LA THỊ TÁM – “VUA PHÁ BOM” VÀ BẢN LĨNH CỦA NGƯỜI CON GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC

Trong những trang sử hào hùng của dân tộc, có những con người tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã sống một cuộc đời khiến bao thế hệ phải cúi đầu khâm phục. Họ bước vào chiến tranh với hành trang giản dị là lòng yêu nước, ý chí và niềm tin. La Thị Tám, nữ thanh niên xung phong từng làm nhiệm vụ ở tuyến lửa Ngã ba Đồng Lộc, là một trong những hình ảnh tiêu biểu cho vẻ đẹp ấy. Nhắc đến chị, tôi nhớ đến một người con gái đã nhiều lần đối mặt với hiểm nguy để giữ cho con đường huyết mạch của chiến trường được thông suốt.

La Thị Tám sinh năm 1949 tại xã Vĩnh Sơn, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt, cũng như biết bao thanh niên cùng thế hệ, chị đã tình nguyện lên đường tham gia lực lượng thanh niên xung phong. Tuổi trẻ của chị không gắn với những ngày tháng bình yên mà gắn với những cung đường đầy bom đạn.

Ngã ba Đồng Lộc khi ấy là một địa danh đặc biệt quan trọng trên tuyến đường Trường Sơn. Đây là điểm giao thông chiến lược, nơi các tuyến đường vận chuyển chi viện cho chiến trường miền Nam đi qua. Vì vậy, máy bay Mỹ liên tục đánh phá nhằm cắt đứt tuyến giao thông.

Trong hoàn cảnh ấy, công việc của các chiến sĩ, thanh niên xung phong vô cùng nguy hiểm. Họ phải quan sát, phát hiện vị trí bom chưa nổ, đánh dấu và báo cáo để lực lượng công binh xử lý, đồng thời bảo đảm giao thông không bị ách tắc.

La Thị Tám đã thực hiện nhiệm vụ ấy với một tinh thần đặc biệt gan dạ.

Mỗi ngày, chị phải quan sát và ghi nhớ vị trí của rất nhiều quả bom trên một khu vực rộng lớn. Có những quả bom nằm giữa những hố bom cũ, có những quả bom chưa phát nổ có thể gây nguy hiểm bất cứ lúc nào. Nhưng thay vì lùi bước, chị vẫn tiến về phía trước.

Người ta gọi chị bằng cái tên đầy khâm phục: “Vua phá bom”.

Đằng sau cách gọi ấy không phải là sự ngợi ca một hành động liều lĩnh, mà là sự ghi nhận cho lòng dũng cảm, trí nhớ tốt, sự bình tĩnh và tinh thần trách nhiệm của một nữ thanh niên xung phong giữa tuyến lửa.

Điều khiến tôi xúc động nhất khi nghĩ về La Thị Tám là chị cũng chỉ là một cô gái rất trẻ. Chị cũng có gia đình, có những tình cảm riêng và những ước mơ của tuổi thanh xuân. Nhưng khi đất nước cần, chị đã gác lại những điều riêng tư để nhận lấy một công việc đầy hiểm nguy.

Có lẽ chiến tranh đã khiến nhiều người trẻ trưởng thành trước tuổi.

Nhưng chiến tranh cũng cho thấy vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam: khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng đứng ở nơi khó khăn nhất.

La Thị Tám không phải là người duy nhất hy sinh và cống hiến ở Ngã ba Đồng Lộc. Nơi đây đã chứng kiến biết bao thanh niên xung phong và chiến sĩ ngày đêm bám đường, sửa đường, bảo đảm giao thông. Đặc biệt, sự hy sinh của mười nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4 ngày 24 tháng 7 năm 1968 đã trở thành một biểu tượng đau thương và bất tử của tuổi trẻ Việt Nam trong chiến tranh.

Vì vậy, khi nhắc đến La Thị Tám, tôi không chỉ nhớ đến một cá nhân. Tôi nhớ đến cả một thế hệ thanh niên đã sống trong những năm tháng mà tuổi trẻ được đo bằng lòng dũng cảm và trách nhiệm.

Ngày hôm nay, chúng tôi được sống giữa hòa bình. Không còn những con đường bị bom đạn cày xới, không còn tiếng máy bay trên bầu trời quê hương. Những điều tưởng như bình thường – được đến trường, được trở về nhà, được ngồi bên gia đình – thực ra là những điều vô cùng quý giá.

Câu chuyện về La Thị Tám vì thế đặt ra cho thế hệ trẻ hôm nay một câu hỏi: Chúng ta sẽ làm gì với tuổi trẻ của mình khi đất nước đã hòa bình?

Chúng ta không cần tìm kiếm những hiểm nguy để chứng minh lòng yêu nước. Lòng yêu nước hôm nay có thể bắt đầu từ việc học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm, biết trân trọng lịch sử, bảo vệ môi trường, giúp đỡ cộng đồng và không ngừng hoàn thiện bản thân.

La Thị Tám đã dùng tuổi trẻ của mình để giữ cho những tuyến đường chi viện không bị đứt gãy. Còn thế hệ chúng tôi phải dùng tuổi trẻ để mở những “con đường” mới bằng tri thức, sáng tạo và khát vọng dựng xây quê hương.

“Vua phá bom” La Thị Tám đã đi qua thời hoa lửa, nhưng câu chuyện về chị vẫn còn đó như một ngọn lửa. Ngọn lửa ấy nhắc chúng ta rằng tuổi trẻ chỉ thật sự có ý nghĩa khi biết sống có lý tưởng, có trách nhiệm và biết đặt những điều tốt đẹp của cộng đồng bên cạnh ước mơ của riêng mình.

Và mỗi khi nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc, tôi tin rằng chúng ta không chỉ nên nhớ đến những hố bom của chiến tranh, mà còn phải nhớ đến những con người đã đứng giữa nơi ấy, dùng chính tuổi thanh xuân của mình để giữ cho con đường Tổ quốc đi về phía trước.