Lá cờ lệnh của anh hùng Đặng Bá Hát
Lá cờ lệnh của anh hùng Đặng Bá HátChiến tranh - "nhát cứa" của chia ly, cách biệt đã lùi xa hơn 40 năm, giờ chỉ còn trong ký ức. Nhưng những kỷ vật thiêng liêng gắn bó một thời trận mạc của những người lính Cụ Hồ vẫn còn đó đã minh chứng cho một thời máu lửa "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" để "Đất nước này được nở hoa độc lập" . Lá cờ lệnh của Anh hùng Đặng Bá Hát trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Quân khu 3, là một kỷ vật như thế.
Anh hùng Đặng Bá Hát sinh năm 1936, quê ở thôn Đồng Tái, xã Thống Kênh, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương. Theo tiếng gọi của Tổ quốc, Đặng Bá Hát đã xung phong lên đường "Tòng quân giết giặc". Ông đã đóng góp một phần công sức nhỏ bé của mình cùng đồng đội làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954. Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp, ông xuất ngũ về quê theo phụ giúp công việc của bố. Một thương gia vốn là chỗ thân tình với cha của Đặng Bá Hát, có một cô con gái vừa tròn 18 tuổi, nhan sắc nức tiếng vùng Hải Dương ngày ấy, thấy chàng trai trẻ Đặng Bá Hát khôi ngô, điềm đạm lại có tài nên ngỏ ý muốn kết làm sui gia. Nhưng rồi khi gia đình 2 bên đã rục rịch chuẩn bị đám cưới thì Đặng Bá Hát bất ngờ “trốn” ra Quảng Ninh và xin vào làm việc tại Phân xưởng Đống - Bến (Xí nghiệp Than Hòn Gai) với lý do “gác lại duyên tình, theo cuộc binh đao” để bảo vệ Tổ quốc. 
Di ảnh của Anh hùng LLVT nhân dân Đặng Bá Hát. Xí nghiệp bến cảng Hòn Gai, Công ty than Hòn Gai (nay là Công ty tuyển than Hòn Gai, thuộc Tổng Công ty than Việt Nam), nơi Đặng Bá Hát công tác, được thành lập giữa năm 1960. Ngay từ những ngày đầu thành lập, Xí nghiệp đã nhanh chóng xây dựng một đơn vị tự vệ bao gồm công nhân làm việc ở các phân xưởng, nhà sàng, nhà máy than luyện, hỏa xa, cầu đống, đồng thời tổ chức huấn luyện quân sự, tích cực chuẩn bị về mọi mặt và sẵn sàng chiến đấu cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong mọi tình huống. Mười hai năm công tác ở đây, Đặng Bá Hát đã xây dựng tổ sản xuất từ yếu kém trở thành Tổ lao động xã hội chủ nghĩa nhiều năm liền, từ một công nhân trở thành Phó Giám đốc Phân xưởng. Ngày 5/8/1964, đế quốc Mỹ leo thang gây chiến tranh phá hoại miền Bắc nước ta. Tại Quảng Ninh, giặc Mỹ đã ném bom đánh phá vào cảng Hòn Gai, Bến phà Bãi Cháy, Cảng Hải quân Bãi Cháy. Các chiến sĩ tự vệ Bến Hòn Gai đã chiến đấu anh dũng, cùng với các lực lượng phòng không, hải quân và tự vệ của các đơn vị khác tạo nên lưới lửa, bắn rơi 3 máy bay, bắt sống tên phi công Mỹ An-va-rét khi hắn nhảy dù xuống Vịnh Hạ Long. Sau trận đánh này, Đặng Bá Hát là một trong 28 người tiêu biểu của đơn vị được tặng thưởng Huy hiệu 5-8. Năm 1966, Xí nghiệp Bến Hòn Gai hình thành 2 cụm trực chiến gồm 30 người, Chỉ huy trưởng là Lê Quang Minh, Chỉ huy phó là Đặng Bá Hát. Ngày 10-3-1967, máy bay của giặc Mỹ theo nhiều hướng lao vào đánh phá khu Ba Đèo, phố Nhà Thờ, đồi 102…Với tinh thần chiến đấu dũng cảm của các chiến sĩ tự vệ, 1 chiếc máy bay F8 của giặc Mỹ đã bị bắn trúng bốc cháy, lao ra biển. Cuối năm 1968, sau khi được tỉnh trang bị thêm 4 khẩu pháo cao xạ 37mm, Xí nghiệp Bến Hòn Gai thành lập 1 đại đội gồm 45 người do đồng chí Đặng Bá Hát làm Đại đội trưởng. Trận địa đóng trên đồi 102 (đồi Bến phà). Ngày 18/5/1972, Đại đội tham gia chiến đấu và đã