Lá cờ sáu chữ vàng

Lịch sử dân tộc Việt Nam là bản hùng ca dài của những con người sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Trong đó có những người anh hùng tuổi còn rất trẻ mà khí phách chẳng kém bậc lão tướng. Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản, người thiếu niên thời Trần từng bóp nát quả cam vua ban ở bến Bình Than, là một tấm gương như thế. Câu chuyện về ông đã được truyền lại qua bao thế hệ và đến nay vẫn khiến người đọc xúc động, tự hào.

Chuyện xảy ra vào mùa đông năm Nhâm Ngọ (1282). Khi ấy, quân Nguyên lăm le xâm lược nước ta lần thứ hai. Chúng giả vờ mượn đường đánh Chiêm Thành nhưng thực chất là muốn thôn tính Đại Việt. Trước tình thế nguy cấp, vua Trần Nhân Tông triệu tập các vương hầu về bến Bình Than để bàn kế giữ nước. Mặt sông hôm ấy nổi gió lạnh, thuyền rồng của nhà vua neo giữa dòng, thuyền của các vương hầu đậu san sát hai bên bờ, cờ hiệu bay phấp phới.

Trên bờ có một thiếu niên đứng lặng nhìn ra sông, tay nắm chặt chuôi kiếm. Đó là Trần Quốc Toản, người trong hoàng tộc, được phong tước Hoài Văn hầu, năm ấy mới khoảng mười lăm, mười sáu tuổi. Nghe tin giặc sắp sang, cậu đã phi ngựa suốt đêm tới Bình Than với mong muốn được vào thuyền rồng gặp vua, được góp tiếng nói xin đánh giặc. Thế nhưng quân lính canh gác ngăn cậu lại, bởi hội nghị chỉ dành cho các bậc vương hầu đã trưởng thành.

Quốc Toản đứng ngoài bến suốt buổi, mặc cho gió sông quất vào mặt rát buốt. Cậu nhìn các vị tướng lần lượt bước lên thuyền: Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn điềm tĩnh, Chiêu Minh vương Trần Quang Khải nghiêm nghị. Họ đang bàn chuyện sống còn của đất nước, còn cậu chỉ được đứng ngoài như một đứa trẻ. Gió thỉnh thoảng đưa lại tiếng bàn luận từ trong khoang thuyền. Rồi cả khoang đồng thanh hô vang một chữ "Đánh!". Tim Quốc Toản đập mạnh. Cậu muốn hô cùng họ, nhưng tiếng hô ấy không có phần của cậu.

Chiều xuống, hội nghị tan. Vua Nhân Tông bước ra mũi thuyền và trông thấy người em họ nhỏ tuổi vẫn đứng chờ dưới bến, áo còn bám đầy bụi đường. Hiểu được tấm lòng của Quốc Toản, nhà vua sai người mang xuống ban cho cậu một quả cam quý, rồi dặn hãy về nhà phụng dưỡng mẹ già. Quốc Toản quỳ xuống nhận quả cam. Cậu biết đó là ân huệ lớn, nhưng lòng chẳng vui chút nào. Lời vua dặn có nghĩa là cậu vẫn bị coi là trẻ con, là trong lúc cả nước cầm gươm thì cậu chỉ được ngồi nhà. Vừa tức giận vừa tủi hổ, cậu nghiến răng, hai bàn tay siết chặt. Đến khi cúi xuống, cậu mới thấy quả cam trong tay đã nát bét từ lúc nào, nước cam chảy ròng ròng qua kẽ ngón tay. Các vương hầu đứng quanh nhìn nhau. Có người lắc đầu, nhưng cũng có người khẽ gật đầu khen thầm, bởi ai cũng hiểu một thiếu niên biết căm giận vì không được đánh giặc thì nhất định sẽ thành người có ích cho đất nước.

Quốc Toản lên ngựa trở về, trong lòng nung nấu một quyết tâm: vua chê mình nhỏ tuổi thì mình sẽ làm cho vua thấy mình làm được gì. Về đến nơi, cậu cho gọi gia nô, họ hàng và trai tráng trong vùng, tập hợp được hơn một nghìn người. Cậu sắm sửa vũ khí, đóng thuyền chiến, ngày ngày cùng mọi người luyện tập võ nghệ. Cậu còn cho may một lá cờ đỏ, trên thêu sáu chữ vàng: "Phá cường địch, báo hoàng ân", nghĩa là phá giặc mạnh, đền ơn vua.

Năm 1285, quân Nguyên kéo sang xâm lược nước ta lần thứ hai. Giữa các đạo quân ra trận, người ta thấy một đội quân toàn trai trẻ. Đi đầu là vị tướng thiếu niên mặt còn non nhưng ánh mắt rắn rỏi, phía sau phấp phới lá cờ đỏ sáu chữ vàng. Đội quân ấy đánh đến đâu, giặc phải lùi đến đấy, nhiều phen chỉ trông thấy bóng cờ từ xa giặc đã chùn bước. Hưng Đạo vương biết chuyện thì rất mừng, cho Quốc Toản theo cánh quân chủ lực, cùng các tướng lập nhiều chiến công trong cuộc kháng chiến, góp phần đuổi quân xâm lược ra khỏi bờ cõi.

Theo sử sách và truyền thuyết, Hoài Văn hầu đã hy sinh trong cuộc kháng chiến khi tuổi đời còn rất trẻ. Vua Trần Nhân Tông vô cùng thương tiếc, đích thân làm văn tế và truy tặng ông tước vương.

Câu chuyện về Trần Quốc Toản đã trở thành biểu tượng đẹp của lòng yêu nước và ý chí quyết tâm của tuổi trẻ Việt Nam. Hình ảnh quả cam bị bóp nát cho thấy một tấm lòng sục sôi căm thù giặc, còn lá cờ sáu chữ vàng cho thấy ý chí biến khát vọng thành hành động. Từ tấm gương của người anh hùng thiếu niên ấy, em hiểu rằng tuổi nhỏ không phải là lý do để đứng ngoài trách nhiệm với đất nước. Là học sinh hôm nay, em sẽ cố gắng học tập, rèn luyện thật tốt để mai sau góp sức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xứng đáng với truyền thống vẻ vang của cha ông.