LÁ ĐƠN TÒNG QUÂN CỦA CHÀNG TRAI 39 CÂN RƯỚI VÀ BẢN TRÁNG CA BIÊN CƯƠNG

I. LỜI MỞ ĐẦU: KÝ ỨC VỌNG VỀ TỪ THỜI HOA LỬA

Thực hiện kế hoạch và hướng dẫn của Ban Thường vụ Đoàn xã Phù Đổng về việc triển khai Đề án "Câu chuyện thời hoa lửa", nhằm ôn lại truyền thống hào hùng, bồi đắp lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ, tôi đã có dịp tìm hiểu, gặp gỡ và lắng nghe những ký ức đầy xúc động từ cựu chiến binh Nguyễn Minh Hồng. Câu chuyện của bác không chỉ là những trang sử sống về cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979, mà còn là bản hùng ca bi tráng và đẫm nước mắt về một thời tuổi trẻ hiến dâng trọn vẹn cho Tổ quốc, về sự hy sinh vô bờ bến của đồng đội, tình quân dân cá nước thủy chung và cả những linh cảm thiêng liêng kỳ diệu trên hành trình tìm lại hài cốt người chỉ huy năm xưa.

Ảnh 1: Cựu chiến binh Nguyễn Minh Hồng – nhân chứng lịch sử của đại đội C4, Tiểu đoàn 8 năm xưa.

II. NỘI DUNG CÂU CHUYỆN: LÁ ĐƠN TÒNG QUÂN CỦA CHÀNG TRAI 39 CÂN RƯỚI VÀ BẢN TRÁNG CA BIÊN CƯƠNG

Ngồi bên chén nước trà ấm áp trong ngôi nhà nhỏ ở thôn 3 Ninh Hiệp, đôi mắt cựu chiến binh Nguyễn Minh Hồng bỗng đỏ hoe, ngấn lệ. Bác chậm rãi ngược dòng thời gian trở về những năm tháng tuổi trẻ đầy nhiệt huyết nhưng cũng vô cùng nghiệt ngã của mùa xuân năm 1979:

"Khi ấy, đất nước bước vào những ngày tháng sục sôi trước họa xâm lăng ở biên giới phía Bắc, nghe tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, dẫu tuổi đời còn rất trẻ và non nớt, tôi đã mạnh dạn viết đơn xung phong tòng quân ra trận. Nhìn lại mình lúc đó, chiều cao, cân nặng chẳng đủ tiêu chuẩn đâu cháu ạ, cả người còi cọc chỉ nặng vỏn vẹn có 39 cân rưỡi! Ban đầu người ta gạt ra vì không đủ điều kiện sức khỏe, thế nhưng với quyết tâm sục sôi muốn đem sức trẻ hiến dâng cho non sông, tôi đã kiên trì xin xỏ, tìm đủ mọi cách để được chính thức khoác lên mình bộ quân phục. Những ngày đầu ra trận, bỡ ngỡ và non nớt lắm chứ, nhưng vào đến đơn vị, anh em đồng chí trong đại đội C4 thương yêu nhau như máu thịt trong nhà, dìu dắt nhau qua từng bước đi chập chững của người lính chiến..."

Nhưng rồi, những ngày tháng rèn luyện bỡ ngỡ ấy nhanh chóng nhường chỗ cho khói lửa chiến tranh khốc liệt tột cùng:

"Sáng ngày 17 tháng 2 năm 1979, quân địch tràn lên đông như kiến cỏ, khí thế vô cùng hung hãn. Pháo cao xạ rền vang không ngớt, đạn bom xé nát cả núi rừng, đất trời chìm trong biển lửa và khói mịt mờ. Với ý chí 'tất cả vì biên giới màu cờ sắc áo', anh em đại đội C4 chúng tôi vẫn kiên cường bám trụ từ 5 giờ sáng đến 12 giờ trưa. Nhìn từng người đồng đội ngã xuống trong tiếng bom rơi, xé lòng lắm cháu ạ..."

