Là một người lính trẻ làm nhiệm vụ canh giữ và tiếp quản hòn đảo sau ngày giải phóng
Trời Côn Đảo chiều xuống rất nhanh. Gió biển thổi ràn rạt qua những hàng bàng cổ thụ, lá khô lạo xạo dưới chân. Ông Nuyễn Văn Thắng – một cựu chiến binh của xã Khánh Trung – đứng lặng trước nghĩa trang Hàng Dương, ánh mắt xa xăm như đang lần giở lại từng trang ký ức. Hơn bốn mươi năm trước, ông không đến đây với tư cách một người đi viếng, mà là một người lính trẻ làm nhiệm vụ canh giữ và tiếp quản hòn đảo sau ngày giải phóng. Khi ấy, Côn Đảo vẫn còn in hằn dấu vết của nhà tù, của xiềng xích và những tháng ngày tăm tối. Ông kể lại, ngày đầu đặt chân lên đảo, điều khiến ông ám ảnh nhất không phải là thiếu thốn hay gian khổ, mà là sự im lặng. Một sự im lặng nặng nề đến mức chỉ cần một tiếng động nhỏ cũng vang lên rất rõ. Những dãy phòng giam lạnh lẽo, những bức tường rêu phong, tất cả như vẫn còn lưu giữ tiếng kêu của những người đã ngã xuống. Nhiệm vụ của ông và đồng đội khi đó là bảo vệ đảo, ổn định tình hình và cùng nhân dân khôi phục cuộc sống. Ban ngày, họ tuần tra, dọn dẹp, sửa chữa lại các khu vực bị tàn phá. Ban đêm, họ thay nhau gác, giữ bình yên cho vùng đất vừa thoát khỏi chiến tranh. Có một lần, trong lúc cùng đồng đội dọn dẹp một khu trại giam cũ, ông phát hiện một dòng chữ khắc trên tường: “Sống là phải có hy vọng.” Dòng chữ nguệch ngoạc, chắc hẳn được viết trong hoàn cảnh rất khắc nghiệt. Ông đứng rất lâu trước dòng chữ ấy, lòng nghẹn lại. Từ khoảnh khắc đó, ông hiểu rằng nhiệm vụ của mình không chỉ là bảo vệ một vùng đất, mà còn là giữ gìn những giá trị, những hy sinh mà thế hệ trước đã để lại. Những năm tháng ở Côn Đảo đã rèn giũa ông từ một chàng trai trẻ thành người lính trưởng thành, vững vàng. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông trở về quê hương Khánh Trung, tiếp tục lao động, xây dựng cuộc sống mới. Nhưng ký ức về Côn Đảo thì chưa bao giờ phai. Giờ đây, khi tuổi đã cao, ông trở lại nơi này không còn trong màu áo lính, mà với tư cách một người chứng nhân của lịch sử. Ông thắp nén hương, khẽ nói như với chính mình:
“Chúng tôi đã sống, đã chiến đấu, để hôm nay đất nước được bình yên.” Gió biển vẫn thổi, nhưng dường như nhẹ hơn. Và trong ánh hoàng hôn trên Côn Đảo, bóng dáng người cựu chiến binh ấy lặng lẽ mà kiên cường, như chính một phần của lịch sử không thể nào quên.


