La Thị Tám và những đồng đội năm xưa

Trong ký ức về Ngã ba Đồng Lộc, người ta thường nhớ đến những trận bom dữ dội và những đoàn xe nối nhau vượt qua tuyến lửa. Nhưng để những đoàn xe ấy có thể tiếp tục hành trình, phía sau còn có biết bao con người âm thầm làm nhiệm vụ. La Thị Tám là một trong những người đã góp sức bằng 200 ngày đêm kiên trì đứng trên cao điểm quan sát bom đạn.

Sinh ra tại xã Vĩnh Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, La Thị Tám lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo. Cha mất khi cô còn nhỏ, hoàn cảnh gia đình khiến cô phải nghỉ học sớm để cùng mẹ lo cuộc sống.

Tuổi thơ thiếu thốn không làm cô mất đi ý chí. Trái lại, những năm tháng ấy giúp cô trở thành một người trẻ giàu nghị lực.

Năm 1967, La Thị Tám tình nguyện gia nhập Thanh niên xung phong khi mới 18 tuổi. Cô được điều về đơn vị C2 thuộc ngành Giao thông vận tải Hà Tĩnh và tham gia bảo đảm giao thông trên Quốc lộ 15A.

Chiến tranh khi ấy đang diễn ra quyết liệt. Ngã ba Đồng Lộc là một điểm giao thông quan trọng nên thường xuyên trở thành nơi máy bay Mỹ tập trung đánh phá. Bom đạn liên tục trút xuống khiến tuyến đường bị hư hỏng nặng.

Nhưng con đường không thể dừng lại.

Sau mỗi trận đánh, các chiến sĩ và thanh niên xung phong lại khẩn trương sửa chữa. Người san đất, người lấp hố, người tìm kiếm và đánh dấu những vị trí nguy hiểm. Tất cả đều cố gắng để những đoàn xe có thể tiếp tục đi qua.

La Thị Tám được giao nhiệm vụ quan sát từ một quả đồi cao. Trong tay cô là chiếc ống nhòm, trước mắt là vùng đất thường xuyên bị bom đạn bao phủ.

Nhiệm vụ của cô là đếm số bom rơi và xác định vị trí của chúng. Những vị trí ấy sau đó được cắm tiêu để phục vụ công tác khắc phục hậu quả.

Cô phải quan sát thật kỹ, ghi nhớ thật chính xác và luôn sẵn sàng đối mặt với nguy hiểm.

Công việc ấy kéo dài ngày này qua ngày khác.

Trong 200 ngày đêm, La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom.

Con số ấy trở thành một dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời người nữ thanh niên xung phong. Nó cho thấy không chỉ mức độ ác liệt của chiến trường Đồng Lộc mà còn thể hiện sự bền bỉ của người thực hiện nhiệm vụ.

Cô gái trẻ ấy đã không bỏ vị trí khi bom đạn liên tục đe dọa. Đằng sau sự gan dạ ấy là ý thức rất rõ về công việc mình đang đảm nhận: nếu vị trí quan sát được duy trì, thông tin về bom đạn sẽ được xác định, từ đó đồng đội có thể nhanh chóng khắc phục đường sá.

Cuối năm 1968, La Thị Tám được trao Huy hiệu Bác Hồ. Một năm sau, ngày 22/12/1969, cô được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau này, bà rời tuyến đường năm xưa, trở về quê, lập gia đình và tiếp tục công tác tại cơ quan Dân - Chính - Đảng của Tỉnh ủy Hà Tĩnh.

Hai trăm ngày đêm ấy đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc đời La Thị Tám. Đó cũng là một phần ký ức về hàng vạn thanh niên Việt Nam đã dành những năm tháng đẹp nhất của mình cho đất nước.

Khi hòa bình đã trở thành điều quen thuộc, câu chuyện ấy càng đáng được nhắc nhớ. Bởi để có những con đường bình yên hôm nay, đã từng có những con người đứng giữa lửa đạn và quyết tâm không rời vị trí.