LÁ CỜ TRÊN CHIẾN HÀO
Ngày 18/11/1964, trong một trận chiến đấu chống máy bay Mỹ, chính trị viên Nguyễn Viết Xuân cùng đồng đội kiên cường bám trận địa. Khi bị thương nặng, ông vẫn không rời vị trí và tiếp tục động viên bộ đội chiến đấu. Trước lúc hy sinh, ông hướng về trận địa và hô vang khẩu lệnh: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”. Câu nói trở thành biểu tượng của ý chí chiến đấu, lòng dũng cảm và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.
Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, chiến tranh ngày càng lan rộng.
Trên bầu trời miền Bắc, máy bay Mỹ bắt đầu tăng cường các hoạt động đánh phá.
Những vùng gần tuyến giao thông, kho tàng, trận địa quân sự trở thành mục tiêu của các cuộc tập kích.
Các đơn vị phòng không phải thường xuyên trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Viết Xuân là một chính trị viên trẻ.
Ông sinh năm 1934 tại Vĩnh Phúc.
Từ khi còn trẻ, ông đã tham gia hoạt động cách mạng và trưởng thành trong quân đội.
Đến năm 1964, ông đang công tác tại một đơn vị phòng không thuộc Quân khu 4.
Nhiệm vụ của ông không chỉ là chỉ huy.
Một chính trị viên còn phải làm công tác tư tưởng.
Phải động viên bộ đội.
Phải giúp chiến sĩ giữ vững tinh thần trong những thời điểm nguy hiểm nhất.
Và những ngày chiến đấu năm 1964 chính là một thử thách như vậy.
Ngày 18/11/1964, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân bước vào một trận chiến đấu ác liệt.
Máy bay Mỹ xuất hiện.
Các chiến sĩ nhanh chóng vào vị trí.
Khẩu đội pháo chuẩn bị chiến đấu.
Mệnh lệnh được truyền xuống.
Mọi người tập trung quan sát bầu trời.
Những chiếc máy bay lao qua.
Tiếng động cơ ngày càng lớn.
Rồi tiếng súng phòng không vang lên.
Các khẩu đội đồng loạt khai hỏa.
Bầu trời trở thành một chiến trường.
Dưới mặt đất, những người lính phải chiến đấu trong điều kiện hết sức căng thẳng.
Máy bay địch liên tục thay đổi độ cao và hướng bay.
Các chiến sĩ vừa quan sát mục tiêu vừa điều chỉnh pháo.
Nguyễn Viết Xuân ở bên cạnh đồng đội.
Ông động viên các chiến sĩ bình tĩnh.
Phải giữ vững vị trí.
Phải bắn chính xác.
Phải bảo vệ trận địa.
Trong lúc trận chiến đang diễn ra, Nguyễn Viết Xuân bị trúng đạn.
Vết thương rất nặng.
Những người bên cạnh muốn đưa ông ra khỏi trận địa.
Nhưng ông không muốn rời vị trí.
Ông hiểu rằng trận đánh vẫn đang tiếp diễn.
Những người lính vẫn đang chiến đấu.
Nếu người chỉ huy rời khỏi trận địa trong lúc tinh thần chiến đấu đang căng thẳng, điều đó có thể ảnh hưởng đến đồng đội.
Vì vậy, ông tiếp tục ở lại.
Ông động viên các chiến sĩ.
Và trong giây phút ấy, Nguyễn Viết Xuân đã nói câu nói sau này trở thành biểu tượng:
“Nhằm thẳng quân thù, bắn!”
Đó không chỉ là một khẩu lệnh.
Đó còn là lời động viên.
Một người chiến sĩ đang bị thương vẫn nghĩ đến trận chiến.
Một người chỉ huy đang đối mặt với cái chết vẫn nghĩ đến đồng đội.
Các chiến sĩ tiếp tục chiến đấu.
Khẩu pháo tiếp tục hướng lên bầu trời.
Những loạt đạn tiếp tục được bắn ra.
Nguyễn Viết Xuân hy sinh sau đó.
Ông ra đi khi mới 30 tuổi.
Nhưng câu nói của ông đã được đồng đội ghi nhớ.
Sau trận chiến, câu chuyện về người chính trị viên bị thương nhưng vẫn động viên bộ đội chiến đấu nhanh chóng được truyền đi.
Nguyễn Viết Xuân trở thành hình ảnh tiêu biểu cho tinh thần của người chiến sĩ trong thời kỳ chống Mỹ.
Hình ảnh ấy đặc biệt ở chỗ ông không chỉ chiến đấu bằng vũ khí.
Ông còn chiến đấu bằng tinh thần.
Trong chiến tranh, vũ khí rất quan trọng.
Nhưng tinh thần của người lính cũng quyết định khả năng chiến đấu.
Một đơn vị có thể thiếu thốn nhiều thứ.
Có thể chịu bom đạn.
Có thể mất đồng đội.
Nhưng nếu vẫn giữ được ý chí, họ vẫn có thể tiếp tục chiến đấu.
Nguyễn Viết Xuân đã trở thành biểu tượng của chính tinh thần ấy.
Tên ông sau này được đặt cho nhiều con đường, trường học và đơn vị.
Câu nói “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” trở thành một khẩu hiệu quen thuộc trong phong trào thi đua của quân đội và thanh niên thời kỳ chống Mỹ.
Tuy nhiên, đằng sau khẩu hiệu ấy là một con người có thật.
Một người lính trẻ.
Một người chính trị viên.
Một người đồng đội.
Và một người đã hy sinh ở tuổi 30.
Câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân cũng nhắc chúng ta rằng lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những chiến dịch lớn.
Lịch sử còn được tạo nên từ những khoảnh khắc của từng người lính trên từng trận địa.
Một khẩu lệnh.
Một hành động.
Một sự hy sinh.
Đôi khi những điều tưởng như rất ngắn ngủi ấy lại được ghi nhớ qua nhiều thế hệ.
Ngày nay, khi nhắc đến Nguyễn Viết Xuân, người ta thường nhớ đến câu nói nổi tiếng của ông.
Nhưng điều quan trọng hơn là phải nhớ hoàn cảnh mà câu nói ấy được cất lên.
Đó là lúc chiến trường nguy hiểm.
Đó là lúc người chiến sĩ đang bị thương.
Và đó là lúc ông lựa chọn ở lại cùng đồng đội.



