Kỷ vật thiêng liêng về Sư đoàn 312 trong chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1987
Kỷ vật thiêng liêng về Sư đoàn 312 trong chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1987Sư đoàn 312 thành lập ngày 27/12/1950 (tiền thân là Đại đoàn 312), là Sư đoàn chủ lực của Bộ. Ngay sau khi thành lập Sư đoàn đã đánh thắng trận đầu giòn giã ở Xuân Trạch (Chiến dịch Trung Du 1950). Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của dân tộc, Sư đoàn đã tham gia nhiều chiến dịch quan trọng, góp phần xây dựng truyền thống “Đoàn kết, anh dũng, chiến thắng”.
Sau ngày đất nước được giải phóng, đáp ứng yêu cầu của cách mạng trong thời kỳ mới, Sư đoàn 312, Quân đoàn 1 (nay là Quân đoàn 12) làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Trước những yêu cầu nhiệm vụ mới, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có những diễn biến phức tạp, đặc biệt ở một số khu vực biên giới phía Bắc. Ngày 16/5/1986, Đại tướng Lê Trọng Tấn, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam về làm việc với Bộ Tư lệnh Quân đoàn 1 tại Sư đoàn 312, đồng chí đã thông báo ý định của Bộ về sử dụng một số đơn vị của Quân đoàn sẵn sàng thay phiên Sư đoàn 356, Quân khu 2 làm nhiệm vụ chiến đấu ở khu vực biên giới thuộc tỉnh Hà Tuyên. 
Thiếu tướng Nguyễn Huy Hiệu (thứ 4 hàng đầu từ trái sang), Tư lệnh Quân đoàn 1 thăm, kiểm tra Sư đoàn 312 Chiến đấu bảo vệ biên giới phí Bắc tại Vị Xuyên năm 1987. Chuẩn bị chiến đấu Chấp hành chỉ thị của Bộ, Đảng uỷ, Bộ Tư lệnh Quân đoàn đã tập trung chỉ đạo các đơn vị trong Quân đoàn làm tốt mọi công tác chuẩn bị cả về tổ chức, biên chế vũ khí, trang bị và huấn luyện sẵn sàng làm nhiệm vụ chiến đấu, trước mắt tập trung cho ba đơn vị: Sư đoàn 312; Trung đoàn 88, Sư đoàn 308; Trung đoàn 48, Sư đoàn 390. Tập trung huấn luyện các hình thức tiến công và phòng ngự ở địa hình rừng núi, trên các địa hình tương tự khu vực chiến đấu để thực hành huấn luyện sát với nhiệm vụ chiến đấu. Ngày 18/12/1986, Đoàn cán bộ của Sư đoàn 312 do Đại tá Trần Minh Vân, Sư đoàn trưởng chỉ huy, tổ chức trinh sát địa hình tại xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Tuyên. Từ kết quả trinh sát thực địa Đảng ủy Sư đoàn xác định một số nội dung lãnh đạo đơn vị thực hiện tốt công tác chuẩn bị chiến đấu như huấn luyện kỹ thuật đào công sự, tổ chực phòng ngự ở địa hình rừng núi đá. Đoàn cán bộ Chính trị của Sư đoàn do Đại tá Nguyễn Đức Sơn, Phó Sư đoàn trưởng về Chính trị dẫn đầu dự lớp tập huấn về tiến hành các hoạt động công tác Đảng, công tác Chính trị trong phòng ngự ở địa hình rừng núi tại Sư đoàn 356, Quân Khu 2. Ngày 31/3/1987, Quân đoàn 1 nhận được mệnh lệnh số 04/ML-TM của Tổng Tham mưu trưởng về việc chuẩn bị cho Sư đoàn 312 sẵn sàng lên làm nhiệm vụ chiến đấu trên hướng Vị Xuyên, Hà Tuyên (mật danh là nhiệm vụ T87)[1]. Căn cứ vào mệnh lệnh của Bộ Tổng Tham mưu và Chỉ thị của Tư lệnh Quân đoàn, Đảng ủy Sư đoàn 312 ra Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ chiến đấu, xác định tư tưởng chỉ đạo trong phòng ngự là "Tích cực, vững chắc, kiên cường" đồng thời xác định 3 nhiệm vụ chủ yếu của Sư đoàn trong tác chiến là: 1- Cảnh giác sẵn sàng chiến đấu cao phát hiện và đánh trả kịp thời các hoạt động trinh sát, đột nhập, tập tan mọi mưu đồ tiến công lấn chiếm của đối phương, giữ vững điểm tựa, không để mất hầm, mất chốt, ít thương vong; 2- Tích cực chủ động củng cố hầm hào, công sự, xây dựng thế trận ngày càng vững chắc bảo đảm chiến đấu liên tục dài ngày; 3- Vừa chiến đấu vừa phải huấn luện, xây dựng duy trì chấp hành nghiêm kỷ luật chiến trường, giữ vững chế độ sinh hoạt và bảo đảm đời sống bộ đội để càng đánh càng mạnh, càng trưởng thành.[2] 
Cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 312 cùng nhân dân làm đường tại mặt trận Vị Xuyên, Hà Tuyên năm 1987. Thực hiện nghị quyết của Sư đoàn các đơn vị tập trung xây dựng kế hoạch, công tác chuẩn bị chiến trường, công tác huấn luyện được chỉ đạo triển khai một cách tích cực, khẩn trương, tập trung chú trọng huấn luyện cơ bản, sát yêu cầu phương án chiến đấu, sát thực tế chiến trường, huấn luyện phương pháp thay quân, tuần tra canh gác, đánh địch đột nhập và rèn luyện sức dẻo dai của bộ đội. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho bộ đội về nhiệm vụ chiến đấu, các quan hệ quân dân, phong gian bảo mật, quan hệ với chính quyền địa phương và đơn vị bạn để tạo điều kiện giúp đỡ lẫn nhau trong quá trình chiến đấu. Công tác Hậu cần, kỹ thuật được chú trọng, Sư đoàn đã cử các đồng chí có chuyên môn kỹ thuật xuống các đơn vị khắc phục sửa chữa vũ khí, trang bị kỹ thuật bảo đảm nhiệm vụ chiến đấu. Sau 5 tháng chuẩn bị tích cực, được sự chỉ đạo giúp đỡ trực tiếp có hiệu quả của Bộ, Quân đoàn và Quân khu 2, Sư đoàn 312 và các đơn vị tăng cường đã chuẩn bị đầy đủ về mọi mặt, cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ thay phiên theo yêu cầu của Bộ. Bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ Quốc Ngày 25/7/1987, Sư đoàn 312 (thiếu Trung đoàn 209) được tăng cường Trung đoàn 48, Sư đoàn 390; Tiểu đoàn 2, Tiểu đoàn 4, Sư đoàn 308; Tiểu đoàn 3 Lữ đoàn Công binh 299; Tiểu đoàn 39, Lữ đoàn Phòng không 241, Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn Pháo binh 368 và một số binh khí kỹ thuật, dưới sự chỉ huy của Đại tá Trần Minh Vân, Sư đoàn trưởng và Đại tá Nguyễn Đức Sơn, Phó Sư đoàn trưởng về chính trị, Bí thư Đảng ủy Sư đoàn chính thức nhận nhiệm vụ: "cơ động lực lượng lên thay phiên cho Sư đoàn 356, Quân khu 2, tổ chức phòng ngự…" với chính diện từ Đông Bắc Sông Lô qua nam cầu Thiên Bảo, điểm cao 685 về điểm cao 1100, chiều sâu từ diểm cao 1100 đến làng Pinh, cầu treo[3]. 
Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 165, Sư đoàn 312 hành quân tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới tại Vị Xuyên năm 1987. Ngay sau khi có mặt ở Vị Xuyên, Hà Tuyên, Sư đoàn 312 tiến hành thay phiên cho Sư đoàn 356, Quân khu 2 bảo đảm nhanh gọn, bí mật, an toàn. Sư đoàn tổ chức đội hình thành 2 tuyến phòng ngự để vừa bảo đảm luôn có lực lượng thay phiên nội bộ, vừa đủ khả năng tiến hành phản kích khi có lệnh. Trong suốt quá trình chiến đấu, Sư đoàn thực hiện tốt tư tưởng chỉ đạo mà Nghị quyết Đảng ủy Sư đoàn đề ra "phòng ngự tích cực, kiên cường, cảnh giác cao, sẵn sàng chiến đấu, kiên quyết giữ vững trận địa, bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ Quốc"[4]. Khu vực phòng ngự của Sư đoàn có địa hình phức tạp độ cao trung bình từ 600 đến 1200m, cây lưa thưa, lau lách là chủ yếu, núi đất đá xen kẽ nhau, thấp dần về phía ta, thế phòng ngự của ta thấp hơn đối phương từ 100m trở lên do vậy trong phòng ngự ta dễ bộc lộ lực lượng. Để khắc phục những hạn chế của địa hình Sư đoàn chỉ đạo các đơn vị tiến hành củng cố, xây dựng hệ thống công sự, hầm, hào vững chắc để bảo toàn lực lượng, cơ sở vật chất, vũ khí, trang bị kỹ thuật, đạn dược cho chiến đấu liên tục dài ngày. 
