Lá thư chưa kịp gửi

Chiều muộn, trong căn nhà nhỏ phủ đầy màu thời gian ở ngoại ô thành phố, ông Lê Văn Hòa chậm rãi mở chiếc hộp gỗ cũ đã sẫm màu. Bên trong là vài tấm ảnh bạc màu, một chiếc khăn tay quân dụng và lá thư đã úa vàng theo năm tháng. Ông bảo đó là kỷ vật ông giữ hơn nửa thế kỷ — lá thư của người đồng đội thân nhất chưa kịp gửi về quê nhà.

Năm 1972, ông Hòa chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị, nơi được xem là “tọa độ lửa” ác liệt nhất thời bấy giờ. Những ngày ấy, bom đạn gần như không lúc nào ngơi nghỉ. Đất rung chuyển suốt ngày đêm, cây cối cháy đen, không khí đặc quánh mùi khói thuốc súng. Người lính trẻ tuổi đôi mươi khi ấy chỉ sống bằng ý chí và niềm tin rằng đất nước nhất định sẽ hòa bình.

Người đồng đội thân thiết của ông tên Thành, quê ở Thái Bình. Thành hiền lành, ít nói nhưng rất tình cảm. Mỗi tối hiếm hoi được nghỉ giữa những trận đánh, Thành thường lấy trong ba lô ra một cuốn sổ nhỏ để viết thư cho mẹ. Anh kể mẹ ở quê hay đau ốm, lại sống một mình nên lúc nào cũng lo lắng. “Hòa bình rồi, tao sẽ về dựng lại căn nhà cho mẹ,” Thành từng nói với ông Hòa như thế.

Một buổi sáng tháng 8, đơn vị của họ nhận nhiệm vụ giữ chốt giữa trận pháo kích dữ dội. Đạn pháo dội xuống như mưa. Đất đá tung mù trời. Trong lúc cả đơn vị đang cơ động, một quả pháo rơi rất gần vị trí của Thành. Khi đồng đội lao tới, anh đã không còn tỉnh nữa.

Sau trận đánh, ông Hòa cùng vài người lính lặng lẽ chôn cất đồng đội ngay bên sườn đồi. Trong túi áo của Thành vẫn còn lá thư viết dở. Nét chữ còn chưa kịp khô hẳn:

“Mẹ đừng lo cho con. Ở đơn vị ai cũng thương nhau như anh em…”

Ông Hòa không đủ can đảm gửi lá thư ấy đi. Ông giữ nó suốt những năm tháng còn lại của chiến tranh, rồi mang theo cả khi trở về quê hương sau ngày đất nước thống nhất.

Mãi nhiều năm sau, ông mới tìm được địa chỉ gia đình của Thành. Ngày trao lá thư cho mẹ bạn, người mẹ già run run ôm lấy nó vào ngực rồi bật khóc. Bà nói trong nghẹn ngào:

“Nó chưa kịp về… nhưng đồng đội đã đưa nó trở về với mẹ.”

Kể đến đây, ông Hòa lặng đi rất lâu. Ông bảo chiến tranh đã lấy đi tuổi trẻ của biết bao người, nhưng tình đồng đội thì chưa bao giờ mất. Có những lời hứa dang dở được hoàn thành không phải bởi người đã khuất, mà bởi những người còn sống thay họ giữ trọn nghĩa tình.