Lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập – Khoảnh khắc đánh dấu ngày đất nước thống nhất
Trưa ngày 30/4/1975, sau khi lực lượng Quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập, Đại đội trưởng xe tăng Bùi Quang Thận mang theo lá cờ Giải phóng chạy lên nóc dinh và thực hiện nhiệm vụ kéo cờ. Khoảnh khắc ấy đánh dấu việc Dinh Độc Lập được tiếp quản, trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng của ngày kết thúc chiến tranh và thống nhất đất nước. Sự kiện được ghi nhận trong nhiều hồi ký, phim tư liệu và tài liệu lịch sử.
Những ngày cuối tháng 4 năm 1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn quyết định. Sau khi các tuyến phòng thủ quanh Sài Gòn lần lượt bị phá vỡ, các cánh quân của Quân đội Nhân dân Việt Nam tiến nhanh về trung tâm thành phố với mục tiêu tiếp quản các cơ quan đầu não của chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Một trong những mục tiêu quan trọng nhất là Dinh Độc Lập – nơi làm việc của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa.
Trong đội hình tiến công có Lữ đoàn Xe tăng 203 thuộc Quân đoàn 2. Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy xe tăng số hiệu 843. Theo nhiều tài liệu lịch sử và lời kể của chính ông, xe tăng 843 là một trong những chiếc xe đầu tiên tiếp cận Dinh Độc Lập. Khi đến cổng dinh, xe tăng 843 va chạm với cổng phụ và dừng lại. Ngay sau đó, xe tăng 390 tiến lên húc đổ cánh cổng chính, tạo điều kiện để toàn bộ lực lượng tiến vào bên trong khuôn viên.
Sau khi xuống xe, Bùi Quang Thận nhanh chóng cùng các chiến sĩ tiến vào tòa nhà chính. Trong lúc lực lượng quân giải phóng triển khai nhiệm vụ kiểm soát khu vực, ông mang theo lá cờ Giải phóng và tìm đường lên tầng thượng của Dinh Độc Lập. Theo lời kể của ông trong nhiều cuộc phỏng vấn sau này, việc tìm lối lên nóc dinh không hề đơn giản vì ông chưa từng đến tòa nhà trước đó. Sau khi được một số người chỉ đường, ông tiếp tục di chuyển lên tầng cao nhất.
Khi lên đến nóc Dinh Độc Lập, Bùi Quang Thận nhìn thấy lá cờ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn còn trên cột cờ. Ông hạ lá cờ này xuống và kéo lá cờ Giải phóng lên. Thời khắc lá cờ tung bay trên nóc dinh trở thành dấu mốc mang ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử Việt Nam hiện đại. Đó không chỉ là việc thay đổi biểu tượng trên một tòa nhà mà còn thể hiện việc cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn đã được tiếp quản.
Trong khi lá cờ được kéo lên, bên trong Dinh Độc Lập, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh cùng các thành viên nội các đang chờ để bàn giao chính quyền. Theo các tài liệu lịch sử, ông Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện trước lực lượng Quân Giải phóng. Sự kiện này đánh dấu sự kết thúc của Chiến dịch Hồ Chí Minh và mở ra giai đoạn thống nhất đất nước.
Nhiều năm sau chiến tranh, Bùi Quang Thận nhiều lần chia sẻ về cảm xúc của mình trong khoảnh khắc kéo cờ. Ông cho biết khi ấy không có nhiều thời gian để suy nghĩ, bởi nhiệm vụ quan trọng nhất là nhanh chóng hoàn thành công việc được giao. Chỉ khi nhìn lá cờ tung bay trên nóc dinh, ông và đồng đội mới cảm nhận rõ ý nghĩa của chiến thắng sau nhiều năm chiến đấu gian khổ.
Khoảnh khắc kéo cờ đã được ghi lại trong nhiều bức ảnh, phim tài liệu và trở thành hình ảnh quen thuộc trong các bảo tàng, sách giáo khoa và triển lãm về lịch sử Việt Nam. Đối với nhiều người dân, lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập là biểu tượng của hòa bình, thống nhất và khát vọng chấm dứt chiến tranh.
Ngày nay, Dinh Thống Nhất là Di tích quốc gia đặc biệt và là điểm đến của đông đảo du khách trong và ngoài nước. Tại đây, nhiều hiện vật, hình ảnh và tư liệu về ngày 30/4/1975 được lưu giữ, giúp các thế hệ sau hiểu rõ hơn về diễn biến của sự kiện lịch sử này. Câu chuyện của Bùi Quang Thận không chỉ phản ánh vai trò của một người lính trong thời khắc quyết định mà còn góp phần lưu giữ ký ức về một ngày có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử dân tộc.