Khẩu đội cối Sư đoàn 312 chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tại Vị Xuyên năm 1987. Chiến đấu phòng ngự trong điều kiện chiến sự diễn ra ác liệt, liên tục, dai dẳng là một thử thách lớn đối với cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn. Hầu như ngày nào các trận địa của ta cũng bị pháo kích, nhiều khu đồi trơ trụi, nham nhở hố đạn pháo. Có ngày ở khu vực đồi dài, đồi Cô Ích, khu 4 hầm, hang Dơi bị bắn hàng nghìn quả đạn pháo, cối các loại. Song cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn vẫn dũng cảm, bám trụ kiên cường, luôn luôn tỉnh táo chiến đấu giữ vững trận địa phòng ngự, sử dụng các loại hỏa lực bắn chế áp tiêu diệt các trận địa hỏa lực, phá hoại công sự của đối phương. chiến đấu trong điều kiện gian khổ ác liệt là thế, nhưng dưới những căn hầm, hang đá cán bộ, chiến sĩ vẫn có sách, báo, tạp chí để xem đó là phòng Hồ Chí Minh ở các điểm tựa; được nghe các đồng chí cán bộ chính trị nói chuyện thời sự quốc tế, trong nước, quán triệt mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ chiến đấu phòng ngự kịp thời động viên bộ đội giữ vững ý chí, quyết tâm chiến đấu. Công tác tuyên truyền đặc biệt cũng được triển khai tích cực với nhiều hình thức như bắn đạn truyền đơn sang đối phương; sử dụng Đài Radio và Loa phát tiếp âm Đài tiếng nói Việt Nam và phát trực tiếp các chương trình do Quân khu 2 và Quân đoàn 1 biên soạn để tuyên truyền nói rõ chính sách hòa bình, hữu nghị của Đảng, Nhà nước ta đối với chính quyền và nhân dân địa phương. Vấn để bảo đảm sức khoẻ cho bội đội trong điều kiện chiến đấu dài ngày được Chỉ huy Sư đoàn hết sức quan tâm, chỉ đạo cho các đơn vị đảm bảo cho bộ đội có cơm chín, nước sôi, áo ấm, chăn bông, thuốc men cấp đủ đến từng người. Mạng cứu chữa, nuôi dưỡng, chăm sóc thương binh, bệnh binh được tổ chức rất chặt chẽ, do đó không có trường hợp nào để thương binh hy sinh, hoặc thương binh nhẹ thành nặng, giữ vững sức chiến đấu cho các đơn vị. 
