LA THỊ TÁM – CÔ GÁI ĐỨNG GIỮA MƯA BOM ĐỂ GIỮ MỘT CON ĐƯỜNG

LA THỊ TÁM – CÔ GÁI ĐỨNG GIỮA MƯA BOM ĐỂ GIỮ MỘT CON ĐƯỜNG

Năm 1967, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào những năm tháng ngày càng khốc liệt, một cô gái vừa tròn mười tám tuổi rời quê hương lên đường làm nhiệm vụ thanh niên xung phong. Chị tên là La Thị Tám. Quê hương Hà Tĩnh của chị khi ấy không chỉ có những cánh đồng và những làng quê nghèo, mà còn là một trong những vùng đất phải hứng chịu những trận bom đánh phá dữ dội. Trên những tuyến đường qua địa bàn, mỗi ngày đều có những đoàn xe chở bộ đội, vũ khí, lương thực hướng về chiến trường. Và để những đoàn xe ấy có thể đi qua, có những con người phải đứng lại giữa nơi bom đạn trút xuống.

La Thị Tám được giao nhiệm vụ tại núi Nài, một điểm cao có vị trí quan trọng để quan sát hoạt động của máy bay Mỹ. Công việc của chị là quan sát máy bay, đếm bom, xác định vị trí bom rơi và báo cho lực lượng công binh. Nghe qua tưởng chỉ là một công việc quan sát, nhưng thực tế, đó là công việc được thực hiện ngay giữa vùng trọng điểm đánh phá. Mỗi lần máy bay xuất hiện, chị phải hướng mắt lên bầu trời, theo dõi đường bay, đếm từng quả bom và ghi nhớ chính xác vị trí chúng rơi xuống.

Điều đáng sợ nhất không phải chỉ là tiếng bom. Đó là việc người đứng trên điểm cao ấy biết rất rõ bom đang rơi xuống quanh mình nhưng vẫn phải tiếp tục quan sát.

Một quả bom rơi xuống có thể làm rung chuyển cả mặt đất. Khói bụi che kín tầm nhìn. Nhưng nếu rời vị trí, nếu không xác định được bom rơi ở đâu, những người làm nhiệm vụ phía sau sẽ không biết nơi nào còn bom chưa nổ. Những quả bom ấy có thể nằm lại dưới lòng đất, chờ một người công binh đến xử lý, hoặc chờ một đoàn xe đi qua để biến thành tai họa.

Bởi vậy, mỗi lần La Thị Tám đứng trên núi Nài không đơn giản là một lần chị hoàn thành công việc. Đó là một lần chị đặt mạng sống của mình vào giữa ranh giới vô cùng mong manh.

Có những ngày máy bay Mỹ đánh phá liên tục. Chị vẫn bám trụ vị trí, tập trung quan sát và đếm bom. Sau mỗi trận đánh, những vị trí bom chưa nổ được chị đánh dấu để báo cho lực lượng công binh. Công việc ấy lặp đi lặp lại qua những ngày chiến tranh, trong khi tuổi đời của người thực hiện nó chỉ mới mười tám, đôi mươi.

Tuổi trẻ của La Thị Tám khi ấy có lẽ cũng giống như tuổi trẻ của rất nhiều cô gái khác. Chị cũng có gia đình, có quê hương, có những ước mong bình dị của một người con gái. Nhưng chiến tranh không cho chị những năm tháng tuổi trẻ bình thường. Thay vào đó là những ngày đứng trên điểm cao giữa tiếng máy bay, tiếng bom; là những lần nhìn xuống con đường phía dưới và hiểu rằng phía sau mỗi đoàn xe đang đi qua là những người lính đang chờ được tiếp tế, là chiến trường đang cần từng viên đạn, từng bao gạo, từng chuyến hàng.

Vì thế, giữ được con đường cũng chính là góp phần giữ được mạch sống của chiến trường.

