Ký ức xanh thời hoa lửa
Ngược dòng thời gian về đầu năm 1977, khi vừa chớm mười bảy tuổi, cô gái Hải Phòng Nguyễn Thị Thanh Tơ mang theo trái tim hồng rực hoài bão, tình nguyện gia nhập lực lượng TNXP tiền trạm. Rời xa thành phố cảng quê hương, chị gửi lại bến Bính, mòng biển và những con tàu để lao vào miền Nam ruột thịt. Điểm dừng chân của chị và đồng đội là Đồi 100 – Hoa Lư, một dải đất miền Đông hoang vu, nơi vết thương chiến tranh vẫn còn rớm máu với những hố bom cày xới, cỏ tranh mọc lút đầu người. Nhiệm vụ ngày ấy nghe thì giản đơn nhưng gian nan vô cùng: khai hoang, phục hóa, mở đường biên giới phục vụ quốc phòng và đón dân lập cư.
Bà Tơ khẽ nhấp ngụm trà, ánh mắt nhìn ra màn mưa nhòe nhoẹt như đang trôi về những năm tháng đôi mươi. Ngày ấy, rừng thiêng nước độc, khe suối chằng chịt. Ban ngày, đơn vị vừa rà phá bom mìn, vừa phát quang chặt dọn cây rừng. Đêm đến, dưới ánh trăng mờ hay ánh đuốc bập bùng, những bàn tay con gái vốn chỉ quen cầm bút nay thoăn thoắt vót từng chiếc chông tre, mang cắm dọc tuyến biên thùy để ngăn ngừa quân Pôn Pốt xâm lấn. Khi chiến sự xảy ra, những người lính “không quân hàm” như chị lập tức buông rựa, cầm súng, biến mỗi mét hào, mỗi góc hầm thành pháo đài quyết tử, sát cánh cùng bộ đội địa phương giữ vững chủ quyền quốc gia. Nhân dân vùng biên lúc đó thưa thớt lắm, chủ yếu là đồng bào thiểu số S’tiêng, Khmer, Hoa đùm bọc lấy nhau.
Bà Tơ bồi hồi kể, giọng chùng xuống:
Cuối năm 1979, bà Tơ xuất ngũ khi gia định chuyển vào định cư tại huyện Lái Thiêu. Được chính quyền quan tâm, bà đi học lớp kế toán thương nghiệp rồi về làm việc tại cửa hàng Hợp tác xã mua bán Thành Tâm, huyện Chơn Thành. Nhưng cái duyên với ngành y từ thời TNXP tiền trạm vẫn thôi thúc bà. Năm 1982, bà trở thành y tá tại Bệnh viện Cao su Bình Long và đến năm 1985 được điều động làm Trưởng trạm Y tế của Công ty Cao su Tân Quan. Cho đến ngày công ty sáp nhập với Sa Trạch, người nữ cựu TNXP ấy quyết định xin nghỉ việc, gói ghém tư trang trở về làm một người nông dân thuần túy, tự tay vẽ nên bước đột phá cho cuộc đời mình.
