La Thị Tám – ký ức không thể phai

Ở tuổi 18, nhiều người bắt đầu nghĩ về những ước mơ đầu tiên của tuổi trẻ. Nhưng với La Thị Tám, tuổi 18 lại mở ra một hành trình đặc biệt khi cô tình nguyện đến Ngã ba Đồng Lộc, nơi chiến tranh đang diễn ra vô cùng khốc liệt. Từ một cô gái nông dân nghèo, La Thị Tám đã trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng Thanh niên xung phong Hà Tĩnh.

La Thị Tám sinh ra tại xã Vĩnh Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Cha mất sớm, gia đình không có điều kiện nên cô phải nghỉ học từ nhỏ để cùng mẹ chăm lo cuộc sống. Tuổi thơ nhiều khó khăn đã giúp cô hình thành tính cách mạnh mẽ và giàu nghị lực.

Năm 1967, cô viết đơn tình nguyện tham gia Thanh niên xung phong. Khi ấy, La Thị Tám mới tròn 18 tuổi. Cô được đưa vào đơn vị C2 thuộc ngành Giao thông vận tải Hà Tĩnh, thực hiện nhiệm vụ trên tuyến Quốc lộ 15A.

Chiến tranh khiến tuyến đường này trở thành nơi đặc biệt nguy hiểm. Quân đội Mỹ tăng cường đánh phá nhằm ngăn chặn hoạt động vận chuyển chi viện từ miền Bắc vào miền Nam. Trong đó, Ngã ba Đồng Lộc là một trọng điểm thường xuyên bị máy bay oanh kích.

Bom rơi liên tiếp làm đường sá hư hỏng, đất đá bị đảo lộn. Tuy nhiên, những người làm nhiệm vụ giao thông vẫn không rời vị trí. Họ sửa đường dưới bom, mở đường cho xe qua và tìm cách duy trì tuyến vận tải.

La Thị Tám được giao nhiệm vụ đứng trên một quả đồi cao. Từ vị trí này, cô dùng ống nhòm quan sát máy bay và theo dõi các trận đánh phá.

Công việc của cô là đếm số bom rơi xuống, xác định vị trí rồi cắm tiêu. Những dấu hiệu ấy giúp lực lượng phía dưới nhận biết khu vực bị bom đánh phá và thuận lợi hơn trong quá trình xử lý.

Thoạt nhìn, đó chỉ là công việc quan sát. Nhưng thực tế, người thực hiện phải thường xuyên đứng giữa khu vực mà bom đạn có thể trút xuống bất cứ lúc nào.

La Thị Tám đã bám trụ trong 200 ngày đêm và đếm, cắm tiêu 1.205 quả bom.

Đó là khoảng thời gian mà tuổi trẻ của cô gắn liền với tiếng máy bay, tiếng bom và những ngày sống cùng đồng đội trong điều kiện thiếu thốn. Thế nhưng, cô vẫn hoàn thành nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao.

Phía dưới chân đồi, các đồng đội cũng không ngừng làm việc. Đường bị phá thì sửa. Hố bom xuất hiện thì san lấp. Những chuyến xe cần đi qua thì tìm cách đưa qua.

Mỗi người chỉ đảm nhận một phần việc, nhưng tất cả đều có chung một mục tiêu là giữ cho tuyến đường chi viện tiếp tục hoạt động.

Sự cống hiến của La Thị Tám đã được Nhà nước ghi nhận. Cuối năm 1968, cô được tặng Huy hiệu Bác Hồ. Ngày 22/12/1969, cô được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 20 tuổi.

Sau chiến tranh, bà trở về quê hương, lập gia đình và tiếp tục công tác tại cơ quan Dân - Chính - Đảng của Tỉnh ủy Hà Tĩnh.

Nhìn lại cuộc đời La Thị Tám, điều khiến nhiều người xúc động không chỉ là những con số hay danh hiệu, mà còn là hình ảnh một cô gái trẻ sẵn sàng bước vào nơi nguy hiểm khi đất nước cần.

Tuổi 18 của La Thị Tám đã đi qua giữa vùng đất lửa, nhưng những gì cô để lại vẫn còn nguyên giá trị. Đó là tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và sẵn sàng cống hiến vì cộng đồng, quê hương, đất nước.