Lá đơn bằng máu và tiếng hát át tiếng bom của Cô Liên xung phong
Năm 1965, khi bão bom Mỹ bắt đầu leo thang đánh phá miền Bắc, phong trào Thanh niên xung
phong sục sôi khắp các làng quê. Tại vùng quê lúa Thái Bình, cô học trò Nguyễn Thị Bích Liên
vừa hoàn thành xong chương trình lớp 7 đã nung nấu quyết tâm xung phong ra mặt trận. Thấu
hiểu nỗi vất vả nơi tuyến lửa, gia đình ra sức ngăn cản bởi hai người anh trai của Bích Liên đã
gác bút nghiên vào quân ngũ, chị gái đi xây dựng kinh tế mới, trong nhà chỉ còn cô và các em
nhỏ. Người mẹ ngơ ngác khóc ròng suốt một năm, đêm nào cũng ra cổng ngồi chờ vì thương con
gái chân yếu tay mềm.
Nhưng tình yêu Tổ quốc và lý tưởng dấn thân của cô gái 17 tuổi đã vượt lên trên tất cả. Để
chứng minh quyết tâm sắt đá không gì lay chuyển được, Bích Liên đã tự trích máu từ ngón tay
mình viết nên lá đơn tình nguyện. Ngay sau khi nộp đơn, không chờ đợi sự ngăn cản, cô lặng lẽ
rời nhà từ sáng sớm lúc sương chưa tan, không một lời từ biệt trực tiếp mà chỉ dám nhờ người
nhắn lại mong bố mẹ yên lòng.
Vóc dáng nhỏ bé, nặng chưa đầy 40kg, Bích Liên vừa đi vừa chạy vượt quãng đường 15km lên
huyện báo danh. Khi bước vào phòng khám tuyển, sợ bị loại vì không đủ tiêu chuẩn cân nặng, cô
gái trẻ đã lém lỉnh nhét hai cục gạch vào túi quần để vượt qua mức cân quy định. Khoảnh khắc
được khoác lên mình bộ quân phục bộ đội rộng thùng thình, Bích Liên vừa cười vừa khóc: khóc
vì nỗi nhớ nhà da diết và hạnh phúc nghẹn ngào vì giấc mơ cống hiến đã trở thành hiện thực.
Gia nhập Đội 89 (D89), C893 Thanh niên xung phong tỉnh Thái Bình, Bích Liên bước vào cuộc
chiến sinh tử trên những tuyến giao thông huyết mạch từ Phủ Lý đến cầu Yên (Ninh Bình), rồi
dấn thân sâu vào bão đạn Hà Tĩnh, Quảng Bình và tuyến Đường 9 - Nam Lào. Ban ngày, cô cùng
đồng đội dầm mình dưới nắng bụi và mưa bom để san lấp hố bom, thay từng thanh ray, từng tà
vẹt giữ cho mạch máu giao thông không bao giờ đứt gãy. Ban đêm, cô gái quê lúa lại trở thành
cây văn nghệ nồng nàn. Giữa chiến trường ngập khói súng, chỉ cần một hòm đạn làm sân khấu,
Bích Liên lại cất cao những làn điệu chèo đậm chất quê hương, dùng tiếng hát làm vũ khí tiếp
thêm sức mạnh cho bộ đội với tinh thần Tiếng hát át tiếng bom.
Thế nhưng, chiến trường không chỉ có tiếng hát mà còn đong đầy máu và giọt đắng mất mát.
Tháng 7/1968, tại làng Thanh Thạch (Quảng Bình), bom dội mịt mù, Bích Liên cùng đồng đội
chỉ kịp đẩy nhau xuống hầm trú ẩn thì đất đá đổ ập. Tại các trọng điểm ác liệt như 448 đường
15A, Cổng Trời, Km39, từng trận oanh tạc đã cướp đi sinh mạng của 9 người đồng đội thân thiết.
Chính tay Bích Liên cùng những người còn sống đã nén đau thương, rưng rức nước mắt tự tay
chôn cất đồng đội giữa lòng đất lạnh.
Giữa làn ranh sinh tử ấy, cô gái trẻ giữ vững khí tiết kiên trung, vinh dự được kết nạp Đảng ngay
tại chiến trường khi mới 20 tuổi và 3 lần nhận danh hiệu cao quý ;Dũng sĩ diệt Mỹ
Năm 1970, sau 5 năm bặt tin nơi tuyến lửa, Bích Liên có dịp trở lại Hà Nội công tác và tranh thủ
về thăm quê. Về đến căn nhà xưa, cô bàng hoàng khi biết ở quê nhà, do nhận tin nhầm một liệt sĩ
cùng tên, gia đình đã lập bàn thờ và làm giỗ cho cô đến lần thứ hai. Khoảnh khắc Bích Liên bằng
xương bằng thịt bước qua khoảng sân nhỏ, người mẹ nghẹn ngào vỡ òa ôm chầm lấy con gái,
nước mắt tủi hờn và hạnh phúc rơi đầm đìa trên vai áo.
Rời chiến trường sau 7 năm thanh xuân dâng hiến (1965 – 1972), Bích Liên tiếp tục công tác tại
Văn phòng Chính phủ cho đến khi nghỉ hưu. Dù ở tuổi thất thập, ;cô Liên xung phong năm nào
vẫn giữ trọn ngọn lửa hoa lửa, làm Trưởng đoàn nghệ thuật Cựu Thanh niên xung phong Hà Nội
và tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng. Cuộc đời từ lá đơn bằng máu tuổi
17 đến hành trình cống hiến trọn đời của bà Nguyễn Thị Bích Liên là thiên ca rực rỡ về lý tưởng
sống của thế hệ trẻ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.


