LA THỊ TÁM – NGƯỜI CON GÁI GIỮ MẠCH ĐƯỜNG RA TRẬN
Nguyễn Thị Hiền Thảo

Nững người anh hùng không trực tiếp cầm súng chiến đấu, nhưng công việc của họ lại quyết định sự an toàn của cả một tuyến đường. Trong những năm chiến tranh ác liệt, La Thị Tám là một cô gái như thế – người thanh niên xung phong đã nhiều lần đối mặt với bom đạn tại Ngã ba Đồng Lộc, Hà Tĩnh.
La Thị Tám sinh năm 1949, quê ở xã Vĩnh Lộc, huyện Can Lộc, Hà Tĩnh. Khi còn rất trẻ, chị tham gia lực lượng Thanh niên xung phong và được giao nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc – một trong những trọng điểm giao thông quan trọng trên tuyến chi viện cho chiến trường miền Nam.
Công việc của chị là quan sát, xác định vị trí bom và đánh dấu những khu vực nguy hiểm để lực lượng công binh xử lý, đồng thời giúp các đoàn xe có thể di chuyển qua tuyến đường an toàn. Đây là nhiệm vụ tưởng như đơn giản nhưng lại diễn ra giữa một vùng thường xuyên hứng chịu bom đạn.
Sau mỗi đợt máy bay oanh tạc, La Thị Tám lại nhanh chóng trở lại vị trí quan sát. Chị ghi nhận những quả bom đã rơi, xác định tọa độ và cắm cờ làm dấu. Có những ngày, số bom được chị theo dõi lên tới hàng trăm quả.
Sự chính xác và gan dạ của La Thị Tám đã góp phần quan trọng vào công tác bảo đảm giao thông tại Ngã ba Đồng Lộc. Những dấu cờ nhỏ giữa vùng đất đầy hố bom trở thành tín hiệu giúp lực lượng công binh xử lý bom và các đoàn xe tiếp tục hành trình.
Năm 1968, khi mới khoảng 19 tuổi, La Thị Tám được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện của chị trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu về thế hệ thanh niên Việt Nam đã dành tuổi trẻ cho đất nước.
“Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta,
Mà hãy hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay.”
Với La Thị Tám, câu trả lời nằm trong chính những ngày tháng chị đứng giữa tọa độ bom đạn để hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Ngày nay, Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành một địa chỉ đỏ ghi dấu lịch sử. Nhắc đến nơi này, người ta không chỉ nhớ đến những người đã hy sinh mà còn nhớ đến những thanh niên trẻ từng góp sức giữ cho tuyến đường không bị đứt đoạn.
La Thị Tám – một cô gái tuổi đôi mươi giữa vùng đất lửa, đã biến lòng yêu nước thành những việc làm cụ thể. Những cột cờ chị từng cắm có thể đã không còn, nhưng câu chuyện về người con gái năm ấy vẫn là một phần đẹp đẽ của ký ức về tuổi trẻ Việt Nam trong chiến tranh.



