"Lá cờ đầu" của phong trào chiến tranh du kích Tây Nguyên
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Đinh Núp (1914 – 1999) – thường được biết đến với tên gọi thân thương Anh Núp – là biểu tượng rực rỡ cho tinh thần bất khuất, sự mưu trí và tinh thần đoàn kết dân tộc của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sinh ra tại làng Stơr, xã Tơ Tung, huyện KBang, tỉnh Gia Lai, ông là người dân tộc Ba Na. Tên tuổi của ông gắn liền với việc xây dựng làng chiến đấu Stơr và nghệ thuật chiến tranh du kích độc đáo bằng vũ khí thô sơ chống lại hỏa lực hiện đại của quân đội thực dân.
Sáng tạo nghệ thuật chiến tranh du kích tại Làng Stơr (1946 – 1954)
Giải mã "huyền thoại Pháp đạn bắn không thủng" (1935 – 1945): Ngay từ thời kỳ trước Cách mạng tháng Tám, chứng kiến sự tàn bạo của chính quyền thuộc địa và lực lượng tay sai, Đinh Núp đã sớm nhen nhóm ý chí chống Pháp. Để đập tan sự sợ hãi của dân làng trước sức mạnh vũ khí Tây, ông đã dùng ná chắp độc phục kích và bắn trúng một tên lính Pháp. Việc làm này chứng minh cho bà con thấy quân Pháp vẫn bị tiêu diệt bởi vũ khí truyền thống, từ đó gây dựng niềm tin kháng chiến trong cộng đồng.
Xây dựng Làng chiến đấu Stơr (1950 – 1951): Khi thực dân Pháp mở các cuộc càn quét lớn vào vùng giải phóng Tây Nguyên nhằm thiết lập lại bộ máy cai trị, Đinh Núp đã lãnh đạo nhân dân làng Stơr biến cả khu vực sinh sống thành một pháo đài du kích.
Ông tổ chức nhân dân sơ tán vào rừng, thực hiện chính sách "tiêu thổ kháng chiến" và "vườn không nhà trống".
Xung quanh làng, ông chỉ đạo xây dựng hệ thống hầm chông, bẫy đá, bẫy thò, và gài chông tre dày đặc trên các ngả đường tiến quân của địch.
Bẻ gãy các trận càn lớn của quân Pháp (1952 – 1953): Trận càn lịch sử của Pháp vào làng Stơr năm 1952 là thử thách khốc liệt nhất. Địch huy động lực lượng đông đảo cùng máy bay, pháo binh đánh phá và bao vây làng suốt nhiều tháng. Dưới sự chỉ huy của Đinh Núp, du kích làng Stơr tận dụng triệt để địa hình núi rừng, dùng cung nỏ, bẫy đá và gài mìn tự chế tiêu hao sinh lực địch. Sau hơn một năm kiên cường bám trụ, du kích làng Stơr đã tiêu diệt hàng trăm tên địch, buộc quân Pháp phải rút lui, bảo vệ vững chắc căn cứ cách mạng.
Dấu ảnh đại đoàn kết và sự vinh danh của Tổ quốc
Không chỉ là một thủ lĩnh du kích tài ba, Đinh Núp còn là một cán bộ dân vận xuất sắc. Ông đã vận động các buôn làng lân cận cùng kết nghĩa, xóa bỏ các hủ tục và mâu thuẫn tộc người để hợp sức đánh đuổi kẻ thù chung. Phong hình chiến tranh du kích làng Stơr đã trở thành mô hình điểm được nhân rộng ra toàn khu vực Tây Nguyên trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Ngày 31/8/1955, Đinh Núp vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ông là người dân tộc thiểu số Tây Nguyên đầu tiên nhận danh hiệu cao quý này.
Cuộc đời và chiến công của ông đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho nhà văn Nguyên Ngọc sáng tác tác phẩm tiểu thuyết nổi tiếng "Đất nước đứng lên", khắc họa sinh động khí thế cách mạng của Tây Nguyên hùng vĩ.
Anh hùng Đinh Núp chính là minh chứng sống động cho đường lối chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện của Đảng, nơi sức mạnh quật cường của đại ngàn kết hợp với lòng yêu nước nồng nàn đã tạo nên một thiên sử thi bất tử.
