Ký ức về trận đánh cuối cùng

Gặp cựu chiến binh Đỗ Xuân Bộ bên căn nhà mới khang trang trong cái se sắt của mùa Đông, khi Tết Nguyên đán Tân Sửu đang cận kề, trong niềm vui tân gia, ông hồ hởi kể cho chúng tôi nghe về những năm tháng đã qua, nhất là những tháng ngày oanh liệt của tuổi thanh xuân, cùng đồng đội vào sinh ra tử và những giây phút chứng kiến sự kết thúc của cuộc chiến tranh kéo dài hơn hai thập kỷ kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc.

Ông Đỗ Xuân Bộ, sinh năm 1954, tại xóm Gò Trè, xã Cao Ngạn, TP Thái Nguyên. Tháng 8/1972, ông lên đường nhập ngũ, biên chế vào Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320A, có nhiệm vụ xạ thủ số 1 của khẩu đội đại liên. Tháng 12/1972, đơn vị ông được lệnh vào Nam chiến đấu. Sau chặng đường hành quân đầy gian nan, đơn vị đã đến Thánh Giáo, Tây Nguyên. Tại đây, ông cùng đồng đội đã tham gia nhiều trận đánh ác liệt tại Phú Bổn, giải phóng Thị xã Tuy Hòa, ngăn chặn không cho quân địch tập trung lực lượng về Buôn Ma Thuột.

Đầu tháng 3/1975, ông tham gia Chiến dịch giải phóng Tây Nguyên, sau đó cùng đơn vị  cơ động lực lượng tiến sâu vào Củ Chi, đánh chiếm căn cứ Đồng Dù của Sư đoàn 25 ngụy, một đơn vị đặc biệt tinh nhuệ, đồng thời đây cũng là bức tường thép án ngữ cửa ngõ phía Bắc Sài Gòn.

Ông Đỗ Xuân Bộ trao tặng kỷ vật cho Bảo tàng Quân khu 1, ngày 7/5/2020.

Trong trận đánh này, đơn vị ông cũng phải gánh chịu những tổn thất không nhỏ cả về người và vũ khí trang bị, bởi đây là một căn cứ phòng ngự hết sức kiên cố, với hệ thống hàng rào dây thép gai và các loại mìn được bố trí liên hoàn, nhiều tầng, nhiều lớp, kết hợp chặt chẽ với các ổ hỏa lực.

Đúng 5 giờ 30 phút sáng ngày 29/4/1975 sau phát pháo hiệu, hỏa lực của các đơn vị đồng loạt khai hỏa. Lực lượng công binh vun vút lao lên, dùng bộc phá phá tan các lớp hàng rào dây thép gai của địch, bộ binh và các binh chủng xung phong tiếp cận mục tiêu, nhưng do hỏa lực của địch quá mạnh nên đã gây cho ta rất nhiều khó khăn, nhiều mũi xung kích đã bị hỏa lực địch chặn lại. Khi phát hiện ra hướng tiến công của quân ta, chúng đã dùng đại liên và các loại hỏa lực mạnh bịt cửa mở, khiến cho các đồng đội của ông lần lượt hy sinh, bản thân ông thì bị thương.

Trên xe tên chỉ huy Lý Tòng Bá cùng lũ tùy tùng vẫn huênh hoang gọi loa “Cứ để cho bọn chuột cống vào rồi ta sẽ bịt cửa…”. Ngay sau đó, chúng tổ chức khoảng 1 trung đoàn từ phía nhà thờ Củ Chi đánh thọc vào sườn đội hình chiến đấu của ta, do bị phân tán lực lượng trên hướng đột kích chủ yếu lại càng thêm mỏng. Lúc này, pháo cao xạ 37mm của ta hạ nòng bắn thẳng xối xả vào địch, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 9 nhảy lên khỏi hầm giành khẩu 12,7mm nhả đạn về phía quân thù.

Trước tình thế hết sức khẩn trương, cấp bách ông Bộ vội nhặt lấy khẩu B40 của một đồng đội vừa hy sinh, lợi dụng địa hình, địa vật và những hố đạn, tiếp cận mục tiêu, nhằm lô cốt đầu cầu bóp cò, một tiếng “ục” cùng quầng lửa trùm lên ụ đất, chỉ trong tích tắc họng súng đã hoàn toàn câm bặt. Đồng đội ào ào xông lên, sau hơn một giờ công kích mãnh liệt, các ổ đề kháng đều bị tiêu diệt, ta làm chủ trận địa, tiến thẳng vào sở chỉ huy bắt được tên Chuẩn tướng Lý Tòng Bá, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 25 ngụy cùng toàn bộ quân lính. Đây là một đòn chí mạng đánh vào tử huyệt kẻ thù, đè bẹp hoàn toàn ý chí kháng cự cuối cùng của bọn quan thầy và lũ ngụy quân, trưa ngày 30/4/1975.  Trong trận đánh này, ông đã góp phần cùng đồng đội tiêu diệt trên 30 tên địch, thu hồi nhiều vũ khí trang bị quân dụng.

Sau trận đánh Sư đoàn 320A được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ 2. Bản thân ông được trao tặng Huân chương chiến công, danh hiệu Dũng sỹ diệt Mỹ.

Trong trận đánh ấy, ông đã thu được một chiếc ăng-gô, sau được dùng làm đồ dùng cá nhân. Đến ngày, 7/5/2020, ông đã tặng lại Bảo tàng Quân khu 1./.