Các y bác sĩ quân y Sư đoàn 312 đang cứu chữa thương binh cho đơn vị tại mặt trận Vị Xuyên năm 1987. Trong những ngày chiến đấu phòng ngự, mặt giáp mặt với quân thù, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn vẫn nhận được sư quan tâm đặc biệt của đồng chí Tư lệnh Quân đoàn, chỉ huy các cơ, quan đơn vị các đoàn văn công, hội phụ nữ và nhân dân các địa phương đến thăm, động viên cán bộ chiến sĩ Sư đoàn đó là nguồn cổ vũ mạnh mẽ, là chỗ dựa tinh thần vững chắc để cán bộ chiến sĩ Sư đoàn phấn khởi, tự tin, nắm chắc tay súng, giữ vững điểm tựa, hoàn thành tốt nhiệm vụ. Sau 8 tháng làm nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, ngày 15/3/1988, Sư đoàn 312 và các đơn vị tăng cường được lệnh bàn giao trận địa phòng ngự cho Sư đoàn 325, Quân đoàn 2. Cuối tháng 4/1988, các đơn vị hành quân về đơn vị. Do hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chiến đấu ở Vị Xuyên, Hà Tuyên Sư đoàn 312 được Bộ Tư lệnh Quân khu 2 tặng cờ "Đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phòng ngự". Trung đoàn 165 được Nhà nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng Nhất, Trung đoàn 48, Sư đoàn 390 (đơn vị tăng cường) được nhà nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng Nhì; 3975 cán bộ, chiến sĩ được tặng thưởng Huân chương các loại và nhiều bằng giấy khen khác[5]. Kỷ vật thiêng liêng 
Khu trưng bày hiện vật trong chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Bảo tàng Binh đoàn quyết thắng đang lưu giữ và trưng bày một số hình ảnh, kỷ vật gắn liền với những chiến công của cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 312 làm công tác địch vận, dân vận, đội tuyên truyền đặc biệt phục vụ đời sống tinh thần, đội quân y chăm sóc nâng cao sức khoẻ bộ đội trong chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1987 như: Đài Radio ABTO 2 có số đăng ký 456/K1-87, chiếc Loa có số đăng ký 449/K1-80 của cán bộ chiến sĩ Trung đoàn 165, Sư đoàn 312 sử dụng để phát tiếp âm Đài tiếng nói Việt Nam và phát trực tiếp các chương trình do Quân khu 2 và Quân đoàn 1 biên soạn để tuyên truyền nói rõ chính sách hòa bình, hữu nghị của Đảng, Nhà nước ta đối với chính quyền và nhân dân địa phương và chiếc Cặp đựng dụng cụ quân y có số đăng ký B49/D-02 của các y bác sĩ Sư đoàn 312 đựng thuốc và các trang thiết bị y tế để điều trị cho thương bệnh, bệnh binh của Sư đoàn góp phần nâng cao sức khoẻ bộ đội trong chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tại Vị Xuyên năm 1987, tại chủ đề Quân đoàn trong xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc để tuyền truyền, giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ của Quân đoàn và nhân dân địa phương về truyền thống "Đoàn kết, anh dũng, chiến thắng" của Sư đoàn và truyền thống “Thần tốc, quyết chiến, quyết thắng” của Quân đoàn. 
Đài Radio ABTO 2 được cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 165, Sư đoàn 312 sử dụng phục vụ đời sống tinh thần cho bộ đội trong chiến đấu bảo vệ biên giới tại Vị Xuyên năm 1987. 
Chiếc Loa được cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 165, Sư đoàn 312 sử dụng để tuyên truyền chính sách hòa bình, hữu nghị của Đảng, Nhà nước ta đối với chính quyền và nhân dân địa phương trong chiến đấu bảo vệ biên giới tại Vị Xuyên năm 1987. 
Cặp đựng dụng cụ quân y của các y bác sĩ Sư đoàn 312 đựng thuốc và các trang thiết bị y tế để điều trị cho thương bệnh, bệnh binh của Sư đoàn trong chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tại Vị Xuyên năm 1987./.
