Lá thư còn dang dở
Tháng 5 năm 1972, chiến sự tại Quảng Nam bước vào giai đoạn ác liệt. Bom đạn phủ kín nhiều vùng quê Tam Kỳ, những chuyến liên lạc qua sông Bàn Thạch gần như phải diễn ra trong đêm tối để tránh sự truy quét của địch. Chính tại nơi ấy, người dân địa phương vẫn còn truyền lại câu chuyện về một lá thư chưa kịp gửi của một thanh niên giao liên mới tròn hai mươi tuổi.
Những năm tháng ấy, sông Bàn Thạch không chỉ là dòng sông của quê hương mà còn là tuyến đường bí mật để vận chuyển tài liệu, thuốc men và đưa cán bộ vượt qua vùng nguy hiểm. Ban ngày, bom đạn liên tiếp trút xuống khiến cả vùng quê chìm trong khói lửa. Đêm xuống, những con thuyền nhỏ lại lặng lẽ rời bến, mang theo hy vọng và cả sự sống của nhiều người nơi chiến trường.
Đêm 18/5/1972, anh cùng đồng đội nhận nhiệm vụ đưa tài liệu và thuốc men vượt sông để tiếp tế cho lực lượng phía bên kia. Trước lúc lên đường, anh tranh thủ viết vài dòng gửi mẹ trên mảnh giấy học trò đã nhàu cũ:
“Nếu con về muộn, mẹ đừng chờ cửa.
Khi đất nước yên bình, con sẽ về trồng lại hàng cau trước ngõ.”
Không ai nghĩ đó lại là những dòng cuối cùng.
Người thanh niên năm ấy vốn là con trai cả trong gia đình. Cha mất sớm, mẹ anh một mình tần tảo nuôi các con khôn lớn giữa những năm tháng chiến tranh gian khó. Anh từng hứa với mẹ rằng khi hòa bình lập lại sẽ dựng lại căn nhà nhỏ bên bến sông và chăm sóc mẹ lúc tuổi già. Nhưng lời hứa ấy mãi mãi dừng lại trong đêm bom lửa năm ấy.
Giữa tiếng bom dội xuống dòng sông Bàn Thạch, con thuyền nhỏ của anh bị địch phát hiện. Sau trận càn quét dữ dội, người thanh niên giao liên ấy đã mãi mãi nằm lại nơi dòng nước quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ. Lá thư còn dang dở được đồng đội giữ lại cẩn thận trong chiếc túi vải cũ. Nhiều năm sau ngày đất nước hòa bình, lá thư ấy mới được trao tận tay người mẹ già đã chờ con suốt cả tuổi thanh xuân.
Người dân Bàn Thạch đến hôm nay vẫn nhắc về câu chuyện ấy như một phần ký ức không thể quên của quê hương thời hoa lửa. Không tượng đài lớn, không lời ca hào hùng, chỉ là một lá thư ngắn ngủi nhưng chứa cả tuổi xuân, tình yêu gia đình và tình yêu Tổ quốc của một thế hệ thanh niên Việt Nam.
Nhà thơ Thanh Thảo từng viết:
“Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình
Nhưng tuổi hai mươi làm sao không tiếc.”
Câu thơ ấy như nói thay tiếng lòng của biết bao người trẻ năm xưa. Họ cũng từng có ước mơ, có gia đình chờ đợi và những dự định còn dang dở. Nhưng giữa tiếng gọi của non sông, họ đã chọn hy sinh tuổi trẻ để đổi lấy hòa bình cho quê hương, đất nước.
Ngày nay, dòng sông Bàn Thạch vẫn lặng lẽ chảy giữa lòng Tam Kỳ yên bình. Những chuyến đò năm xưa đã không còn vang tiếng bom rơi, nhưng câu chuyện về lá thư còn dang dở ấy vẫn được người dân kể lại cho thế hệ trẻ như một lời nhắc nhở rằng: hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng cả máu, nước mắt và tuổi xuân của biết bao người con đất Việt.
