Lá cờ đỏ sao vàng ở Khởi nghĩa Nam Kỳ
Lá cờ đỏ sao vàng – Quốc kỳ chính thức của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ngày nay – đã lần đầu tiên xuất hiện và tung bay đầy kiêu hãnh trong Khởi nghĩa Nam Kỳ (23/11/1940). Đây là một cột mốc lịch sử thiêng liêng, đánh dấu sự ra đời của biểu tượng đại đoàn kết dân tộc từ trong máu lửa của phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp và phát xít Nhật.
Người thiết kế và Ý nghĩa nguyên thủy của lá cờ
Tác giả thiết kế ra lá cờ đỏ sao vàng lịch sử này là đồng chí Nguyễn Hữu Tiến (với mật danh là Thành ủy viên Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn lúc bấy giờ), dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Xứ ủy Nam Kỳ.
Trong cuốn tài liệu tuyên truyền được rải trước đêm khởi nghĩa, đồng chí Nguyễn Hữu Tiến đã viết những câu thơ giải thích tường tận về ý nghĩa mang tính chiến lược của lá cờ:
"Nền đỏ bừng bừng chí đấu tranh
Ngôi sao sáng láng sắc màu vàng
Năm cánh tươi cười hình đại chúng
Hội họp muôn loài tộc vẻ vang..."
Nền màu đỏ: Tượng trưng cho dòng máu đỏ của người Việt Nam, màu của nhiệt huyết cách mạng và tinh thần đấu tranh chiến đấu kiên cường.
Ngôi sao màu vàng: Tượng trưng cho màu da vàng của giống nòi con rồng cháu tiên.
Năm cánh sao: Tượng trưng cho năm tầng lớp nhân dân cùng chung tay liên minh, đoàn kết đứng lên kháng chiến, bao gồm: Sĩ (Trí thức) – Nông (Nông dân) – Công (Công nhân) – Thương (Thương nhân) – Binh (Binh lính).
Đêm khởi nghĩa và Những nơi đầu tiên lá cờ tung bay
Vào đêm 22 rạng sáng ngày 23 tháng 11 năm 1940, lệnh khởi nghĩa Nam Kỳ chính thức phát động. Lực lượng nghĩa quân đồng loạt tấn công các đồn bốt, phá đường giao thông và chiếm công sở giặc tại khắp các tỉnh Nam Bộ như Gia Định, Chợ Lớn, Mỹ Tho, Vĩnh Long, Cần Thơ, Bạc Liêu...
Tại Mỹ Tho (Trọng điểm khởi nghĩa): Lá cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên được kéo lên hiên ngang trên ngọn cây bàng cao trước đình Long Hưng (Châu Thành, Mỹ Tho) – nơi được chọn làm trụ sở của Ủy ban Khởi nghĩa. Sự xuất hiện của lá cờ cỡ lớn giữa thanh thiên bạch nhật đã làm nức lòng hàng vạn quần chúng nhân dân đang hừng hực khí thế cách mạng.
Tại Hóc Môn (Gia Định): Nghĩa quân dưới sự chỉ huy của các đồng chí lãnh đạo đã giương cao lá cờ đỏ sao vàng, tiến đánh trực diện vào dinh quận Hóc Môn, buộc quân Pháp phải rút chạy cố thủ.
Mặc dù cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ sau đó bị thực dân Pháp đàn áp hết sức khốc liệt, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt như Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Tập, Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần và cả người thiết kế lá cờ Nguyễn Hữu Tiến đều lần lượt anh dũng hy sinh trước họng súng quân thù, nhưng hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng thì không bao giờ bị dập tắt.
Trở thành biểu tượng linh thiêng của quốc gia
Năm 1941: Tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 ở Pác Bó (Cao Bằng), lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã quyết định chọn lá cờ đỏ sao vàng làm cờ của mặt trận Việt Minh (Việt Nam Độc lập Đồng minh Hội).
Năm 1945: Trong cuộc Cách mạng Tháng Tám đổi đời, lá cờ đỏ sao vàng đã tung bay khắp quảng trường Ba Đình lịch sử khi Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn Độc lập.
Năm 1946: Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, lá cờ đỏ sao vàng chính thức được công nhận là Quốc kỳ của nước Việt Nam.
Lá cờ đỏ sao vàng xuất hiện từ cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ không chỉ đơn thuần là một biểu tượng chiến đấu độc lập, mà nó chính là lời thệ ước bằng máu của thế hệ cha anh, mở đường cho kỷ nguyên độc lập, tự do tự chủ của cả dân tộc ta.
