Lá Thư Bên Bờ Thành Cổ

Mùa hè năm 1972.

Bên dòng sông Thạch Hãn, những ngày dài dường như không còn được tính bằng giờ, mà bằng những tiếng nổ vọng từ phía bên kia bờ.

Minh, một chàng trai mới ngoài hai mươi tuổi, ngồi nép dưới một giao thông hào nhỏ. Trong túi áo anh vẫn còn một lá thư chưa gửi về nhà. Đó là lá thư mẹ gửi từ quê, chỉ vỏn vẹn vài dòng:

“Con đừng lo cho mẹ. Ở nhà mọi người vẫn khỏe. Khi nào đất nước yên bình, mẹ chỉ mong được nhìn thấy con trở về.”

Minh đã đọc lá thư ấy không biết bao nhiêu lần.

Đêm hôm đó, đơn vị nhận lệnh tiến về phía thành cổ. Trước khi đi, người bạn thân tên Hùng đưa cho Minh một chiếc khăn tay.

— Nếu tao không trở về, mày mang cái này về cho mẹ tao.

Minh im lặng hồi lâu rồi đáp:

— Mày tự mang về đi.

Hùng cười.

— Ừ. Tao cũng định thế.

Hai người siết chặt tay nhau.

Rạng sáng, họ lên đường.

Khói lửa phủ kín bầu trời. Tiếng bom, tiếng pháo và tiếng gọi nhau của những người lính hòa thành một âm thanh hỗn loạn. Minh chỉ còn biết bước theo bóng Hùng phía trước.

Rồi một tiếng nổ lớn vang lên.

Minh ngã xuống.

Khi tỉnh lại, anh không còn nhìn thấy Hùng.

Anh cố bò về phía trước, gọi tên bạn trong tuyệt vọng.

Không có tiếng trả lời.

Trong khoảnh khắc ấy, Minh chợt hiểu rằng chiến tranh không giống những câu chuyện người ta kể. Trong chiến tranh, không có ai thật sự chiến thắng trong một ngày. Chỉ có những người còn sống và những người nằm lại.

Nhiều năm sau.

Đất nước đã hòa bình.

Minh trở về quê, mái tóc đã điểm bạc. Trong chiếc ba lô cũ, anh vẫn giữ chiếc khăn tay của Hùng.

Anh tìm đến nhà Hùng.

Mẹ Hùng lúc ấy đã già, đôi mắt không còn nhìn rõ.

Minh đặt chiếc khăn lên bàn.

Bà cầm nó trong tay rất lâu rồi hỏi:

— Nó có nói gì trước khi đi không con?

Minh im lặng.

Anh nhớ lại câu nói cuối cùng của Hùng.

“Tao cũng định thế.”

Minh mỉm cười, dù nước mắt đã rơi.

— Dạ. Anh ấy nói nhất định sẽ trở về.

Ngoài sân, những đứa trẻ đang chạy đùa dưới ánh nắng.

Chiến tranh đã đi qua.

Nhưng với những người từng sống trong những năm tháng ấy, ký ức vẫn còn ở lại.

Bởi lịch sử không chỉ được viết bằng những chiến thắng lớn lao.

Đôi khi, lịch sử được viết bằng một lá thư chưa kịp gửi, một chiếc khăn tay cũ, và lời hứa của hai người lính trẻ đã không bao giờ có cơ hội thực hiện.