La Thị Tám: Nữ anh hùng "đếm bom" giữa chảo lửa Đồng Lộc (Sinh năm 1949)
Nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) - "yết hầu" của tuyến đường mòn Hồ Chí Minh trong những năm kháng chiến chống Mỹ - người ta thường nhớ đến 10 cô gái thanh niên xung phong đã hóa thân vào đất mẹ. Cùng sống và chiến đấu trên mảnh đất đẫm máu ấy, có một người con gái khác cũng đã làm nên một huyền thoại sống bằng sự quả cảm phi thường: Nữ Anh hùng La Thị Tám.
Năm 1967, khi mới 18 tuổi, cô gái quê Hà Tĩnh gia nhập lực lượng thanh niên xung phong và được giao một nhiệm vụ vô cùng hiểm nguy: đếm và đánh dấu bom chưa nổ. Mỗi khi máy bay Mỹ gầm rú lao tới trút hàng ngàn quả bom xuống Ngã ba Đồng Lộc, tất cả mọi người phải tìm nơi trú ẩn, thì La Thị Tám lại phải lao ra khỏi hầm. Cô đứng chênh vênh trên đồi Mòi – vị trí cao nhất và dễ trúng mảnh bom nhất – để căng mắt quan sát, đếm chính xác từng quả bom rơi xuống, quả nào nổ, quả nào chưa nổ và chúng vùi sâu ở tọa độ nào.
Khi máy bay vừa rời đi, không màng khói bụi hay khả năng bom có thể phát nổ bất cứ lúc nào, cô lại chạy thục mạng xuống trận địa, dùng những cành cây làm cọc tiêu, cắm cờ đỏ cạnh những quả bom lép để cảnh báo cho xe bộ đội và chỉ điểm cho lực lượng công binh đến rà phá. Trong suốt hơn 200 ngày đêm bám trụ, cô đã đếm và cắm cờ cho hơn 1.200 quả bom các loại, nhiều lần bị đất đá vùi lấp đến ngất xỉu rồi lại tỉnh dậy làm việc. Hình ảnh cô gái nhỏ nhắn khoác áo dù, kiên cường đứng trên đồi cao giữa chớp lửa bom đạn đã gợi cảm hứng cho nhạc sĩ Doãn Nho sáng tác bài hát nổi tiếng "Người con gái sông La", sống mãi như một bài ca ngợi ca lòng dũng cảm của thế hệ trẻ Trường Sơn.