Bác Hồng nấc nghẹn khi nhớ về khoảnh khắc vĩnh biệt người trung đội trưởng kiên trung ngay trong làn đạn:

"Đồng chí trung đội trưởng của chúng tôi không may bị đạn thù bắn trúng vào vùng trán, vùng đầu. Tôi cuống cuồng chạy lại, nghẹn ngào cởi ngay chiếc áo lót của mình ra để xé làm băng gạc, cố gắng băng bó, cầm máu cho anh nhưng vết thương quá nặng. Hơi thở của anh yếu dần trong vòng tay đồng đội. Trước khi vĩnh biệt anh em để đi xa mãi mãi, anh chỉ kịp thều thào dặn lại: 'Các đồng chí ở lại... giữ lấy chốt... quyết không lùi...'. Rồi anh trút hơi thở cuối cùng. Hình ảnh vị chỉ huy ngã xuống hiên ngang giữa biển lửa đã trở thành mệnh lệnh thiêng liêng khắc sâu vào tâm khảm tôi suốt cuộc đời."

Bác Hồng kể tiếp về sự chênh lệch lực lượng đến xót xa trong trận chiến tại chốt Hốc Môn Na Tiền ngày 27 tháng 2 năm 1979:

"Quân địch tràn lên ngồn ngụt, những tên lính cao to vạm vỡ, cao tới mét tám, mét chín, lừng lững như những cỗ xe tăng người. Trong khi đó, anh em bộ đội ta gầy gò, nhỏ bé biết bao. Từ phía bên kia, tiếng loa phóng thanh của giặc liên tục gầm rú đe dọa: 'Hàng thì sống, chống thì chết!'. Giữa lằn ranh sinh tử, áp lực tâm lý đè nặng, có những người lính trẻ giây phút ấy đã hoảng sợ, rụt rè thốt lên: 'Hay là chúng ta đầu hàng đi?...'. Nhưng ngay lập tức, ngọn lửa căm thù và lòng trung thành tuyệt đối đã dập tắt ý nghĩ ấy. Tôi và anh em kiên quyết gạt phăng đi, trừng mắt quát lớn: 'Không! Sống bám đá chết hóa đá, dứt khoát không hàng! Quyết chiến đến giây phút cuối cùng!'. Khí phách ấy đã át đi tiếng loa giặc, biến những thân hình nhỏ bé nặng chưa đầy 40 cân thành những bức tường thép kiên cường."

Trải qua những trận chiến liên miên, đại đội C4 chịu tổn thất vô cùng đau xót:

"Đại đội tôi có tròn một trăm anh em, thế mà qua khói lửa chiến tranh, tổn thất mất một nửa, khoảng 50 đến 60 đồng chí mãi mãi nằm lại chiến trường. Hầu hết anh em đồng đội của tôi đã vĩnh viễn vùi thân nơi đất mẹ, chỉ còn tôi và một vài người may mắn sống sót nhờ sự cưu mang đùm bọc của đồng bào dân tộc Nùng, coi nhau ruột thịt như máu thịt."

Bác Hồng nhớ lại đêm 17, rạng sáng ngày 18 tháng 2, khi mình kẹt lại một mình trong khe núi và cơ duyên cứu sống đồng đội người Nùng:

"Đêm hôm ấy, tôi kẹt lại một mình trong khe núi lạnh giá. Đến sáng hôm sau, khi dò dẫm rút lui, tôi tình cờ phát hiện một đồng chí dân quân người dân tộc Nùng to béo bị trúng đạn nghiêm trọng vào vùng đùi gối. Nhìn đồng chí ấy, rồi nhìn lại thân hình 39 cân rưỡi của mình, tôi chẳng màng hiểm nguy, nghiến răng quyết định vừa dìu vừa cõng đồng chí ấy đi bộ ròng rã hơn 10 cây số đường rừng. Ra đến ngoài thì gặp anh em dân quân tiếp sức, đưa thẳng lên ô tô đến trạm xá cấp cứu kịp thời, nhờ vậy mà anh ấy giữ lại được tính mạng. Tết năm vừa rồi, khi gặp lại nhau ở tuổi 85, 90, hai anh em tay bắt mặt mừng, mừng vui khôn xiết vì nghĩ lại năm xưa nếu không có phút giây đó thì đã âm dương cách biệt..."

