Kỷ vật của người lính đặc công giữ cầu, bắc nhịp giành đại thắng
Trong số những tấm gương tiêu biểu có liệt sỹ Đặng Đăng Lâm, kỷ vật còn lại của anh là quyển sổ tay và chiếc khăn mùi xoa hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Binh chủng Đặc công. Liệt sỹ Đặng Đăng Lâm (quê quán Hàm Rồng, Thanh Hóa) nhập ngũ năm 1973, biên chế thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 23, Trung đoàn Đặc công 113. Được phân công về đơn vị có bề dày thành tích và có nhiều trận đánh vang dội, anh càng được tôi luyện thêm ý chí chiến đấu và lòng dũng cảm.
Bước sang năm 1975, cách mạng nước ta giành được những thắng lợi to lớn, toàn diện trên tất cả các mặt. Ngày 1/4/1975, Bộ Chính trị họp và quyết định mở Chiến dịch Hồ Chí Minh nhằm giải phóng hoàn toàn miền Nam. Nhiệm vụ của Bộ đội Đặc công trong chiến dịch cuối cùng này là đánh chiếm, chốt giữ 14 cây cầu và các căn cứ quan trọng của địch, chuẩn bị cho các cánh quân tiến vào giải phóng Sài Gòn. Trong đó, mục tiêu Cầu Ghềnh, cầu Hòa An (Tp. Biên Hòa, Đồng Nai) có vị trí chiến lược trọng yếu, nếu chiếm được cầu ta sẽ bảo đảm đường cơ động cho Quân đoàn 4 đánh chiếm Biên Hòa, phát triển vào Sài Gòn đồng thời chia cắt địch giữa Sài Gòn với Biên Hòa. Trước yêu cầu, nhiệm vụ lịch sử, chỉ huy Trung đoàn 113 đã họp bàn và giao nhiệm vụ cho Tiểu đoàn 23 bằng bất cứ giá nào cũng phải chiếm và chốt giữ được cầu Ghềnh, cầu Hòa An, chuẩn bị sẵn sàng cho các binh đoàn chủ lực của ta tiến vào giải phóng Sài Gòn, không để cho địch chiếm lại và phá cầu. Xét về góc độ chiến thuật, Bộ đội Đặc công có thể hoàn thành nhiệm vụ “đánh, phá” dễ dàng, song việc “đánh, phá và chiếm giữ” quả thật nặng nề bởi quân địch tổ chức lại phản kích rất nhanh, trong khi lực lượng của ta chưa rõ thời điểm tiến vào. Đúng 4 giờ 30 phút ngày 27/4/1975, lực lượng của Đại đội 1 và Đại đội 2 thuộc Tiểu đoàn 23, Trung đoàn Đặc công 113 cùng hai đại đội pháo của Tiểu đoàn 174 bí mật tiếp cận mục tiêu và tập kích vào lực lượng địch canh giữ cầu. Bị đánh bất ngờ, địch hoảng hốt bỏ chạy, ta đã chiếm được cầu Ghềnh và tổ chức lực lượng chốt giữ, không bị thương vong về người. Giai đoạn chiếm cầu nhanh gọn, nhưng để giữ được cầu an toàn mới thật là gay go, ác liệt bởi vì cầu Ghềnh có vị trí hết sức quan trọng nên ngụy quân tập trung lực lượng phản kích quyết liệt nhằm chiếm lại.
8 giờ 30 phút ngày 27/4/1975, địch bắt đầu phản công. Chúng sử dụng hỗn hợp pháo binh, xe tăng và lực lượng biệt động quân nhằm đánh chiếm lại cầu Ghềnh. Quân địch từ Thủ Đức, Châu Thới, Biên Hòa, Long Bình liên tục pháo kích trong gần một giờ về phía cầu Ghềnh, tiếp theo là xung lực từ nhiều hướng đánh vào. Biệt kích ngụy tập kích cả vào chỉ huy tiểu đoàn, lính dù có xe tăng yểm trợ từ Dĩ An lên đánh chiếm lại cầu. Cả ngày 27, các đơn vị giữ cầu và lực lượng Đặc công đã đánh bại 4 đợt tiến công bằng xung lực kết hợp với hỏa lực và xe tăng của địch. Cầu vẫn được giữ nguyên vẹn. Ban ngày, quân ta liên tục đánh địch phản kích, đến đêm lợi dụng lúc địch tạm dừng tiến công, bộ đội lại củng cố công sự, bố trí lực lượng, chuẩn bị cho các trận chiến tiếp theo.