Thiếu tướng Nguyễn Huy Hiệu (thứ 4 hàng đầu từ trái sang), Tư lệnh Quân đoàn 1 thăm, kiểm tra Sư đoàn 312 Chiến đấu bảo vệ biên giới phí Bắc tại Vị Xuyên năm 1987. Chuẩn bị chiến đấu Chấp hành chỉ thị của Bộ, Đảng uỷ, Bộ Tư lệnh Quân đoàn đã tập trung chỉ đạo các đơn vị trong Quân đoàn làm tốt mọi công tác chuẩn bị cả về tổ chức, biên chế vũ khí, trang bị và huấn luyện sẵn sàng làm nhiệm vụ chiến đấu, trước mắt tập trung cho ba đơn vị: Sư đoàn 312; Trung đoàn 88, Sư đoàn 308; Trung đoàn 48, Sư đoàn 390. Tập trung huấn luyện các hình thức tiến công và phòng ngự ở địa hình rừng núi, trên các địa hình tương tự khu vực chiến đấu để thực hành huấn luyện sát với nhiệm vụ chiến đấu. Ngày 18/12/1986, Đoàn cán bộ của Sư đoàn 312 do Đại tá Trần Minh Vân, Sư đoàn trưởng chỉ huy, tổ chức trinh sát địa hình tại xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Tuyên. Từ kết quả trinh sát thực địa Đảng ủy Sư đoàn xác định một số nội dung lãnh đạo đơn vị thực hiện tốt công tác chuẩn bị chiến đấu như huấn luyện kỹ thuật đào công sự, tổ chực phòng ngự ở địa hình rừng núi đá. Đoàn cán bộ Chính trị của Sư đoàn do Đại tá Nguyễn Đức Sơn, Phó Sư đoàn trưởng về Chính trị dẫn đầu dự lớp tập huấn về tiến hành các hoạt động công tác Đảng, công tác Chính trị trong phòng ngự ở địa hình rừng núi tại Sư đoàn 356, Quân Khu 2. Ngày 31/3/1987, Quân đoàn 1 nhận được mệnh lệnh số 04/ML-TM của Tổng Tham mưu trưởng về việc chuẩn bị cho Sư đoàn 312 sẵn sàng lên làm nhiệm vụ chiến đấu trên hướng Vị Xuyên, Hà Tuyên (mật danh là nhiệm vụ T87)[1]. Căn cứ vào mệnh lệnh của Bộ Tổng Tham mưu và Chỉ thị của Tư lệnh Quân đoàn, Đảng ủy Sư đoàn 312 ra Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ chiến đấu, xác định tư tưởng chỉ đạo trong phòng ngự là "Tích cực, vững chắc, kiên cường" đồng thời xác định 3 nhiệm vụ chủ yếu của Sư đoàn trong tác chiến là: 1- Cảnh giác sẵn sàng chiến đấu cao phát hiện và đánh trả kịp thời các hoạt động trinh sát, đột nhập, tập tan mọi mưu đồ tiến công lấn chiếm của đối phương, giữ vững điểm tựa, không để mất hầm, mất chốt, ít thương vong; 2- Tích cực chủ động củng cố hầm hào, công sự, xây dựng thế trận ngày càng vững chắc bảo đảm chiến đấu liên tục dài ngày; 3- Vừa chiến đấu vừa phải huấn luện, xây dựng duy trì chấp hành nghiêm kỷ luật chiến trường, giữ vững chế độ sinh hoạt và bảo đảm đời sống bộ đội để càng đánh càng mạnh, càng trưởng thành.[2] Cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 312 cùng nhân dân làm đường tại mặt trận Vị Xuyên, Hà Tuyên năm 1987. Thực hiện nghị quyết của Sư đoàn các đơn vị tập trung xây dựng kế hoạch, công tác chuẩn bị chiến trường, công tác huấn luyện được chỉ đạo triển khai một cách tích cực, khẩn trương, tập trung chú trọng huấn luyện cơ bản, sát yêu cầu phương án chiến đấu, sát thực tế chiến trường, huấn luyện phương pháp thay quân, tuần tra canh gác, đánh địch đột nhập và rèn luyện sức dẻo dai của bộ đội. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho bộ đội về nhiệm vụ chiến đấu, các quan hệ quân dân, phong gian bảo mật, quan hệ với chính quyền địa phương và đơn vị bạn để tạo điều kiện giúp đỡ lẫn nhau trong quá trình chiến đấu. Công tác Hậu cần, kỹ thuật được chú trọng, Sư đoàn đã cử các đồng chí có chuyên môn kỹ thuật xuống các đơn vị khắc phục sửa chữa vũ khí, trang bị kỹ thuật bảo đảm nhiệm vụ chiến đấu. Sau 5 tháng chuẩn bị tích cực, được sự chỉ đạo giúp đỡ trực tiếp có hiệu quả của Bộ, Quân đoàn và Quân khu 2, Sư đoàn 312 và các đơn vị tăng cường đã chuẩn bị đầy đủ về mọi mặt, cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ thay phiên theo yêu cầu của Bộ. Bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ Quốc Ngày 25/7/1987, Sư đoàn 312 (thiếu Trung đoàn 209) được tăng cường Trung đoàn 48, Sư đoàn 390; Tiểu đoàn 2, Tiểu