Và câu chuyện thiêng liêng, đẫm nước mắt nhất chính là hành trình sau này quay lại chiến trường xưa để tìm lại hài cốt người trung đội trưởng:

"Nhiều năm sau chiến tranh, khi có dịp cùng đồng đội cũ quay lại chiến trường xưa để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, chúng tôi đã tìm được phần thân của chú trung đội trưởng hy sinh năm ấy. Thế nhưng, phần đầu bị thương nặng ngày trước thì tìm mãi, tìm mãi vẫn không thấy đâu, anh em ai nấy quặn thắt ruột gan. Bữa đó, chúng tôi thành tâm thắp nén hương trầm, nước mắt đầm đìa khấn vọng: 'Anh ơi, anh có linh thiêng thì hãy dẫn đường cho anh em tìm thấy phần đầu của anh, để anh được vẹn toàn hình hài về với quê hương...'. Vừa dứt lời khấn, tôi ngước mắt lên nhìn vào một hốc cây lớn gần đó thì bàng hoàng, nghẹn ngào thấy ngay chiếc hộp sọ nằm gọn lỏn trong hốc cây chính là phần đầu của người bạn chí cốt. Đêm ấy, anh em ôm nhau khóc nghẹn trong mưa rừng... Cho đến tận bây giờ, mỗi lần có dịp quay lại thăm chiến trường xưa, bước chân vào chốn cũ là mắt tôi lại tự nhiên ứa nước mắt, xót xa khôn nguôi khi nghĩ về những người bạn ngã xuống khi tuổi đời hãy còn quá trẻ."

Ảnh 2: Thế hệ học sinh Trường Tiểu học Ninh Hiệp chăm chú lắng nghe cựu chiến binh Nguyễn Minh Hồng kể lại ký ức hào hùng của "thời hoa lửa".

III. Ý NGHĨA GIÁO DỤC VÀ SỨC LAN TỎA

Lắng nghe câu chuyện của cựu chiến binh Nguyễn Minh Hồng, trái tim mỗi chúng ta không khỏi thắt lại trước sự bi tráng của lịch sử, trước sự hy sinh lặng thầm nhưng vĩ đại của các anh hùng liệt sĩ. Từ lá đơn tòng quân của chàng thanh niên 39 cân rưỡi mang đầy khát vọng cống hiến, đến những trận chiến giáp lá cà khốc liệt, sự hy sinh anh dũng của người trung đội trưởng, tình nghĩa quân dân sâu nặng và cả những linh cảm tâm linh thiêng liêng – tất cả đã tạc nên một bức tượng đài bất tử về người lính C4 năm xưa.

Là một đoàn viên, một giáo viên đang công tác tại mái trường Tiểu học Ninh Hiệp - Phân hiệu Lê Ngọc Hân trên mảnh đất Phù Đổng giàu truyền thống, bản thân tôi càng ý thức rõ hơn về sứ mệnh của mình. Tôi sẽ đem những trang ký ức đẫm nước mắt và hào hùng này truyền đạt lại qua từng bài giảng, từng hoạt động ngoại khóa, để thắp lên trong lòng các em học sinh thiếu niên, nhi đồng tình yêu quê hương đất nước, lòng biết ơn sâu sắc đến thế hệ cha anh đi trước. Thế hệ trẻ hôm nay nguyện tiếp bước cha anh, sống xứng đáng với những hy sinh lớn lao ấy, góp sức mình xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.