Lá thư chưa kịp gửi

Lá thư chưa kịp gửi Mùa hè năm 1972, chiến trường Quảng Trị đỏ lửa bởi bom đạn ngày đêm. Những cánh rừng cháy sém, những con đường loang lổ hố bom và tiếng máy bay gầm rú gần như không lúc nào ngơi nghỉ. Giữa khung cảnh ấy, tiểu đội của Nguyễn Văn Hòa vẫn bám trụ nơi tuyến đầu để giữ từng tấc đất quê hương. Hòa mới vừa tròn hai mươi tuổi. Anh quê ở một vùng ven sông thuộc tỉnh Tiền Giang. Nhà nghèo, cha mất sớm, mẹ anh một mình tảo tần nuôi ba anh em khôn lớn. Là con trai cả trong gia đình, từ nhỏ Hòa đã quen với việc phụ mẹ cắt lúa, chăn vịt và chèo ghe đi bán rau ngoài chợ. Cuộc sống khó khăn nhưng lúc nào trong căn nhà lá nhỏ cũng đầy tiếng cười. Ngày đất nước còn chiến tranh ác liệt, nhiều thanh niên trong làng tình nguyện lên đường nhập ngũ. Hòa cũng viết đơn xin đi bộ đội dù mẹ anh khóc rất nhiều. Đêm trước ngày lên đường, mẹ anh lặng lẽ ngồi vá lại chiếc áo cho con dưới ánh đèn dầu leo lét. Bà nói: – Má không cản con. Chỉ mong con giữ gìn sức khỏe rồi trở về. Hòa nắm đôi bàn tay chai sần của mẹ, nghẹn ngào: – Đất nước hòa bình con sẽ về phụ má làm ruộng. Ngày tiễn con đi, bà chỉ chuẩn bị được cho Hòa một túi cơm nắm với ít cá khô. Nhưng với anh, đó là món quà quý giá nhất đời mình. Sau nhiều tháng huấn luyện, Hòa được điều vào chiến trường Quảng Trị. Nơi đây khốc liệt hơn tất cả những gì anh từng tưởng tượng. Đồng đội nhiều người còn rất trẻ, có người mới mười tám đôi mươi. Họ sống cùng nhau trong những căn hầm nhỏ ngập mùi đất ẩm và thuốc súng. Ban ngày chiến đấu, ban đêm đào công sự, tải đạn và chăm sóc thương binh. Dù chiến tranh gian khổ, Hòa luôn là người lạc quan nhất tiểu đội. Anh hay kể chuyện quê nhà cho đồng đội nghe. Có hôm trời mưa lớn, cả đơn vị phải trú trong giao thông hào ngập nước, Hòa vẫn cười: – Sau này hòa bình, tui mời mấy ông về miền Tây ăn cá linh kho mía. Tiếng cười của anh giúp đồng đội vơi đi nỗi sợ giữa chiến trường ác liệt. Trong ba lô của Hòa lúc nào cũng có một cuốn sổ nhỏ và vài tờ giấy học trò đã cũ. Mỗi khi rảnh, anh lại viết thư về cho mẹ. Những lá thư không dài, chỉ kể vài chuyện đơn giản như hôm nay đơn vị được ăn thêm thịt hộp, hay trời Trường Sơn lạnh thế nào. Anh không bao giờ kể chuyện bom đạn hay những lần cận kề cái chết vì sợ mẹ lo. Một buổi chiều cuối tháng sáu, đơn vị nhận nhiệm vụ giữ chốt ở một ngọn đồi quan trọng. Ai cũng hiểu trận đánh sắp tới sẽ vô cùng dữ dội. Trước giờ xuất phát, Hòa ngồi trong hầm lấy giấy ra viết thư. “Má ơi, ở đây con vẫn khỏe. Má đừng lo cho con nhiều quá. Hòa bình chắc không còn xa nữa đâu má…” Anh viết đến đó thì dừng lại. Tiếng pháo bắt đầu dội xuống dữ dội làm đất đá rung chuyển. Người chỉ huy hô lớn: – Tất cả vào vị trí! Hòa gấp lá thư lại bỏ vào túi áo rồi cầm súng lao lên trận địa. Đêm ấy, bom đạn sáng rực cả một góc trời Quảng Trị. Địch liên tục tấn công bằng pháo và máy bay. Đất đá tung lên mù mịt. Tiểu đội của Hòa chiến đấu suốt nhiều giờ liền để giữ chốt. Giữa lúc ác liệt nhất, một đồng đội bị thương nặng nằm giữa làn đạn. Không chần chừ, Hòa lao ra kéo bạn vào hầm trú ẩn. Vừa lúc đó, một quả pháo nổ rất gần. Khi đồng đội chạy đến, họ thấy Hòa nằm bất động bên mép giao thông hào. Trên tay anh vẫn còn nắm chặt cây bút chì ngắn mà lúc chiều anh dùng để viết thư cho mẹ. Tiểu đội lặng người. Không ai nói nên lời. Sau trận đánh, người chỉ huy gom lại tư trang của Hòa. Trong túi áo anh là lá thư còn dang dở, nét chữ bị nhòe đi vì nước mưa và bùn đất. “Má ơi, con nhớ nhà nhiều lắm…” Đó là dòng cuối cùng anh viết. Chiến tranh tiếp tục kéo dài thêm nhiều năm nữa. Đồng đội của Hòa người còn người mất, mỗi người lưu lạc một nơi. Nhưng không ai quên chàng trai miền Tây hay cười năm nào. Sau ngày đất nước thống nhất, một người đồng đội cũ tìm về quê Hòa. Con đường làng ngày xưa giờ đã khác nhưng căn nhà lá nhỏ của mẹ anh vẫn còn đó. Người mẹ già run run khi nghe nhắc tên con trai. Bà mời khách vào nhà rồi lặng lẽ lấy khăn lau bàn thờ Hòa. Người đồng đội lấy trong túi ra lá thư cũ đã úa vàng theo năm tháng. – Dì ơi… đây là lá thư Hòa chưa kịp gửi. Đôi tay người mẹ run bần bật khi nhận lấy. Bà áp lá thư vào ngực rồi bật khóc. Đó là lần đầu tiên sau nhiều năm bà được nhìn lại nét chữ của con trai mình. Ngoài sân, gió chiều thổi nhè nhẹ qua hàng dừa nước. Người mẹ ngồi rất lâu trước bàn thờ con, đọc đi đọc lại lá thư đã nhòe mực. Nỗi đau mất con không gì bù đắp được. Nhưng trong sâu thẳm, bà hiểu con mình đã sống một cuộc đời ý nghĩa. Hòa đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng anh đã dành tuổi thanh xuân để bảo vệ quê hương, để đất nước có được ngày hòa bình. Nhiều năm sau, câu chuyện về lá thư chưa kịp gửi của người lính Nguyễn Văn Hòa được kể lại trong những buổi sinh hoạt truyền thống ở địa phương. Đám trẻ trong làng nghe xong ai cũng lặng người xúc động. Bởi giữa thời chiến khốc liệt, điều giữ cho con người mạnh mẽ nhất không chỉ là lòng yêu nước, mà còn là tình mẹ, tình quê hương và niềm tin vào ngày mai hòa bình.