Ký ức xưa

Trong ký ức của nhiều người già ở vùng cao hôm nay, những năm tháng chiến tranh vẫn được nhắc lại bằng hai chữ giản dị: “thời hoa lửa.” Đó là quãng thời gian mà cả đất nước cùng đứng lên vì độc lập, tự do. Ở những bản làng xa xôi nơi núi cao mây phủ như Hang Kia và Pà Cò thuộc huyện Mai Châu, ký ức ấy vẫn còn nguyên vẹn trong lời kể của những người từng sống qua năm tháng gian lao ấy.

Ngày ấy, đường lên bản chỉ là những lối mòn quanh co qua sườn núi. Sáng sớm, sương phủ trắng cả thung lũng. Nhưng phía sau vẻ yên bình ấy là những năm tháng không yên bình. Chiến tranh lan rộng khắp nơi, và dù ở nơi núi cao xa xôi, người dân nơi đây vẫn một lòng hướng về Tổ quốc.

Những cụ già trong bản kể rằng, thời đó bộ đội thường hành quân qua vùng núi này. Họ đi thành từng tổ nhỏ, lặng lẽ băng qua rừng sâu. Đồng bào người Mông trong bản khi ấy nghèo lắm, lương thực chỉ có ngô, sắn, đôi khi mới có ít gạo. Nhưng hễ thấy bộ đội đi qua, bà con lại gom góp từng bắp ngô, từng gùi sắn để giúp.

Không ai bảo ai, cũng chẳng cần kêu gọi. Đó là sự sẻ chia tự nhiên của những con người sống giữa núi rừng nhưng mang trong tim một tình yêu đất nước giản dị mà bền bỉ.

Có những đêm trời tối mịt, thanh niên trong bản lặng lẽ gùi lương thực đi theo những con đường rừng quen thuộc. Họ đi rất nhanh, rất khẽ, bởi trên bầu trời đôi khi vẫn có tiếng máy bay gầm rú. Đường núi trơn trượt, nhiều đoạn dốc đứng, nhưng không ai chùn bước. Bởi ai cũng hiểu rằng phía trước là những người lính đang ngày đêm chiến đấu vì độc lập của dân tộc.

Một cụ già trong bản từng nói:

“Ngày ấy chúng tôi không nghĩ mình đang làm việc lớn. Chỉ nghĩ rằng bộ đội là con em của đất nước, giúp bộ đội cũng chính là giúp bản làng mình.”

Trong những căn nhà gỗ đơn sơ giữa núi rừng, bếp lửa luôn được giữ đỏ. Bếp lửa không chỉ để sưởi ấm trong những đêm lạnh vùng cao, mà còn là nơi che chở cho những người lính dừng chân sau chặng đường dài. Bà con nấu ngô, nấu sắn, nấu bát canh rau rừng đơn sơ nhưng chan chứa nghĩa tình.

Có những gia đình đã âm thầm nuôi giấu cán bộ trong nhiều ngày. Có những người đã trở thành người dẫn đường cho bộ đội qua rừng sâu, vượt núi cao. Họ thuộc từng con dốc, từng khe suối, từng lối mòn xuyên qua rừng già.

Những đóng góp thầm lặng ấy không ghi nhiều trong sách vở, nhưng lại là một phần không thể thiếu của lịch sử. Đó là sự đoàn kết của nhân dân – sức mạnh đã góp phần làm nên thắng lợi của dân tộc.

Nhiều năm sau ngày đất nước hòa bình, cuộc sống ở Hang Kia và Pà Cò đã đổi thay. Những con đường đất năm xưa nay đã rộng hơn. Trẻ em được đến trường. Bản làng đã có điện, có sóng điện thoại