La Thị Tám – Người con gái Ngã ba Đồng Lộc anh hùng

Trong những trang sử vàng của lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) Việt Nam, hình ảnh một cô gái nhỏ nhắn, khoác tấm vải dù ngụy trang, tay cầm ống nhòm, đứng kiên cường trên đỉnh đồi lộng gió để đếm từng loạt bom rơi đã trở thành biểu tượng bất tử cho ý chí sắt đá của thế hệ “THỜI HOA LỬA”. Người con gái anh dũng ấy chính là La Thị Tám – người đã dùng chính mạng sống của mình để mở đường cho những đoàn xe hướng về miền Nam ruột thịt.

Sinh năm 1949 tại Hà Tĩnh, năm 1967, ở tuổi 18, bà La Thị Tám tình nguyện gia nhập lực lượng TNXP, thuộc Đại đội 2 – Giao thông vận tải Hà Tĩnh. Đơn vị của bà đóng quân tại Ngã Ba Đồng Lộc. Với vóc dáng nhỏ nhắn nhưng gan dạ, bà được giao một nhiệm vụ vô cùng quan trọng: đứng trên đỉnh Rú Mòi, quan sát và đếm bom nổ chậm trong những đợt oanh tạc. Ngay khi máy bay rút đi, bà lao xuống “tọa độ chết”, cắm cọc tiêu đánh dấu vị trí bom nổ chậm, chấp nhận hiểm nguy để bảo đảm an toàn cho các đoàn xe qua lại. Trong 200 ngày đêm kiên cường bám trụ, bà La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom. Mỗi quả bom là một nỗi kinh hoàng, mà mỗi đơn vị đều ẩn chứa sự đánh đổi bằng máu và nước mắt.

Thi sĩ Hoàng Sĩ Khiêm, trong niềm xúc động nghẹn ngào, đã viết nên những vần thơ đầy tự hào về bà:

“Nắng tháng sáu, gió làm như đốt,
Dưới làn bom, chị vẫn hiên ngang,
Hoàn thành nhiệm vụ, có màng chi đâu.”

Có những câu chuyện đời thực về bà mà khi nghe lại, chúng ta không khỏi bàng hoàng. Có lần, để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đồng đội đi sau, bà đã dũng cảm tiến sát vào điểm rơi của bom nổ chậm thay vì đứng ở khoảng cách an toàn. Có những khoảnh khắc bom nổ, hất tung cả khối đất đá, vùi lấp thân mình, nhưng khi khói thuốc còn chưa kịp tan, người ta lại thấy “O Tám” rũ bùn đứng dậy, đôi chân trần lại tiếp tục chạy đua với kíp nổ.

Sự gan góc của bà không phải là sự liều lĩnh nhất thời, mà là sự kết tinh của lòng căm thù giặc sâu sắc và một niềm tin sắt đá vào ngày thống nhất. Thế nhưng, điều khiến chân dung anh hùng La Thị Tám trở nên cao đẹp và chạm đến trái tim hậu thế chính là sự khiêm nhường, giản dị đến lạ kỳ. Dù được Bác Hồ tặng Huy hiệu của Người và được phong tặng danh hiệu Anh hùng khi mới 20 tuổi, bà vẫn luôn lặng lẽ như dòng sông La hiền hòa. Khi trở lại thăm Ngã Ba Đồng Lộc vào những ngày tháng bảy tri ân, bà vẫn luôn dặn dò mọi người đừng giới thiệu tên mình quá quan trọng. Bà muốn được trở về nơi này như một người đồng đội, một người chị, người em đã từng chiến đấu để bảo vệ mạch máu giao thông. Với bà, vinh quang này thuộc về 10 cô gái Đồng Lộc đã ngã xuống, thuộc về hàng ngàn đồng đội đã nằm lại dưới màu cỏ xanh mướt; và câu chuyện về bà đã trở thành nguồn cảm hứng cho ca khúc “Người con gái sông La”:

“Ơi, em vừa mười tám tròn,
Đẹp như xuân sang,
Em, người chiến thắng sức mạnh bạo tàn…”

Mỗi khi giai điệu ấy vang lên, chúng ta lại hình dung ra một biểu tượng sống động về sức mạnh của cái thiện chiến thắng cái ác, của sự sống nảy mầm từ trong cái chết. Bà chính là “bài ca xanh” không bao giờ dứt, là nhân chứng sống động nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình và sức mạnh của lòng yêu nước. Cuộc đời bà mãi là một huyền thoại đẹp, một đóa hoa bất tử tỏa hương thơm ngát giữa tâm bão lịch sử của dân tộc VIỆT NAM.