LÁ ĐƠN TÌNH NGUYỆN ĐI B VÀ KÝ ỨC THANH XUÂN SAU NỬA THẾ KỶ LƯU GIỮ

Hơn 72.000 hồ sơ và lá đơn tình nguyện đi B được lưu giữ vẹn nguyên sau nửa thế kỷ, giúp các nhân chứng như nguyên Bí thư Thành uỷ Hà Nội Phạm Quang Nghị tìm lại ký ức thanh xuân đầy tự hào.

Tại cuộc gặp mặt tri ân và giới thiệu tài liệu lưu trữ với chủ đề "Thanh xuân gửi lại" do Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) tổ chức sáng 17/7, những dòng ký ức về thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã được khơi gợi qua chia sẻ của các nhân chứng lịch sử và đại diện cơ quan lưu trữ. Đây là dịp nhìn lại ý nghĩa của khối tài liệu hơn 72.000 hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B đang được nhà nước trân trọng bảo quản.

Lá đơn tình nguyện đi B được trưng bày tại số 12 Đào Tấn, phường Giảng Võ

Cuộc gặp mặt tri ân thế hệ cha anh

Phát biểu khai mạc, ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, nhấn mạnh tính chất đặc biệt của sự kiện. Thay vì những nghi thức hành chính truyền thống, buổi lễ được tổ chức giản dị, gần gũi, dành trọn không gian để tôn vinh các cô, chú, bác cán bộ đi B - những người đã cống hiến tuổi thanh xuân cho độc lập dân tộc.

Xưng "cháu" với các đại biểu, ông Tùng bày tỏ sự xúc động và niềm tự hào khi thế hệ mình được hưởng nền hòa bình do lớp cha anh đánh đổi bằng xương máu.

Xuất thân từ gia đình nhà giáo, Cục trưởng Đặng Thanh Tùng bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc với những thầy cô giáo đã gác lại bút nghiên, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc lên đường ra mặt trận.

Đứng trước những hy sinh to lớn đó, ông khẳng định trách nhiệm của cơ quan lưu trữ nhà nước. Theo đó, ngành lưu trữ cam kết làm tốt nhất vai trò giữ gìn, bảo quản các hồ sơ, kỷ vật để tinh thần cống hiến của thế hệ đi trước được truyền lại trọn vẹn cho học sinh, sinh viên, góp phần nuôi dưỡng tinh thần Việt Nam trường tồn.

Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước

Sự trở về của những kỷ vật thiêng liêng

Cũng tại sự kiện, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị đã có những chia sẻ từ góc độ của một nhân chứng lịch sử. Ông bồi hồi nói, bản thân là một người may mắn khi là chủ nhân của một trong 72.000 bộ hồ sơ đang được lưu giữ. Sự may mắn ấy không chỉ vì ông còn sống, hiện vật còn giữ nguyên vẹn, mà còn vì những đồng chí, đồng đội năm xưa vẫn có cơ hội gặp lại nhau.

Nhớ lại thời điểm lên đường vào Nam, ông Nghị cho biết khi bàn giao lại hồ sơ cho Ủy ban Thống nhất (cơ quan tiếp nhận tài liệu lúc bấy giờ), bản thân ông chưa từng nghĩ đến ngày có cơ hội được nhận lại kỷ vật.

"Không ai dám chắc là sau này mình còn sống, mình còn nhìn thấy hay mình được nhận lại được bộ hồ sơ, kỷ vật này", nguyên Bí thư Hà Nội nói.

Những kỷ vật được lưu giữ mang đậm dấu ấn của một thời tuổi trẻ, từ học bạ phổ thông, sơ yếu lý lịch, giấy chứng nhận "Đoàn viên 4 tốt" cho đến lá đơn tình nguyện ra chiến trường. Dù là con trai độc nhất trong gia đình, không thuộc diện bắt buộc nhập ngũ, ông vẫn quyết tâm viết đơn tình nguyện. Suy nghĩ của chàng thanh niên lúc bấy giờ rất giản đơn nhưng kiên định: Tổ quốc là trên hết, nếu không làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc lúc này thì sẽ không còn cơ hội nào khác.

Nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị phát biểu tại sự kiện

Nhân dịp này, ông Phạm Quang Nghị cũng trao tặng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cuốn sách "Nơi ấy là chiến trường" vừa được tái bản. Đây là tác phẩm tập hợp từ toàn bộ những trang nhật ký ông ghi chép trong suốt gần 5 năm đi B.

Kể về quá trình ra đời của cuốn sổ tay đặc biệt này, ông cho biết trong hành trang đi khắp các chiến trường, ông luôn mang theo sổ ghi chép. Để tránh rủi ro mất mát dữ liệu, cứ mỗi lần di chuyển sang một chiến trường mới, ông lại tự tay đóng một cuốn sổ mới, cuốn cũ được để lại tại căn cứ. Sau ngày hòa bình, ông may mắn tìm lại được tất cả những cuốn sổ tay này.

Ban đầu, ông chỉ định dùng chúng làm tư liệu để viết tự truyện nhằm đảm bảo tính chính xác về ngày giờ, địa điểm. Tuy nhiên, nhận thấy giá trị lịch sử, thông tin và văn học từ những trang viết thực tế tại chiến trường, được sự động viên của bạn bè, ông đã quyết định xuất bản thành sách.