La Thị Tám – Người con gái đứng giữa tọa độ lửa

Có một ngọn đồi ở Ngã ba Đồng Lộc mà ngày nay người ta gọi bằng một cái tên rất đặc biệt: đồi La Thị Tám.

Cái tên ấy gắn với một cô gái từng đứng trên đỉnh đồi giữa những ngày tháng bom đạn khốc liệt nhất.

Đó là La Thị Tám.

Năm 1967, khi vừa tròn 18 tuổi, cô gái trẻ La Thị Tám gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong. Chị được phân công làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến đường chi viện chiến trường. Sau đó, chị làm nhiệm vụ tại khu vực Ngã ba Đồng Lộc – một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt của máy bay Mỹ.

Công việc của La Thị Tám đặc biệt nguy hiểm.

Mỗi khi máy bay địch xuất hiện, chị phải đứng trên một quả đồi cao để quan sát.

Qua chiếc ống nhòm nhỏ, chị theo dõi từng loạt bom rơi xuống.

Quả nào đã phát nổ?

Quả nào chưa nổ?

Có bao nhiêu quả bom còn nằm lại trên mặt đất?

Tất cả đều phải được xác định thật nhanh.

Sau mỗi đợt bom, La Thị Tám lại chạy xuống khu vực Ngã ba Đồng Lộc, cắm cọc tiêu đánh dấu vị trí bom chưa nổ để lực lượng công binh tìm cách xử lý.

Công việc ấy đòi hỏi sự chính xác, nhưng trên hết là lòng dũng cảm.

Bởi những quả bom chưa nổ không phải những vật vô hại.

Chúng có thể phát nổ bất cứ lúc nào.

Có những lần bom nổ gần đến mức đất đá vùi lấp cả người chị. Nhưng sau khi vượt qua nguy hiểm, chị vẫn tiếp tục trở lại vị trí quan sát.

Trong suốt 200 ngày đêm, La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom.

Con số ấy ngày nay có thể chỉ nằm trên một trang tư liệu.

Nhưng nếu đặt nó vào hoàn cảnh của năm 1968, người ta mới hiểu công việc ấy nguy hiểm đến mức nào.

Mỗi quả bom là một lần chị phải bước gần hơn tới cái chết.

Mỗi lần chạy xuống cắm tiêu là một lần chị đặt tính mạng mình giữa vùng đất vừa bị bom cày xới.

Nhưng phía sau công việc ấy là một mục tiêu rất rõ ràng: phải giữ cho tuyến đường được thông suốt.

Nếu những quả bom chưa nổ không được đánh dấu, công binh khó có thể xử lý an toàn.

Nếu đường không được khắc phục, những đoàn xe chi viện không thể tiếp tục đi về phía Nam.

Vì vậy, công việc của La Thị Tám tuy không phải một trận đánh trực tiếp, nhưng lại có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo đảm giao thông.

Ngày 22/12/1969, khi mới 20 tuổi, La Thị Tám được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Người ta gọi chị là “người con gái sông La”.

Hình ảnh cô gái nhỏ bé đứng giữa một vùng đất đầy bom đạn đã trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Hà Tĩnh trong những năm chiến tranh.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Đồi Mòi ngày xưa giờ được gọi là đồi La Thị Tám.

Những hố bom còn lại trở thành dấu tích của một thời kỳ lịch sử.

Và câu chuyện về cô gái đứng trên đồi đếm bom vẫn được kể lại.

Không phải để nhắc về chiến tranh như một ký ức đau thương בלבד, mà để thế hệ hôm nay hiểu rằng đã từng có những người trẻ tuổi đứng giữa hiểm nguy để giữ cho một con đường không bị đứt.

La Thị Tám không cầm súng giữa trận địa. Vũ khí của chị là chiếc ống nhòm, những lá cờ tiêu và lòng gan dạ. Nhưng chính từ công việc tưởng như thầm lặng ấy, một người con gái Hà Tĩnh đã trở thành biểu tượng của Ngã ba Đồng Lộc.