La Thị Tám – Người con gái đếm bom giữa tọa độ lửa Đồng Lộc

La Thị Tám – Người con gái đếm bom giữa tọa độ lửa Đồng Lộc

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, Ngã ba Đồng Lộc, Hà Tĩnh là một trong những trọng điểm giao thông đặc biệt quan trọng trên tuyến chi viện từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Nơi đây thường xuyên hứng chịu những trận đánh phá ác liệt. Giữa “tọa độ lửa” ấy, một cô gái mới mười tám tuổi đã ngày ngày đứng trên đồi cao, quan sát những trận bom và làm công việc vô cùng nguy hiểm. Đó là La Thị Tám.

La Thị Tám sinh ra trong một gia đình nông dân ở Hà Tĩnh. Năm 1967, khi vừa tròn 18 tuổi, cô tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong và được phân công làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông tại khu vực Đồng Lộc. Khi ấy, tuyến đường qua Đồng Lộc giữ vai trò quan trọng đối với việc vận chuyển người và hàng hóa vào chiến trường. Vì vậy, nơi đây trở thành mục tiêu đánh phá thường xuyên của máy bay Mỹ.

Công việc của La Thị Tám không phải là một nhiệm vụ bình thường. Cô được giao đứng trên một quả đồi cao gần Ngã ba Đồng Lộc, dùng ống nhòm quan sát máy bay địch ném bom. Sau mỗi đợt bom, cô phải xác định vị trí những quả bom đã nổ và những quả còn chưa nổ. Những quả bom chưa nổ được đánh dấu bằng cọc tiêu để lực lượng công binh biết vị trí và xử lý, giúp các phương tiện có thể tiếp tục đi qua tuyến đường an toàn hơn.

Đây là công việc luôn đứng trước hiểm nguy. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng. Nhưng La Thị Tám vẫn kiên trì bám trụ. Theo lời kể của chính bà, ban đầu bà đứng cách bom một khoảng nhất định để quan sát. Khi nhận thấy khoảng cách đó khiến việc xác định vị trí bom chưa đủ chính xác, bà phải tiến lại gần hơn. Có lần bom nổ gần, đất đá vùi lấp cả người. Sau khi thoát khỏi nguy hiểm, bà lại tiếp tục nhiệm vụ.

Trong khoảng 200 ngày đêm làm nhiệm vụ tại Đồng Lộc, La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom. Con số ấy không chỉ nói lên khối lượng công việc rất lớn mà còn cho thấy sự bền bỉ và lòng can đảm của người nữ thanh niên xung phong trẻ tuổi.

Ngã ba Đồng Lộc năm ấy là nơi biết bao người đã góp sức để giữ cho tuyến đường không bị chia cắt. Những người lái xe, bộ đội, công nhân giao thông, thanh niên xung phong và lực lượng công binh đều phải làm việc trong điều kiện vô cùng gian khổ. La Thị Tám là một trong những người đã góp phần vào nhiệm vụ chung ấy bằng chính công việc trinh sát bom của mình.

Ngày 22 tháng 12 năm 1969, La Thị Tám được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 20 tuổi. Sau chiến tranh, bà trở thành một trong những nhân chứng sống của Ngã ba Đồng Lộc. Câu chuyện về bà cũng trở thành nguồn cảm hứng cho ca khúc “Người con gái sông La”, góp phần lưu giữ hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến lửa.

Ngày nay, ngọn đồi nơi La Thị Tám từng đứng quan sát bom được gọi là Đồi La Thị Tám. Cái tên ấy như một dấu mốc nhắc nhớ về một cô gái tuổi đôi mươi đã dành những tháng ngày đẹp nhất của tuổi trẻ cho nhiệm vụ bảo vệ tuyến đường.

Câu chuyện về La Thị Tám không chỉ là câu chuyện về 1.205 quả bom được đếm và đánh dấu. Đó còn là câu chuyện về một cô gái trẻ đã bình tĩnh đứng giữa hiểm nguy để hoàn thành công việc của mình. Chiến tranh đã lùi xa, những hố bom năm nào dần được phủ xanh, nhưng hình ảnh người nữ thanh niên xung phong với chiếc ống nhòm trên đồi cao vẫn còn trong ký ức về Ngã ba Đồng Lộc.

La Thị Tám là một trong những người đã góp phần viết nên câu chuyện “Thời hoa lửa” bằng tuổi trẻ, nghị lực và tinh thần trách nhiệm. Câu chuyện ấy hôm nay nhắc chúng ta biết trân trọng hòa bình và biết ơn những thế hệ đã đi qua chiến tranh để đất nước có được cuộc sống bình yên.