La Thị Tám – Cô gái “đếm bom” nơi tọa độ lửa Ngã ba Đồng Lộc
La Thị Tám – Cô gái “đếm bom” nơi tọa độ lửa Ngã ba Đồng Lộc
La Thị Tám (sinh tháng 10 năm 1949) quê tại tỉnh Hà Tĩnh, là nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Năm 1967, khi vừa tròn 18 tuổi, La Thị Tám gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong và được biên chế vào đơn vị chủ lực Đại đội 2 – Giao thông vận tải. Từ tháng 12/1967 đến tháng 8/1968, bà làm nhiệm vụ tại khu vực Ngã ba Đồng Lộc (xã Đồng Lộc, huyện Can Lộc) – một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt nhất của không quân Mỹ trên tuyến chi viện chiến lược Bắc – Nam.
Trong thời gian này, La Thị Tám được giao nhiệm vụ đứng quan sát trên một quả đồi cao phía trái Ngã ba Đồng Lộc mỗi khi máy bay Mỹ ném bom để đếm số lượng bom rơi xuống. Ngay sau khi máy bay địch rời khỏi khu vực, bà nhanh chóng chạy xuống cắm tiêu đánh dấu vị trí bom nổ, làm cơ sở để lực lượng công binh tổ chức phá bom, rà phá bom mìn và kịp thời thông tuyến. Suốt 200 ngày đêm liên tục bám trụ tại trọng điểm, La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu đánh dấu tổng cộng 1.205 quả bom các loại. Nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm này đã góp phần quan trọng bảo đảm mạch giao thông qua Ngã ba Đồng Lộc luôn được thông suốt, phục vụ kịp thời cho các đoàn xe vận tải chi viện cho chiến trường miền Nam.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến, ngày 22 tháng 12 năm 1969, La Thị Tám được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, khi bà mới 20 tuổi. Sau chiến tranh, La Thị Tám trở về quê hương, lập gia đình và công tác tại Đảng ủy cơ quan Dân chính Đảng cấp tỉnh. Bà kết hôn với một sĩ quan Hải quân, tiếp tục cuộc sống đời thường giản dị, khiêm nhường.
Những đóng góp thầm lặng của La Thị Tám và lực lượng thanh niên xung phong tại Ngã ba Đồng Lộc đã để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ trong lịch sử, mà còn trong âm nhạc Cách mạng. Từ hình ảnh người con gái trẻ tuổi ngày đêm bám trụ nơi “tọa độ lửa”, nhạc sĩ Doãn Nho đã sáng tác ca khúc Người con gái sông La năm 1970, khắc họa vẻ đẹp bình dị mà kiên cường của người nữ thanh niên xung phong Hà Tĩnh. Giai điệu mộc mạc, tha thiết đã góp phần lan tỏa hình ảnh những con người bình thường, bằng ý chí và lòng yêu nước, đã làm nên những trang sử không thể nào quên trong những năm tháng “Thời hoa lửa”.
“….Người con gái quê ta đôi mắt trong tựa ngọc
Đôi giọt nước sông La thương như trời quê ta
Em dõi theo từng ngày đếm từng loạt bom rơi
Cho bom nổ bên tai em vẫn đứng giữa trời….”
Lời bài hát: Người con gái sông La. Tác giả: Doãn Nho.
