Lạ lùng những người “thà chết không chịu làm vua”(2)
Nguyễn Mai Trân
Trịnh Bồng trốn mất tăm mất tích để khỏi phải làm chúa
Trịnh Bồng ( 1740-1787 ) là vị chúa thứ 12, cũng là vị chúa cuối cùng trong các chúa Trịnh của lịch sử Việt Nam. Ông là con của Uy Nam Vương Trịnh Giang, anh họ của Tĩnh Đô Vương Trịnh Sâm và là bác họ của Đoan Nam Vương Trịnh Khải. Khi cha con Trịnh Sâm cầm quyền, ông được phong là Côn Quận Công.
Khi xảy ra vụ án năm Canh Tý (Trịnh Khải âm mưu dấy loạn để giành quyền lực năm 1780), Trịnh Khải bị Trịnh Sâm ghét và phế làm con út không cho kế nghiệp, nhưng con thứ là Trịnh Cán lại quá yếu đuối.
Sau khi Trịnh Sâm mất, Trịnh Cán lên ngôi chúa. Lực lượng kiêu binh đã nổi loạn lật đổ Trịnh Cán và rước Trịnh Bồng lên làm chúa. Tuy nhiên, bao nhiêu lần Trịnh Bồng được đưa về phủ chúa là bấy nhiêu lần ông bỏ trốn. Không thuyết phục được Trịnh Bồng, kiêu binh bèn lập Trịnh Khải làm chúa.
Trong thời gian trốn chạy, Trịnh Bồng sống lẩn lút ở ven biển rồi sau đó cạo đầu đi tu, tự xưng là Hải Đạt thiền sư, đi khắp vùng Lạng Sơn, Cao Bằng.
Sau khi Trịnh Khải chết trong tay quân Tây Sơn, phe cánh họ Trịnh lại tìm kiếm Trịnh Bồng để dựng làm chúa. Khi người của triều đình tìm gặp, Trịnh Bồng chối rằng mình không phải là con cháu họ Trịnh, rồi sau lộ tung tích thì vẫn một mực chối từ về làm chúa. Cuối cùng ông trốn biệt vào rừng sâu và chết mất tăm mất tích mà không ai hay



