KÝ ỨC VỀ TRẬN ĐÁNH TẠI CẦU SỐ 19 PHƯỚC LONG (CUỐI NĂM 1974) CỦA NGƯỜI Y TÁ QUÂN Y

Ông Lý Văn Vãn, sinh năm 1952, quê thôn An Áo, xã An Hưng, nhập ngũ tháng 8 năm 1972 tại C4 D569 B2, là y tá quân y trực tiếp phục vụ trên nhiều chiến trường ác liệt trong những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Những ký ức của ông về các trận đánh, đặc biệt tại Phước Long, là minh chứng chân thực cho sự hy sinh thầm lặng của lực lượng quân y trong chiến tranh.

Theo ký ức của ông Lý Văn Vãn, trận đánh tại cây cầu số 19, tỉnh Phước Long diễn ra vào cuối năm 1974, trong cao điểm chiến dịch tiến công giải phóng Phước Long – một chiến trường có ý nghĩa chiến lược quan trọng, mở đầu cho cao trào tiến công mùa Xuân năm 1975.

Thời điểm đó, ông đang phục vụ trong đội hình C2 D4 E165 F7, đảm nhiệm nhiệm vụ y tá quân y, theo sát các mũi tiến công của đơn vị. Cầu số 19 là vị trí then chốt trên trục giao thông, địch bố trí lực lượng phòng ngự dày đặc với hỏa lực mạnh nhằm chặn đường cơ động của ta.

Trận đánh diễn ra trong điều kiện hết sức ác liệt. Pháo từ các cứ điểm lân cận bắn chi viện liên tục, súng máy từ hai đầu cầu khống chế toàn bộ khu vực. Địa hình trống trải, ít vật che chắn khiến thương vong tăng nhanh. Ngay khi tiếng súng nổ ra, tổ quân y của đơn vị đã nhanh chóng triển khai trạm cứu thương dã chiến ở mé rừng, cách cầu không xa, sẵn sàng tiếp nhận thương binh.

Là người trực tiếp bám trụ tại trạm quân y tiền phương, ông Vãn nhớ rất rõ từng khoảnh khắc căng thẳng. Thương binh được cáng về liên tục, nhiều người bị mảnh pháo, đạn xuyên, mất máu nhiều. Trong điều kiện thiếu thốn thuốc men và ánh sáng, ông cùng đồng đội vừa sơ cứu, cầm máu, băng bó, vừa phân loại thương binh để kịp thời chuyển tuyến sau.

Có một chiến sĩ thuộc mũi tiến công chính diện bị thương nặng khi vượt qua đầu cầu. Mảnh pháo găm sâu vào ngực, hơi thở yếu dần. Giữa tiếng đạn nổ dồn dập, ông Vãn cùng tổ quân y khẩn trương xử trí, băng ép vết thương, truyền dịch ngay tại hầm cứu thương. Ông còn nhớ rất rõ ánh mắt người lính trẻ ấy nhìn mình trong khoảnh khắc sinh tử, vừa lo lắng, vừa đặt trọn niềm tin.

Khi trận đánh kết thúc, đơn vị ta làm chủ được cầu số 19, mở thông tuyến cơ động, tạo điều kiện cho các lực lượng tiếp tục tiến công sâu vào thị xã Phước Long. Ngay sau đó, đội hình đánh vận động tiến công được triển khai, trạm quân y nhanh chóng thu dọn, thương binh được chuyển về tuyến sau an toàn.

Đối với ông Lý Văn Vãn, trận đánh tại cầu số 19 không chỉ là một dấu mốc quân sự, mà còn là một trong những ký ức sâu sắc nhất của đời quân y. Ở đó, ông cảm nhận rõ ràng ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, và cũng ở đó, ông hiểu hơn bao giờ hết giá trị của từng giây phút, từng bàn tay người thầy thuốc trên chiến trường.

Nhiều năm sau, mỗi khi nhắc lại Phước Long – cầu số 19, ông không nói nhiều về chiến công hay thắng lợi, mà chỉ lặng lẽ nhớ về những đồng đội đã ngã xuống và những người đã được giữ lại sự sống ngay bên cây cầu ấy.