Kỷ vật chiến trường và nhịp cầu hòa giải
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Mỹ Joe Biden vào tháng 9 vừa qua, một sự kiện xúc động đã diễn ra tại Nhà Quốc hội: Cuốn nhật ký của cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Văn Thiện được trao trả lại cho chính chủ sau hơn nửa thế kỷ thất lạc. Đây không chỉ là niềm vui cá nhân của một người lính già, mà còn là minh chứng cho nỗ lực khép lại quá khứ, hướng tới tương lai giữa hai quốc gia.
Nhập ngũ năm 1965 khi mới 17 tuổi, chàng thanh niên quê lúa Tiền Hải, Thái Bình mang theo hành trang vào Nam là lý tưởng cách mạng và một cuốn sổ nhỏ. Suốt những năm tháng xẻ dọc Trường Sơn, mỗi trang viết là một lát cắt về cuộc chiến khốc liệt nhưng đầy kiêu hãnh. Tuy nhiên, trong trận càn Junction City năm 1967 tại Tây Ninh, cuốn nhật ký đã rơi vào tay đối phương.
Trở về đời thường với những vết sẹo chiến tranh, ông Thiện ngỡ rằng kỷ vật ấy đã vĩnh viễn nằm lại trong tro bụi. Nhưng nhờ dự án "Di sản chiến tranh Việt Nam chưa được khám phá" của Trường Harvard Kennedy, bản sao microfilm của cuốn sổ đã được tìm thấy giữa hàng triệu trang tài liệu. Việc trao trả cuốn nhật ký ngay tại cơ quan quyền lực cao nhất của nhân dân Việt Nam thể hiện sự tôn trọng sâu sắc đối với lịch sử và những giá trị nhân văn mà người lính bộ đội Cụ Hồ đã gây dựng.
