Kỷ vật của mẹ: Chiếc lư hương và cây đèn dầu làm ám hiệu

Mẹ Văn Thị Thừa (sinh năm 1915, ở xã Duy An, nay là xã Nam Phước, tỉnh Quảng Nam) là một trong số ít mẹ Việt Nam anh hùng được nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang. Năm 1967, mẹ Thừa cùng lúc phải gánh chịu 3 cái tang, chồng (Nguyễn Thừa) và 2 con trai (Nguyễn Thứ, Nguyễn Y) đã ngã xuống trong trận chiến ác liệt tại địa bàn lân cận thuộc H.Quế Sơn. Chỉ 1 năm sau, đến lượt 2 con trai Nguyễn Nuôi và Nguyễn Yên cũng hy sinh. Cuối đời, mẹ chỉ còn một cháu gái gọi bà nội phụng dưỡng. Ông Lê Trung Chường kể ông về làm cháu rể và cùng vợ chăm sóc cho mẹ Thừa từ năm 1987. Từ lúc đó cho đến khi mẹ Thừa mất năm 1994, ông thường được bà kể lại nhiều câu chuyện thời kỳ làm giao liên, đào hầm nuôi giấu cán bộ... “Khi còn sống, bà hay đem chiếc lư hương ra lau chùi rồi kể chính nhờ chiếc lư hương đó mà nhiều bộ đội, cán bộ tránh bị bắt bớ”, ông Chường tiếp lời. Một người con trai của mẹ mang về một bộ phận của máy bay, thấy bên trong rỗng ruột, bà liền dùng làm lư hương đặt trước nhà. Hồi đó, nhà mẹ Thừa ở sát cánh đồng, gần bờ sông (Phước Mỹ 3, TT.Nam Phước ngày nay), nơi ẩn nấp và di chuyển của nhiều bộ đội trong và sau chiến dịch Mậu Thân (1968). Để cảnh báo có địch càn quét, lùng sục, mẹ Thừa đã nghĩ ra cách dùng hương đốt lên để làm ám hiệu. Những đêm đông quân địch vào làng, bà liền dùng một nắm hương lớn đem đốt rồi cắm vào lư hương này. Bà ngầm quy ước, nếu giặc đi ít thì sẽ thắp ít hương, không thắp hương là lúc an toàn. Nhờ đó, rất nhiều đoàn cán bộ, du kích thoát hiểm, tránh va chạm với quân địch những lúc không cần thiết. Hiện lư hương đang được trưng bày tại Bảo tàng Phụ nữ VN (Hà Nội).