La Thị Tám không trực tiếp cầm súng xông vào trận địa. Chị cũng không phải người tạo nên những tiếng nổ vang dội trên chiến trường. Công việc của chị lặng lẽ hơn nhiều. Chị chỉ đứng đó, quan sát, đếm bom, đánh dấu vị trí bom và báo tin. Nhưng chính những điều tưởng như nhỏ bé ấy lại đòi hỏi một lòng can đảm rất lớn. Bởi người lính ngoài mặt trận có thể biết lúc nào mình phải nổ súng, còn người đứng trên điểm cao quan sát thì không thể biết quả bom tiếp theo sẽ rơi xuống đâu, cách mình bao xa.

Có lẽ chính sự bình tĩnh ấy đã làm nên hình ảnh La Thị Tám trong ký ức của những năm tháng chiến tranh. Một cô gái trẻ nhưng không rời vị trí khi bom đạn đến. Một con người biết sợ hãi nhưng không để nỗi sợ khiến mình bỏ nhiệm vụ. Và phía sau sự gan dạ ấy là ý thức rất giản dị: còn nhiệm vụ thì còn phải đứng đây.

Những người như La Thị Tám đã làm nên một phần sức mạnh của tuyến lửa Hà Tĩnh. Đằng sau những đoàn xe vượt qua trọng điểm là những người mở đường, phá bom, san lấp hố bom, dẫn đường và quan sát máy bay. Họ nối hậu phương với tiền tuyến bằng chính mồ hôi, tuổi trẻ và cả mạng sống của mình. Trong dòng người ấy, những nữ thanh niên xung phong là một hình ảnh đặc biệt. Họ còn rất trẻ, nhưng chiến tranh đã buộc họ trưởng thành giữa những điều khắc nghiệt nhất.

Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, La Thị Tám được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng có lẽ điều khiến người ta nhớ nhất về chị không nằm ở một danh hiệu. Đó là hình ảnh một cô gái mười tám tuổi đứng trên núi Nài, giữa bầu trời bị máy bay địch xé toạc và mặt đất rung chuyển bởi bom, vẫn cố nhìn thật kỹ để đếm từng quả bom rơi xuống.

Hơn nửa thế kỷ đã qua. Những quả bom năm nào đã nằm lại dưới đất, những con đường từng bị cày xới bởi bom đạn nay đã trở thành những con đường của cuộc sống. Những cô gái, chàng trai năm xưa cũng đã đi qua tuổi thanh xuân từ rất lâu. Nhưng mỗi khi nhắc đến La Thị Tám, người ta lại nhớ đến một thế hệ đã từng sống như thế: khi Tổ quốc cần, họ không hỏi mình sẽ được gì, cũng không biết ngày mai mình có còn trở về hay không. Họ chỉ biết hôm nay mình phải hoàn thành nhiệm vụ.

Và có lẽ, đó chính là điều khiến câu chuyện về La Thị Tám trở nên xúc động.

Bởi chiến tranh đã lấy đi của chị những năm tháng tuổi trẻ bình yên, nhưng chị đã dùng chính tuổi trẻ ấy để giữ một con đường. Con đường ấy không chỉ được giữ bằng đất đá và những lần san lấp hố bom. Nó được giữ bằng ánh mắt của một cô gái đứng trên điểm cao, bằng sự bình tĩnh giữa tiếng bom và bằng lòng can đảm của một người biết rằng phía sau mình còn có đồng đội, phía trước mình còn có chiến trường.

Hôm nay, chúng ta đi trên những con đường bình yên, có thể không còn nghe tiếng máy bay, không còn phải cúi xuống tránh một trận bom bất ngờ. Nhưng trên những con đường ấy vẫn có dấu chân của một thế hệ đã từng đi qua. La Thị Tám là một trong những người đã để lại dấu chân như thế.

Xin được kính trọng và biết ơn Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Thị Tám – người nữ thanh niên xung phong đã đứng giữa mưa bom của tuyến lửa Hà Tĩnh để giữ cho những con đường ra trận không bị đứt. Tuổi trẻ của chị đã đi qua từ rất lâu, nhưng câu chuyện về cô gái đứng giữa bom đạn để đếm từng quả bom vẫn còn ở lại, nhắc chúng ta rằng sự bình yên hôm nay được đánh đổi bằng những năm tháng tuổi xuân mà biết bao người đã trao lại cho Tổ quốc.