Lá thư chưa kịp gửi và lời thề Thành Cổ

Nguyễn Văn Thạc nhập ngũ khi đang là sinh viên năm thứ nhất. Anh bước vào chiến trường Quảng Trị đúng thời điểm ác liệt nhất. Giữa những quãng nghỉ ngắn ngủi giữa các trận đánh, thay vì nghỉ ngơi, anh dùng đôi tay vốn chỉ quen cầm compa, thước kẻ để viết nhật ký và những lá thư gửi về cho người bạn gái ở hậu phương.

Trong những trang viết của mình, anh không chỉ nói về bom đạn, mà còn nói về vẻ đẹp của bầu trời, của những nhành cây bị mảnh bom chém cụt nhưng vẫn đâm chồi. Anh viết:

"Mọi người cứ bảo mình khùng vì giữa lúc này còn ngắm trăng. Nhưng nếu không nhìn vào cái đẹp, làm sao ta có sức để đi qua cái xấu xí của chiến tranh?"

Vào tháng 7 năm 1972, tại một chốt chặn quan trọng bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, đơn vị của anh bị địch bao vây và ném bom dữ dội. Trong lúc đang hỗ trợ đồng đội băng bó vết thương và củng cố công sự, một mảnh pháo đã rơi trúng vị trí của anh. Trước khi nhắm mắt, Nguyễn Văn Thạc vẫn đau đáu về những dự định còn dang dở cho ngày hòa bình và lời hứa sẽ trở về để tiếp tục việc học.

Cuốn nhật ký "Mãi mãi tuổi hai mươi" của anh được tìm thấy sau này đã trở thành một hiện tượng, là nhân chứng sống động nhất về tư tưởng và khát vọng của thanh niên thời bấy giờ. Dù anh không trực tiếp trở về để kể lại bằng lời, nhưng "tiếng nói" từ những trang giấy lem luốc mùi thuốc súng ấy đã biến anh thành một nhân chứng lịch sử bất tử.