đoàn 4, Sư đoàn 308; Tiểu đoàn 3 Lữ đoàn Công binh 299; Tiểu đoàn 39, Lữ đoàn Phòng không 241, Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn Pháo binh 368 và một số binh khí kỹ thuật, dưới sự chỉ huy của Đại tá Trần Minh Vân, Sư đoàn trưởng và Đại tá Nguyễn Đức Sơn, Phó Sư đoàn trưởng về chính trị, Bí thư Đảng ủy Sư đoàn chính thức nhận nhiệm vụ: "cơ động lực lượng lên thay phiên cho Sư đoàn 356, Quân khu 2, tổ chức phòng ngự…" với chính diện từ Đông Bắc Sông Lô qua nam cầu Thiên Bảo, điểm cao 685 về điểm cao 1100, chiều sâu từ diểm cao 1100 đến làng Pinh, cầu treo[3]. Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 165, Sư đoàn 312 hành quân tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới tại Vị Xuyên năm 1987. Ngay sau khi có mặt ở Vị Xuyên, Hà Tuyên, Sư đoàn 312 tiến hành thay phiên cho Sư đoàn 356, Quân khu 2 bảo đảm nhanh gọn, bí mật, an toàn. Sư đoàn tổ chức đội hình thành 2 tuyến phòng ngự để vừa bảo đảm luôn có lực lượng thay phiên nội bộ, vừa đủ khả năng tiến hành phản kích khi có lệnh. Trong suốt quá trình chiến đấu, Sư đoàn thực hiện tốt tư tưởng chỉ đạo mà Nghị quyết Đảng ủy Sư đoàn đề ra "phòng ngự tích cực, kiên cường, cảnh giác cao, sẵn sàng chiến đấu, kiên quyết giữ vững trận địa, bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ Quốc"[4]. Khu vực phòng ngự của Sư đoàn có địa hình phức tạp độ cao trung bình từ 600 đến 1200m, cây lưa thưa, lau lách là chủ yếu, núi đất đá xen kẽ nhau, thấp dần về phía ta, thế phòng ngự của ta thấp hơn đối phương từ 100m trở lên do vậy trong phòng ngự ta dễ bộc lộ lực lượng. Để khắc phục những hạn chế của địa hình Sư đoàn chỉ đạo các đơn vị tiến hành củng cố, xây dựng hệ thống công sự, hầm, hào vững chắc để bảo toàn lực lượng, cơ sở vật chất, vũ khí, trang bị kỹ thuật, đạn dược cho chiến đấu liên tục dài ngày. Khẩu đội cối Sư đoàn 312 chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tại Vị Xuyên năm 1987. Chiến đấu phòng ngự trong điều kiện chiến sự diễn ra ác liệt, liên tục, dai dẳng là một thử thách lớn đối với cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn. Hầu như ngày nào các trận địa của ta cũng bị pháo kích, nhiều khu đồi trơ trụi, nham nhở hố đạn pháo. Có ngày ở khu vực đồi dài, đồi Cô Ích, khu 4 hầm, hang Dơi bị bắn hàng nghìn quả đạn pháo, cối các loại. Song cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn vẫn dũng cảm, bám trụ kiên cường, luôn luôn tỉnh táo chiến đấu giữ vững trận địa phòng ngự, sử dụng các loại hỏa lực bắn chế áp tiêu diệt các trận địa hỏa lực, phá hoại công sự của đối phương. chiến đấu trong điều kiện gian khổ ác liệt là thế, nhưng dưới những căn hầm, hang đá cán bộ, chiến sĩ vẫn có sách, báo, tạp chí để xem đó là phòng Hồ Chí Minh ở các điểm tựa; được nghe các đồng chí cán bộ chính trị nói chuyện thời sự quốc tế, trong nước, quán triệt mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ chiến đấu phòng ngự kịp thời động viên bộ đội giữ vững ý chí, quyết tâm chiến đấu. Công tác tuyên truyền đặc biệt cũng được triển khai tích cực với nhiều hình thức như bắn đạn truyền đơn sang đối phương; sử dụng Đài Radio và Loa phát tiếp âm Đài tiếng nói Việt Nam và phát trực tiếp các chương trình do Quân khu 2 và Quân đoàn 1 biên soạn để tuyên truyền nói rõ chính sách hòa bình, hữu nghị của Đảng, Nhà nước ta đối với chính quyền và nhân dân địa phương. Vấn để bảo đảm sức khoẻ cho bội đội trong điều kiện chiến đấu dài ngày được Chỉ huy Sư đoàn hết sức quan tâm, chỉ đạo cho các đơn vị đảm bảo cho bộ đội có cơm chín, nước sôi, áo ấm, chăn bông, thuốc men cấp đủ đến từng người. Mạng cứu chữa, nuôi dưỡng, chăm sóc thương binh, bệnh binh được tổ chức rất chặt chẽ, do đó không có trường hợp nào để thương binh hy sinh, hoặc thương binh nhẹ thành nặng, giữ vững sức chiến đấu cho các đơn vị. Các y bác sĩ quân y Sư đoàn 312 đang cứu chữa thương binh cho đơn vị tại mặt trận Vị Xuyên năm 1987. Trong những ngày chiến đấu phòng ngự, mặt giáp mặt với quân thù, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn vẫn nhận được sư quan tâm đặc biệt của đồng chí Tư lệnh Quân đoàn, chỉ huy các cơ, quan đơn vị các đoàn văn công, hội phụ nữ và nhân dân các địa phương đến thăm, động viên cán bộ chiến sĩ Sư đoàn đó là nguồn cổ vũ mạnh mẽ, là chỗ dựa tinh thần vững chắc để cán bộ chiến sĩ Sư đoàn phấn khởi, tự tin, nắm chắc tay súng, giữ vững điểm tựa, hoàn thành tốt nhiệm vụ. Sau 8 tháng làm nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, ngày 15/3/1988, Sư đoàn 312 và các đơn vị tăng cường được lệnh bàn giao trận địa phòng ngự cho Sư đoàn 325, Quân đoàn 2. Cuối tháng 4/1988, các đơn vị hành quân về đơn vị. Do hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chiến đấu ở Vị Xuyên, Hà Tuyên Sư đoàn 312 được Bộ Tư lệnh Quân khu 2 tặng cờ "Đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phòng ngự". Trung đoàn 165 được Nhà nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng Nhất, Trung đoàn 48, Sư đoàn 390 (đơn vị tăng cường) được nhà nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng Nhì; 3975 cán bộ, chiến sĩ được tặng thưởng Huân chương các loại và nhiều bằng giấy khen khác[5]. Kỷ vật thiêng liêng Khu trưng bày hiện vật trong chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Bảo tàng Binh đoàn quyết thắng đang lưu giữ và trưng bày một số hình ảnh, kỷ vật gắn liền với những chiến công của cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 312 làm công tác địch vận, dân vận, đội tuyên truyền đặc biệt phục vụ đời sống tinh thần, đội quân y chăm sóc nâng cao sức khoẻ bộ đội trong chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1987 như: Đài Radio ABTO 2 có số đăng ký 456/K1-87, chiếc Loa có số đăng ký 449/K1-80 của cán bộ chiến sĩ Trung đoàn 165, Sư đoàn 312 sử dụng để phát tiếp âm Đài tiếng nói Việt Nam và phát trực tiếp các chương trình do Quân khu 2 và Quân đoàn 1 biên soạn để tuyên truyền nói rõ chính sách hòa bình, hữu nghị của Đảng, Nhà nước ta đối với chính quyền và nhân dân địa phương và chiếc Cặp đựng dụng cụ quân y có số đăng ký B49/D-02 của các y bác sĩ Sư đoàn 312 đựng thuốc và các trang thiết bị y tế để điều trị cho thương bệnh, bệnh binh của Sư đoàn góp phần nâng cao sức khoẻ bộ đội trong chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tại Vị Xuyên năm 1987, tại chủ đề Quân đoàn trong xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc để tuyền truyền, giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ của Quân đoàn và nhân dân địa phương về truyền thống "Đoàn kết, anh dũng, chiến thắng" của Sư đoàn và truyền thống “Thần tốc, quyết chiến, quyết thắng” của Quân đoàn. Đài Radio ABTO 2 được cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 165, Sư đoàn 312 sử dụng phục vụ đời sống tinh thần cho bộ đội trong chiến đấu bảo vệ biên giới tại Vị Xuyên năm 1987. Chiếc Loa được cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 165, Sư đoàn 312 sử dụng để tuyên truyền chính sách hòa bình, hữu nghị của Đảng, Nhà nước ta đối với chính quyền và nhân dân địa phương trong chiến đấu bảo vệ biên giới tại Vị Xuyên năm 1987. Cặp đựng dụng cụ quân y của các y bác sĩ Sư đoàn 312 đựng thuốc và các trang thiết bị y tế để điều trị cho thương bệnh, bệnh binh của Sư đoàn trong chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tại Vị Xuyên năm 1987./.
