LÁ CỜ ĐỎ TRÊN SÔNG NHƯ NGUYỆT – LÝ THƯỜNG KIỆT
Nguyễn Trần Hương Giang
Năm 1077, Đại Việt phải đối mặt với cuộc xâm lược của nhà Tống. Người chỉ huy cuộc kháng chiến là Lý Thường Kiệt, một danh tướng dưới triều Lý. Trước khi quân Tống tiến vào, ông đã thực hiện một quyết định táo bạo: đưa quân đánh sang đất Tống để phá các căn cứ hậu cần của đối phương vào năm 1075.
Đây là một chiến dịch đặc biệt trong lịch sử. Lý Thường Kiệt cho rằng nếu chỉ chờ quân Tống tiến vào Đại Việt thì sẽ rất bị động. Vì vậy, ông chủ động đưa quân đánh vào các căn cứ ở Khâm Châu, Liêm Châu và Ung Châu.
Sau khi hoàn thành mục tiêu, quân Đại Việt rút về nước và chuẩn bị phòng thủ.
Năm 1077, quân Tống tiến xuống Đại Việt. Lý Thường Kiệt cho xây dựng tuyến phòng thủ lớn bên sông Như Nguyệt, nay thuộc khu vực Bắc Ninh – Bắc Giang. Quân Tống nhiều lần tìm cách vượt sông nhưng gặp sự chống trả quyết liệt của quân Đại Việt. Lý Thường Kiệt vừa tổ chức phòng thủ vừa tìm cách làm suy giảm tinh thần của đối phương.
Theo sử liệu, bài thơ “Nam quốc sơn hà” được đọc trong cuộc chiến, trở thành một lời khẳng định về chủ quyền của Đại Việt. Bài thơ được truyền tụng như một bản tuyên ngôn về chủ quyền quốc gia.
Trận chiến kéo dài và quân Tống ngày càng gặp khó khăn về lương thực, khí hậu và địa hình. Cuối cùng, quân Tống phải rút lui. Trách nhiệm của Lý Thường Kiệt là chỉ huy quân đội, chủ động tiến công trước và sau đó tổ chức tuyến phòng thủ trên sông Như Nguyệt. Cách đánh của ông thể hiện tư duy quân sự chủ động: không chỉ phòng thủ mà còn tìm cách làm suy yếu đối phương ngay từ trước khi cuộc chiến chính thức diễn ra.
Chiến thắng năm 1077 bảo vệ nền độc lập của Đại Việt. Lý Thường Kiệt trở thành một trong những danh tướng tiêu biểu của triều Lý. Từ chiến dịch năm 1075 đến phòng tuyến Như Nguyệt năm 1077, Lý Thường Kiệt đã cho thấy một tư duy quân sự rất đặc biệt: muốn bảo vệ đất nước thì đôi khi phải chủ động hành động trước, phải biết lựa chọn địa hình và phải giữ vững tinh thần của quân đội.
Và bên dòng sông Như Nguyệt năm ấy, một lời khẳng định về chủ quyền đất nước đã được truyền lại qua nhiều thế hệ.
