnh ngay như ở quê, mà kéo dài hết ngày này sang ngày khác. Quần áo lúc nào cũng ướt, chăn màn không bao giờ khô, đôi chân ngâm nước lâu đến nỗi da bong từng mảng. Có hôm cả tiểu đội phải dừng lại giữa dòng suối vì nước dâng quá nhanh. Chúng tôi buộc dây rừng quanh người, nắm chặt tay nhau từng bước vượt qua dòng nước xiết. Chỉ cần một người trượt chân, cả hàng người phía sau đều có thể bị cuốn đi.

Điều đáng sợ nhất đối với người lính Trường Sơn không hẳn là những trận bom. Bom rơi rồi cũng có lúc ngớt. Điều khiến chúng tôi luôn phải đối mặt là những trận sốt rét rừng. Có những đồng đội ban sáng còn cùng nhau gùi đạn vượt dốc, đến chiều đã lên cơn sốt mê man. Có người chỉ trong vài ngày đã gầy rộc, đôi mắt trũng sâu vì kiệt sức. Thuốc men vô cùng thiếu thốn. Nhiều khi, chúng tôi chỉ biết lấy khăn ướt đắp lên trán nhau, động viên nhau cố gắng vượt qua.

Thế nhưng, giữa gian khổ ấy, tình đồng đội lại trở thành điều thiêng liêng nhất mà tôi mang theo suốt cuộc đời. Chúng tôi sống cùng nhau, chia nhau từng bi đông nước, từng nắm cơm vắt, từng viên thuốc ký ninh hiếm hoi. Có những người tôi chỉ kịp biết tên vài tháng, nhưng đến tận bây giờ, hơn năm mươi năm sau, tôi vẫn nhớ rõ từng khuôn mặt.

Tháng 3 năm 1972, đơn vị tôi nhận nhiệm vụ bảo vệ một kho hậu cần trên tuyến vận tải chiến lược. Đó là khoảng thời gian không quân Mỹ đánh phá dữ dội nhằm cắt đứt đường chi viện cho chiến trường miền Nam. Có ngày chúng tôi phải hứng chịu hàng chục trận ném bom liên tiếp. Đất đá bị cày tung, cây rừng đổ ngổn ngang, khói bụi phủ kín cả một vùng núi.

Trong một trận bom chiều muộn, tôi và người bạn thân nhất cùng tiểu đội đang vận chuyển đạn vào trận địa thì tiếng máy bay gầm rú từ phía xa vọng lại. Chúng tôi vừa kịp lao xuống hố tránh bom thì một loạt bom khác trút xuống. Khi khói bụi tan đi, tôi gọi mãi tên bạn mình nhưng không nghe tiếng trả lời...