LÁ CỜ TRÊN MÙA THU HÀ NỘI
Chiều ngày 10 tháng 10 năm 1954, Hà Nội rực rỡ trong rừng cờ hoa. Hàng chục vạn người dân đứng kín các con phố, hân hoan chào đón đoàn quân chiến thắng trở về. Giữa đội ngũ chỉnh tề của Trung đoàn Thủ Đô, Nguyễn Quốc Trị bước đi với dáng vẻ bình tĩnh, nghiêm trang. Trên ngực người Trung đoàn trưởng lấp lánh những tấm huân chương, còn trong trái tim ông là ký ức về biết bao đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường.
Nguyễn Quốc Trị sinh ra tại vùng quê Đà Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Chứng kiến cảnh người dân bị bắt đi phu, bị áp bức và bóc lột, ông sớm tham gia hoạt động yêu nước. Dù từng bị thực dân Pháp bắt giam, chịu án tù khổ sai, ý chí đấu tranh trong ông vẫn không hề suy giảm. Khi thoát khỏi nhà tù, ông trở về quê hương, tham gia lực lượng tự vệ rồi gia nhập bộ đội chủ lực.
Trên chiến trường, đồng đội thường gọi Nguyễn Quốc Trị là người chiến sĩ “nhanh như sóc, mạnh như hổ”. Ông gan dạ, quyết đoán nhưng luôn hết lòng thương yêu chiến sĩ. Trong mỗi trận đánh, ông thường đi đầu quan sát địa hình, tìm cách tiếp cận địch và mở đường cho đồng đội tiến lên.
Trong Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ vượt núi, ngăn không cho hai cánh quân Lơ-pa-giơ và Sác-tông gặp nhau. Đường rừng hiểm trở, vách đá dựng đứng, nhiều đoạn các chiến sĩ phải dùng dây thừng để vượt qua. Lương thực đã cạn, mọi người phải nhịn đói, chịu khát suốt hai ngày đêm.
Thấy một chiến sĩ trẻ bước đi không vững, Nguyễn Quốc Trị đưa phần nước cuối cùng của mình cho anh rồi động viên:
– Cố lên! Chúng ta chậm một bước thì quân địch sẽ hợp lại. Phía trước đang cần chúng ta!
Nhờ chiếc la bàn và kinh nghiệm chiến đấu, ông dẫn trung đội đi tắt qua núi, kịp thời đuổi theo quân địch. Khi phát hiện lực lượng đối phương đang tiến vào những hang đá, ông nhanh chóng chia đội hình thành hai mũi bao vây. Tiếng súng vang dội núi rừng. Nguyễn Quốc Trị vừa chiến đấu vừa chỉ huy đồng đội tiến lên, góp phần phá vỡ kế hoạch hợp quân của quân Pháp.
Những chiến công liên tiếp đã đưa ông đến Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 1952. Ông trở thành một trong những Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhưng khi được đồng đội chúc mừng, ông chỉ khiêm tốn nói:
– Công lao này thuộc về cả đơn vị và những người đã hy sinh.
Hai năm sau, Nguyễn Quốc Trị dẫn đầu Trung đoàn Thủ Đô tiến vào tiếp quản Hà Nội. Đúng 15 giờ ngày 10 tháng 10, tiếng còi Nhà hát Lớn ngân vang. Trong tiếng Quốc thiều hùng tráng, ông từ từ kéo lá cờ đỏ sao vàng lên đỉnh Cột cờ Hà Nội. Hàng chục vạn đồng bào lặng người nhìn Quốc kỳ tung bay giữa bầu trời mùa thu.
Đôi tay kéo lá cờ của Nguyễn Quốc Trị từng cầm súng, vượt núi, băng rừng và dìu đỡ đồng đội. Giờ đây, đôi tay ấy đang nâng biểu tượng thiêng liêng của Tổ quốc lên bầu trời Thủ đô vừa được giải phóng.
Nhìn lá cờ đỏ sao vàng bay trong nắng, ông nhớ đến những người đã không thể trở về. Ông hiểu rằng trong màu đỏ của lá cờ có máu của đồng đội, trong ngôi sao vàng có niềm tin của cả dân tộc.
Khoảnh khắc Nguyễn Quốc Trị kéo Quốc kỳ giữa mùa thu Hà Nội đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ của ngày chiến thắng. Cuộc đời ông nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng độc lập, tự do không tự nhiên mà có, mà được đánh đổi bằng lòng yêu nước, sự dũng cảm và biết bao hy sinh của cha anh.
