LA THỊ TÁM -Nữ thanh niên xung phong trinh sát bom ở Ngã ba Đồng Lộc

Ngã ba Đồng Lộc là nút giao thông trọng điểm trên tuyến chi viện từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Không quân Mỹ đánh phá khu vực này với cường độ lớn nhằm cắt đứt giao thông. Sau mỗi đợt ném bom, lực lượng thanh niên xung phong và công binh phải nhanh chóng xác định hố bom, xử lý bom chưa nổ, san lấp mặt đường và hướng dẫn xe qua. Một sai sót nhỏ trong trinh sát có thể gây thương vong cho cả đội sửa đường.

La Thị Tám sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở Hà Tĩnh. Năm 18 tuổi, bà tham gia thanh niên xung phong. Tuy vóc người nhỏ và là thành viên ít tuổi, bà được đánh giá nhanh nhẹn, tháo vát nên được giao nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm: trinh sát bom tại Ngã ba Đồng Lộc.

Từ tháng 12/1967 đến tháng 8/1968, bà thường đứng ở vị trí quan sát trên núi Mòi, theo dõi từng tốp máy bay, ghi nhận vị trí bom rơi và sau đó tiếp cận hiện trường để cắm tiêu. Nguồn chính thức ghi nhận bà đã theo dõi, đánh dấu hơn 1.200 quả bom chưa nổ trong gần 200 ngày làm nhiệm vụ. Cuối năm 1968, bà được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Huy hiệu của Người; năm 1969 được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Mỗi khi tiếng máy bay xuất hiện, La Thị Tám phải quan sát từ nơi tương đối cao và trống trải. Bà vừa xác định hướng bay, số lần thả bom, vừa ghi nhớ các điểm rơi trong khói bụi. Khi đợt đánh phá kết thúc, bà xuống hiện trường, phân biệt bom đã nổ và chưa nổ, rồi cắm tiêu để lực lượng công binh nhận biết khu vực nguy hiểm.

Công việc ấy đòi hỏi dũng cảm nhưng không cho phép liều lĩnh tùy tiện. Người trinh sát phải tuân thủ quy trình, quan sát chính xác và phối hợp với công binh. Nhờ thông tin kịp thời, lực lượng sửa đường có thể lựa chọn vị trí làm việc và khôi phục giao thông nhanh hơn. Câu chuyện của La Thị Tám vì vậy là bài học về sự kết hợp giữa lòng can đảm, khả năng quan sát và ý thức trách nhiệm.