Lá thư chưa kịp gửi
Năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn ác liệt nhất, làng quê nhỏ ở huyện Nam Đàn, Nghệ An tiễn anh Nguyễn Văn Hòa – chàng trai mới tròn 20 tuổi – lên đường nhập ngũ. Buổi sáng hôm ấy, con đường làng còn ướt sương, mẹ anh gói vội cho con nắm cơm, quả cà muối và chiếc khăn tay đã sờn mép. Bà không khóc, chỉ nắm chặt tay con mà dặn:“Đi mạnh giỏi con nhé, giữ gìn sức khỏe, ráng mà sống để còn ngày về.”
Anh Hòa được biên chế vào đơn vị vận tải trên tuyến đường Trường Sơn – con đường huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam. Công việc của anh và đồng đội là gùi gạo, đạn dược, thuốc men vượt rừng, băng suối, đi trong mưa rừng và bom đạn. Có những đêm, cả đơn vị hành quân trong bóng tối, chỉ nghe tiếng côn trùng và tiếng máy bay gầm rú trên đầu. Mỗi khi bom nổ, mặt đất rung chuyển, đất đá văng vào người, nhưng ai cũng nghiến răng chịu đựng, bởi ai cũng hiểu: từng bao gạo, từng thùng thuốc mang ra tiền tuyến có thể cứu sống bao đồng đội.
Trong ba lô của anh Hòa, ngoài bộ quần áo và chiếc bi đông nước, lúc nào cũng có một cuốn sổ nhỏ. Trong đó, anh ghi lại những ngày hành quân, những người bạn đã ngã xuống, và cả những dòng thư chưa kịp gửi về cho mẹ. Anh viết:“Mẹ ơi, ở đây bom nhiều lắm, nhưng con và anh em vẫn vững lòng. Con nhớ nhà, nhớ bữa cơm có mẹ ngồi đầu mâm. Mẹ đừng lo cho con, vì con đang làm việc có ích cho đất nước.”
Một lần, trong một trận đánh phá dữ dội, bom trút xuống gần kho hàng của đơn vị. Anh Hòa bị mảnh bom sượt qua vai, máu thấm ướt áo. Quân y đề nghị anh về tuyến sau điều trị, nhưng anh lắc đầu:“Em còn gùi được. Hàng chưa ra tới nơi, em chưa thể nghỉ.”Nói rồi, anh lại khoác ba lô lên vai, cắn răng chịu đau, tiếp tục băng rừng cùng đồng đội.
Cuối năm 1969, trong một chuyến vận chuyển ban đêm, đơn vị anh bị máy bay địch phát hiện và ném bom dữ dội. Sau trận bom, nhiều người hy sinh, trong đó có anh Hòa. Trong ba lô của anh, đồng đội tìm thấy cuốn sổ nhỏ và một lá thư chưa kịp gửi về cho mẹ. Lá thư chỉ vỏn vẹn mấy dòng:
“Mẹ ơi, khi nào hòa bình, con sẽ về sửa lại mái nhà cho mẹ. Mẹ chờ con nhé.”
Sau ngày đất nước thống nhất, đồng đội cũ tìm về quê, mang theo di vật và kể lại câu chuyện của anh Hòa cho gia đình. Mẹ anh lặng lẽ cầm cuốn sổ, lần giở từng trang đã ố vàng vì mưa rừng và thời gian. Bà không khóc thành tiếng, chỉ vuốt nhẹ lên những dòng chữ của con trai, như thể đang chạm vào chính bàn tay của con mình năm nào.
Câu chuyện của anh Nguyễn Văn Hòa không phải là điều gì lớn lao, nhưng đó là hình ảnh tiêu biểu cho hàng triệu thanh niên Việt Nam trong thời hoa lửa – những con người đã gác lại tuổi trẻ, ước mơ riêng để lên đường, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Nhờ họ, thế hệ hôm nay mới được sống trong hòa bình, được đến trường và nuôi dưỡng những ước mơ của riêng mình.