bắn rơi 1 chiếc máy bay F4 của giặc Mỹ. Chiến công đã làm tăng thêm sự phấn khởi và quyết tâm đánh thắng cho cả Đại đội, từ chỉ huy tới chiến sĩ. Chiến tranh leo thang của giặc Mỹ ngày càng ác liệt, ngày 12/7/1972 vào lúc 15 giờ 45 phút, địch đã cho 16 chiếc máy bay phản lực từ hướng đông nam vào đánh phá nhà máy nước ngọt, 22 chiếc khác từ hướng đông tiến đánh dữ dội Bến phà Bãi Cháy. Đại đội pháo cao xạ 37 ly do Đặng Bá Hát làm Đại đội trưởng, được lệnh đánh chi viện, bảo vệ 2 chiếc phà chở đầy người và ô tô đang chạy trên sông Cửa Lục. Bất ngờ từ hướng đông nam của thị xã Hòn Gai, xuất hiện hai chiếc phản lực tập kích thẳng vào trận địa của Đại đội tự vệ pháo cao xạ 37ly của Xí nghiệp Bến. Lúc này, Đặng Bá Hát vừa chỉ huy đánh chi viện, vừa chiến đấu bảo vệ Đại đội, 2 chiếc A6 lợi dụng tình hình đó đã nghiêng cánh cắt bom đánh trúng vào trận địa của Đại đội. Đặng Bá Hát bị mảnh bom văng vào bị thương ở bụng, ruột lòi ra, nhưng anh một tay bịt vết thương, một tay vẫn tiếp tục phất cờ chỉ huy Đại đội tiếp tục chiến đấu. Sau mấy lần đánh phá của địch, Đặng Bá Hát bị thương nhiều chỗ khác, vết thương nặng, máu ra nhiều, vì vậy, 16 giờ 40 phút ngày 12/7/1972 anh đã anh dũng hy sinh trong khi tay vẫn đang cầm cờ lệnh. Sau trận đánh này, Đại đội của Đặng Bá Hát tuy bị tổn thất lớn nhưng vẫn tiếp tục bám trụ, triển khai đánh địch. Chỉ trong tháng 10-1972, Đại đội đã đánh 37 trận, tháo gỡ nhiều bom phá, bom xuyên và bom bi các loại… Với những chiến công xuất sắc trong chiến đấu và lao động, đầu năm 1973, Đại đội tự vệ 37mm của Xí nghiệp Bến Hòn Gai đã vinh dự được Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng trao tặng lẵng hoa ngay tại trận địa và cũng trong năm này, Xí nghiệp vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Liệt sĩ Đặng Bá Hát với tấm gương chiến đấu, hy sinh quên mình đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1995. 
Cờ chỉ huy của Anh hùng Đặng Bá Hát dùng chỉ huy bắn máy bay Mỹ, ngày 12/7/1972. Lá cờ lệnh trong trận đánh ngày 12/7/1972 của anh hùng Đặng Bá Hát hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 3, có số đăng ký BTQK3: 346/V29. Đây là một kỷ vật vô cùng thiêng liêng và có sức lan tỏa sâu rộng đối với khách tham quan trong công tác tuyên truyền giáo dục lòng yêu nước, sự hy sinh quên mình vì sự nghiệp cách mạng của các thế hệ đi trước cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau./.
Di ảnh của Anh hùng LLVT nhân dân Đặng Bá Hát. Xí nghiệp bến cảng Hòn Gai, Công ty than Hòn Gai (nay là Công ty tuyển than Hòn Gai, thuộc Tổng Công ty than Việt Nam), nơi Đặng Bá Hát công tác, được thành lập giữa năm 1960. Ngay từ những ngày đầu thành lập, Xí nghiệp đã nhanh chóng xây dựng một đơn vị tự vệ bao gồm công nhân làm việc ở các phân xưởng, nhà sàng, nhà máy than luyện, hỏa xa, cầu đống, đồng thời tổ chức huấn luyện quân sự, tích cực chuẩn bị về mọi mặt và sẵn sàng chiến đấu cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong mọi tình huống. Mười hai năm công tác ở đây, Đặng Bá Hát đã xây dựng tổ sản xuất từ yếu kém trở thành Tổ lao động xã hội chủ nghĩa nhiều năm liền, từ một công nhân trở thành Phó Giám đốc Phân xưởng. Ngày 5/8/1964, đế quốc Mỹ leo thang gây chiến tranh phá hoại miền Bắc nước ta. Tại Quảng Ninh, giặc Mỹ đã ném bom đánh phá vào cảng Hòn Gai, Bến phà Bãi Cháy, Cảng Hải quân Bãi Cháy. Các chiến sĩ tự vệ Bến Hòn Gai đã chiến đấu anh dũng, cùng với các lực lượng phòng không, hải quân và tự vệ của các đơn vị khác tạo nên lưới lửa, bắn rơi 3 máy bay, bắt sống tên phi công Mỹ An-va-rét khi hắn nhảy dù xuống Vịnh Hạ Long. Sau trận đánh này, Đặng Bá Hát là một trong 28 người tiêu biểu của đơn vị được tặng thưởng Huy hiệu 5-8. Năm 1966, Xí nghiệp Bến Hòn Gai hình thành 2 cụm trực chiến gồm 30 người, Chỉ huy trưởng là Lê Quang Minh, Chỉ huy phó là Đặng Bá Hát. Ngày 10-3-1967, máy bay của giặc Mỹ theo nhiều hướng lao vào đánh phá khu Ba Đèo, phố Nhà Thờ, đồi 102…Với tinh thần chiến đấu dũng cảm của các chiến sĩ tự vệ, 1 chiếc máy bay F8 của giặc Mỹ đã bị bắn trúng bốc cháy, lao ra biển. Cuối năm 1968, sau khi được tỉnh trang bị thêm 4 khẩu pháo cao xạ 37mm, Xí nghiệp Bến Hòn Gai thành lập 1 đại đội gồm 45 người do đồng chí Đặng Bá Hát làm Đại đội trưởng. Trận địa đóng trên đồi 102 (đồi Bến phà). Ngày 18/5/1972, Đại đội tham gia chiến đấu và đã bắn rơi 1 chiếc máy bay F4 của giặc Mỹ. Chiến công đã làm tăng thêm sự phấn khởi và quyết tâm đánh thắng cho cả Đại đội, từ chỉ huy tới chiến sĩ. Chiến tranh leo thang của giặc Mỹ ngày càng ác liệt, ngày 12/7/1972 vào lúc 15 giờ 45 phút, địch đã cho 16 chiếc máy bay phản lực từ hướng đông nam vào đánh phá nhà máy nước ngọt, 22 chiếc khác từ hướng đông tiến đánh dữ dội Bến phà Bãi Cháy. Đại đội pháo cao xạ 37 ly do Đặng Bá Hát làm Đại đội trưởng, được lệnh đánh chi viện, bảo vệ 2 chiếc phà chở đầy người và ô tô đang chạy trên sông Cửa Lục. Bất ngờ từ hướng đông nam của thị xã Hòn Gai, xuất hiện hai chiếc phản lực tập kích thẳng vào trận địa của Đại đội tự vệ pháo cao xạ 37ly của Xí nghiệp Bến. Lúc này, Đặng Bá Hát vừa chỉ huy đánh chi viện, vừa chiến đấu bảo vệ Đại đội, 2 chiếc A6 lợi dụng tình hình đó đã nghiêng cánh cắt bom đánh trúng vào trận địa của Đại đội. Đặng Bá Hát bị mảnh bom văng vào bị thương ở bụng, ruột lòi ra, nhưng anh một tay bịt vết thương, một tay vẫn tiếp tục phất cờ chỉ huy Đại đội tiếp tục chiến đấu. Sau mấy lần đánh phá của địch, Đặng Bá Hát bị thương nhiều chỗ khác, vết thương nặng, máu ra nhiều, vì vậy, 16 giờ 40 phút ngày 12/7/1972 anh đã anh dũng hy sinh trong khi tay vẫn đang cầm cờ lệnh. Sau trận đánh này, Đại đội của Đặng Bá Hát tuy bị tổn thất lớn nhưng vẫn tiếp tục bám trụ, triển khai đánh địch. Chỉ trong tháng 10-1972, Đại đội đã đánh 37 trận, tháo gỡ nhiều bom phá, bom xuyên và bom bi các loại… Với những chiến công xuất sắc trong chiến đấu và lao động, đầu năm 1973, Đại đội tự vệ 37mm của Xí nghiệp Bến Hòn Gai đã vinh dự được Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng trao tặng lẵng hoa ngay tại trận địa và cũng trong năm này, Xí nghiệp vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Liệt sĩ Đặng Bá Hát với tấm gương chiến đấu, hy sinh quên mình đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1995. Cờ chỉ huy của Anh hùng Đặng Bá Hát dùng chỉ huy bắn máy bay Mỹ, ngày 12/7/1972. Lá cờ lệnh trong trận đánh ngày 12/7/1972 của anh hùng Đặng Bá Hát hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 3, có số đăng ký BTQK3: 346/V29. Đây là một kỷ vật vô cùng thiêng liêng và có sức lan tỏa sâu rộng đối với khách tham quan trong công tác tuyên truyền giáo dục lòng yêu nước, sự hy sinh quên mình vì sự nghiệp cách mạng của các thế hệ đi trước cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau./.
