Lá thư cuối của người bác sĩ – Câu chuyện về Đặng Thùy Trâm

Năm 1967, một nữ bác sĩ trẻ rời miền Bắc để vào chiến trường miền Nam. Người con gái ấy là Đặng Thùy Trâm.

Chị sinh năm 1942 tại Hà Nội, trong một gia đình có truyền thống trí thức. Sau khi tốt nghiệp ngành y, thay vì lựa chọn một cuộc sống bình yên, Thùy Trâm tình nguyện vào chiến trường.

Quảng Ngãi khi ấy là một vùng chiến sự ác liệt.

Công việc của một bác sĩ ở chiến trường hoàn toàn khác với cuộc sống trong bệnh viện. Không có đầy đủ thuốc men, không có phòng phẫu thuật hiện đại, không có những thiết bị y tế mà một bác sĩ thường cần. Người thầy thuốc phải làm việc trong những điều kiện thiếu thốn và luôn phải cảnh giác trước bom đạn.

Đặng Thùy Trâm vừa là bác sĩ, vừa là một người chiến sĩ.

Mỗi ngày, chị tiếp xúc với những thương binh, những người đồng đội bị thương sau các trận đánh. Có người chỉ bị thương nhẹ, nhưng cũng có người mang những vết thương rất nặng. Trước mỗi bệnh nhân, người bác sĩ trẻ cố gắng làm tất cả những gì có thể.

Nhưng Thùy Trâm cũng là một con người bình thường.

Trong những trang nhật ký của mình, chị không che giấu những lúc buồn, nhớ gia đình, nhớ Hà Nội hay đau lòng trước sự hy sinh của đồng đội. Có những lúc chị tự hỏi liệu mình có đủ sức tiếp tục công việc đầy gian khổ ấy hay không.

Điều đặc biệt trong nhật ký của Thùy Trâm là sự đan xen giữa những cảm xúc rất đời thường và lý tưởng của một người trẻ trong thời chiến.

Chị có thể viết về một người thương binh vừa được cứu sống, rồi lại đau đớn khi chứng kiến một đồng đội không qua khỏi. Chị có thể nhớ đến gia đình trong một buổi tối yên tĩnh, nhưng sáng hôm sau lại tiếp tục công việc như thường lệ.

Năm 1970, khi đang làm nhiệm vụ tại Quảng Ngãi, Đặng Thùy Trâm hy sinh.

Chị mới 27 tuổi.

Sau khi chị mất, hai cuốn nhật ký được một người lính Mỹ tìm thấy. Người này đã giữ lại chúng thay vì tiêu hủy, rồi sau đó tìm cách trao trả cho gia đình chị.

Nhiều năm sau, những trang nhật ký ấy được đưa trở về Việt Nam.

Khi đọc lại những dòng chữ của Đặng Thùy Trâm, người ta không chỉ nhìn thấy một nữ bác sĩ trong chiến tranh. Họ nhìn thấy một cô gái trẻ với những tình cảm rất con người: biết yêu thương, biết nhớ nhung, biết đau khổ, biết hy vọng và luôn mong muốn những người xung quanh mình được sống.

Chính điều đó khiến câu chuyện về chị có sức lay động đặc biệt.

Đặng Thùy Trâm không thể trở về sau chiến tranh. Chị không được chứng kiến ngày đất nước thống nhất, không được trở thành một bác sĩ trong thời bình và cũng không có cơ hội sống tiếp những năm tháng tuổi trẻ còn lại.

Nhưng những trang nhật ký của chị đã sống thay cho một phần cuộc đời ấy.

Ngày nay, khi đọc câu chuyện về Đặng Thùy Trâm, chúng ta có thể nhận ra một điều giản dị: lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh lớn, mà còn bởi những con người bình thường đã cố gắng giữ lấy lòng nhân ái giữa những năm tháng khốc liệt nhất.

Và có lẽ đó cũng là điều đẹp nhất còn lại sau thời “hoa lửa”: con người có thể đi qua chiến tranh, nhưng tình yêu thương và khát vọng hòa bình vẫn còn ở lại.